Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 48

अनेकरूपं प्रविभज्य देहं चकार देवेन्द्रगणान्समस्तान् । मुखाच्च वह्निर्मनसश्च चन्द्रश्चक्षोश्च सूर्यः सहसा बभूव

anekarūpaṃ pravibhajya dehaṃ cakāra devendragaṇānsamastān | mukhācca vahnirmanasaśca candraścakṣośca sūryaḥ sahasā babhūva

Partageant Son corps en de multiples formes, Il fit naître toutes les cohortes des dieux. De Sa bouche surgit le feu; de Son esprit, la lune; et de Son œil, soudain, advint le soleil.

aneka-rūpammanifold in form
aneka-rūpam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootaneka (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—अनेकं रूपं यस्य/यत्
pravibhajyahaving divided
pravibhajya:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootpra-vi-√bhaj (भज्) (कृदन्त; ल्यप्/क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund), ‘having divided/distributed’
dehambody
deham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdeha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
cakāramade/created
cakāra:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
devendra-gaṇānhosts of Indras (chief gods)
devendra-gaṇān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdevendra (प्रातिपदिक) + gaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—देवेन्द्राणां गणाः
samastānall
samastān:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamasta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
mukhātfrom the mouth
mukhāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootmukha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
vahniḥfire (Agni)
vahniḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvahni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
manasaḥfrom the mind
manasaḥ:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootmanas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative) एकवचन (वैकल्पिकः षष्ठी-एकवचन रूपसाम्यं; अत्र ‘from the mind’ इति पञ्चमी)
caand
ca:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
candraḥthe moon
candraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcandra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
cakṣoḥfrom the eye
cakṣoḥ:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootcakṣus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative) एकवचन (रूपसाम्यं षष्ठी-एकवचन; अत्र ‘from the eye’ इति पञ्चमी)
caand
ca:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
sūryaḥthe sun
sūryaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
sahasāsuddenly, at once
sahasā:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsahasā (अव्यय)
Formरीति-अव्यय (adverb: suddenly/at once)
babhūvacame into being
babhūva:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (भू)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Narrator (Revā-khaṇḍa frame; speaker not explicit in this snippet)

Scene: The Lord divides into many forms, producing hosts of gods; from mouth Agni, from mind Candra, from eye Sūrya—an instantaneous triadic burst of light and fire.

A
Agni
C
Candra
S
Sūrya
D
Devas (Devendra-gaṇa)

FAQs

All divine powers and cosmic lights are expressions of the One Lord—unity behind plurality.

No single site is named; the verse supplies a cosmic frame often used to magnify the sanctity of Revā tīrthas.

None; it is a doctrinal statement about divine emanation.