Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 25

Devanagari script

अनस्तमित आदित्ये वराहान्पञ्च पश्यतः । यत्फलं लभते पार्थ तदिहैकमनाः शृणु

Transliteration

anastamita āditye varāhānpañca paśyataḥ | yatphalaṃ labhate pārtha tadihaikamanāḥ śṛṇu

Translation

Ô fils de Pṛthā, écoute d’un esprit recueilli le fruit que l’on obtient en contemplant cinq Varāhas tandis que le soleil ne décline pas, en pleine clarté.

Word by Word

• अनस्तमिते: when (the sun is) not set
• अनस्तमिते: Adhikarana (अधिकरण/काल)
• Type: Adjective
• Root: अनस्तमित (कृदन्त, न + अस्तम् + √इ)
• Form: सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (आदित्ये); अर्थः: ‘न अस्तं गते’ (not set)

• आदित्ये: in/at the sun (i.e., while the sun is up)
• आदित्ये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• वराहान्: boars (Varāhas)
• वराहान्: Karman (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वराह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• पञ्च: five
• पञ्च: Karman (कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च (संख्या-शब्द)
• Form: अव्ययवत् संख्या-विशेषणम्; द्वितीया-बहुवचनार्थे (modifying वराहान्)

• पश्यतः: of (one) seeing
• पश्यतः: Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (genitive absolute sense: ‘of one who sees’); अर्थः: पश्यतः जनस्य

• यत्-फलम्: whatever fruit (result)
• यत्-फलम्: Karman (कर्म/फल-रूप)
• Type: Noun
• Root: यत् (सर्वनाम) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: कर्मधारयः (‘यत्’ इति विशेषणं ‘फलम्’)

• लभते: obtains
• लभते: Kriya (विधेय)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• पार्थ: O Pārtha
• पार्थ: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्

• तत्: that
• तत्: Karta (कर्ता/उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अन्वयः: तत् (फलम्)

• इह: here
• इह: Adhikarana (देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)

• एक-मनाः: with one-pointed mind
• एक-मनाः: Karta (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक) + मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः: ‘एकं मनः यस्य’ (one-pointed)

• शृणु: listen
• शृणु: Kriya (आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्

Speaker

Skanda (deduced; vocative “Pārtha” indicates address to Arjuna within a narrated frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pañca-Varāha Darśana (five Varāhas)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha (Arjuna)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim moves through five successive Varāha shrines under a bright, unsinking sun; each shrine shows a distinct Varāha iconography, culminating in a reverent pause as the narrator promises the fruit.

Characters & Entities

• Āditya (Sun)
• Varāha
• Pārtha (Arjuna)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana (sacred seeing) is transformative; attentive devotion unlocks the promised spiritual fruit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A circuit of five Varāha stations within the Revā-kṣetra pilgrimage landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

Behold five Varāha manifestations during daytime (before sunset) and listen/reflect on the stated phala.