Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 15

मां वाञ्छन्ती स्कन्धदेशं रहस्ये दूरे स्थिता तीर्थवर्यप्रभावात् । संचिन्त्य देवो मनसा स्मरारिर्वासाय बुद्धिं तत्र तीर्थे चकार

māṃ vāñchantī skandhadeśaṃ rahasye dūre sthitā tīrthavaryaprabhāvāt | saṃcintya devo manasā smarārirvāsāya buddhiṃ tatra tīrthe cakāra

Bien qu’elle me désirât, elle demeura au loin, en secret, dans la contrée de Skanda, par la puissance de ce tīrtha suprême. Y le Dieu—ennemi de Smara—ayant médité cela, décida en son cœur d’habiter ce gué sacré.

माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वाञ्छन्तीdesiring
वाञ्छन्ती:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवाञ्छ् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्कन्धदेशम्the shoulder-region
स्कन्धदेशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्कन्ध (प्रातिपदिक) + देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
रहस्येin secret
रहस्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरहस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
दूरेfar away
दूरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
स्थिताstanding/remaining
स्थिता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तीर्थवर्यप्रभावात्due to the power of the excellent tīrtha
तीर्थवर्यप्रभावात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + वर्य (प्रातिपदिक) + प्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
संचिन्त्यhaving reflected
संचिन्त्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + चिन्त् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
देवःthe god (Śiva)
देवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मनसाwith (his) mind
मनसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
स्मरारिःenemy of Smara (Kāma)
स्मरारिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्मर (प्रातिपदिक) + अरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वासायfor dwelling
वासाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन
बुद्धिम्intention/decision
बुद्धिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
तीर्थेat the tīrtha
तीर्थे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
चकारmade/did
चकार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Purāṇic narrator (likely Sūta/Lomaharṣaṇa) addressing a King

Tirtha: Vidhauṭapāpa

Type: ghat

Scene: Hatyā lurks far away in a hidden place called Skandadeśa, yearning to approach; Śiva contemplates and then resolves to make the tīrtha his dwelling.

Ś
Śiva (Smarāri)
S
Skanda
T
Tīrtha (Vidhautapāpa)
H
Hatyā (implied from context)

FAQs

A truly powerful tīrtha shapes even cosmic forces—sin is constrained, and divinity chooses to abide where Dharma is strongest.

The ‘excellent tīrtha’ identified in the chapter as Vidhautapāpa, associated with Dhauteśvarī and the Narmadā.

None; it highlights the merit of residence/abiding near the tīrtha (tīrtha-vāsa).