Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 19›Shloka 40
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 40

Devanagari script

संमोहयन्मूर्तिभिरत्र लोकं स्रष्टा च गोप्ता क्षयकृत्स देवः । तस्मान्न मोहात्मकमाविशेत द्वेषं न कुर्यात्प्रविभिन्नमूर्तिः

Transliteration

saṃmohayanmūrtibhiratra lokaṃ sraṣṭā ca goptā kṣayakṛtsa devaḥ | tasmānna mohātmakamāviśeta dveṣaṃ na kuryātpravibhinnamūrtiḥ

Translation

Ce même Dieu, par des formes diverses, trouble ce monde, devenant Créateur, Protecteur et Artisan de la dissolution. Aussi ne faut-il pas entrer dans l’illusion, ni nourrir la haine, en croyant les formes réellement séparées.

Word by Word
संमोहयन्deluding
संमोहयन्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम् + मुह् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘संमोहयन्’ = मोहं जनयन्
मूर्तिभिःby forms
मूर्तिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
लोकम्world
लोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्रष्टाcreator
स्रष्टा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसृज् (धातु)
Formकृदन्त (तृ-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृवाचक (agent noun)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
गोप्ताprotector
गोप्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुप् (धातु)
Formकृदन्त (तृ-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; रक्षक (protector)
क्षयकृत्destroyer (maker of dissolution)
क्षयकृत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक) + कृ (धातु)
Formकृदन्त (कृत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘क्षयं करोति’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तस्मात्therefore, from that
तस्मात्:
Apadana/Hetu (Ablative/Cause)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे (therefore/from that)
नnot
न:
Negation
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
मोहात्मकम्delusive (delusion-natured)
मोहात्मकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमोह (प्रातिपदिक) + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण; ‘मोहः आत्मा यस्य/यत्’ (mohātmakam = of the nature of delusion)
आविशेत्should enter
आविशेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + विश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
द्वेषम्hatred
द्वेषम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्वेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नnot
न:
Negation
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
कुर्यात्should do
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
प्रविभिन्नमूर्तिःone of diverse forms
प्रविभिन्नमूर्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्र + वि + भिद् (धातु) → प्रविभिन्न (कृदन्त) + मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘प्रविभिन्नाः मूर्तयः यस्य’ (having manifold/diverse forms)
Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) [deduced]

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tirtha sphere (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A single luminous Deva at center, radiating three functional emanations—creation, protection, dissolution—while surrounding devotees of different sect-marks stand together without hostility; the many forms are shown as reflections in one mirror-like aura.

Characters & Entities
D
Deva (Supreme Lord)
S
Sṛṣṭi
R
Rakṣaṇa
K
Kṣaya

FAQs

Recognize one Divine working through many forms; avoid delusion and sectarian hatred.

No specific tīrtha is named in this verse; it frames the devotional mindset for the Revā-khaṇḍa’s sacred landscape.

An inner discipline is prescribed: do not fall into moha (delusion) and do not harbor dveṣa (hatred).

←Previous Verse
Next Verse→