Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 21

मार्कण्डेय उवाच । नारायणोऽथ भगवाञ्छङ्खचक्रगदाभृतम् । तया तथोक्तस्तद्रूपं मुक्त्वा वै सुरपूजितम्

mārkaṇḍeya uvāca | nārāyaṇo'tha bhagavāñchaṅkhacakragadābhṛtam | tayā tathoktastadrūpaṃ muktvā vai surapūjitam

Mārkaṇḍeya dit : «Alors le Bienheureux Nārāyaṇa—porteur de la conque, du disque et de la massue—ainsi interpellé par elle, délaissa cette forme vénérée par les dieux.»

mārkaṇḍeyaḥMārkaṇḍeya
mārkaṇḍeyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmārkaṇḍeya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
nārāyaṇaḥNārāyaṇa
nārāyaṇaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnārāyaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
athathen
atha:
Sambandha (Discourse/प्रस्ताव)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनन्तरार्थक/प्रस्तावार्थक (then/now)
bhagavānthe Blessed Lord
bhagavān:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
śaṅkha-cakra-gadā-bhṛtambearing conch, discus, and mace
śaṅkha-cakra-gadā-bhṛtam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootśaṅkha (प्रातिपदिक) + cakra (प्रातिपदिक) + gadā (प्रातिपदिक) + bhṛt (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समाहार-द्वन्द्वपूर्वक-तत्पुरुषः—‘शङ्खचक्रगदाः बिभर्ति’ इति; विशेषणम् (tadrūpam)
tayāby her
tayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; ‘तया’ = तेन (by her)
tathāthus
tathā:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारार्थक (thus/so)
uktaḥaddressed, spoken to
uktaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्तम्; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘नारायणः’ इत्यस्य विशेषणम् (having been addressed)
tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; निर्देशः
rūpamform
rūpam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
muktvāhaving left, abandoning
muktvā:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√muc (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (gerund); ‘मुक्त्वा’ = त्यक्त्वा (having abandoned)
vaiindeed
vai:
Sambandha (Emphasis/निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/खल्वर्थक-अव्ययम् (indeed)
sura-pūjitamworshipped by the gods
sura-pūjitam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootsura (प्रातिपदिक) + pūjita (प्रातिपदिक; √pūj)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (suraiḥ pūjitam) विशेषणम् (rūpam)

Mārkaṇḍeya

Scene: Mārkaṇḍeya narrates: Nārāyaṇa, holding conch, discus, and mace, responds to the devotee and withdraws the extraordinary form revered by the gods, returning to a worshipful, approachable manifestation.

M
Mārkaṇḍeya
N
Nārāyaṇa (Viṣṇu)
Ś
Śaṅkha
C
Cakra
G
Gadā
D
Devas (Suras)

FAQs

The Lord may reveal different aspects—iconic and cosmic—according to the devotee’s need and the teaching being conveyed.

Within Revā Khaṇḍa’s frame, the sanctity centers on Revā/Narmadā tīrthas, though this verse focuses on the Lord’s manifestation.

No explicit rite here; it introduces the doctrinal revelation that follows.