Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 37

सर्वलोकैः परित्यक्तमनाथमिव तं प्रभो । दृष्ट्वा श्रान्तं वृषं देवः पतितं चरणाग्रतः

sarvalokaiḥ parityaktamanāthamiva taṃ prabho | dṛṣṭvā śrāntaṃ vṛṣaṃ devaḥ patitaṃ caraṇāgrataḥ

Ô Seigneur, voyant ce taureau épuisé—délaissé par tous les mondes comme un être sans refuge—tombé au-devant de ses pieds, le Dieu en fut ému et répondit.

सर्वलोकैःby all the worlds/people
सर्वलोकैः:
Karta (Agent)
TypeNoun
Rootसर्व + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; समासः—कर्मधारयः (सर्वे लोकाः)
परित्यक्तम्abandoned
परित्यक्तम्:
Karma (Object)
TypeAdjective
Rootपरि-त्यज् (धातु) → परित्यक्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम् (तम् इति)
अनाथम्helpless, without protector
अनाथम्:
Karma (Object)
TypeAdjective
Rootअनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम् (तम् इति)
इवas if, like
इव:
Sambandha (Relation)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
तम्him
तम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
प्रभोO Lord
प्रभो:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (Action - prior)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वा/gerund), पूर्वकाल (having seen)
श्रान्तम्weary
श्रान्तम्:
Karma (Object)
TypeAdjective
Rootश्रान्त (प्रातिपदिक/कृदन्त-विशेषण)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम् (वृषम् इति)
वृषम्the bull
वृषम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootवृष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
देवःthe god (Śiva)
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
पतितम्fallen
पतितम्:
Karma (Object)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु) → पतित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम् (वृषम् इति)
चरणाग्रतःin front of (his) feet
चरणाग्रतः:
Adhikarana (Location)
TypeIndeclinable
Rootचरण + अग्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् प्रयोगः; पञ्चमी-तत्पुरुषाधारित अव्ययार्थः—‘चरणस्य अग्रतः’ (in front of the feet)

Sūta (deduced narrator)

Tirtha: Revā (Narmadā) tirtha-zone (Revākhaṇḍa)

Type: river

Scene: A weary bull, collapsed at Śiva’s feet, appears forsaken by all; Śiva’s attention turns toward it with compassionate recognition.

P
Prabho (address)
D
Deva (Śiva implied)
V
Vṛṣa (Bull)

FAQs

Helpless surrender at the divine feet is portrayed as the doorway to protection and mercy.

Not specified in this verse; it is a devotional scene rather than a tīrtha description.

Implicitly, taking refuge at the deity’s feet (caraṇāśraya/śaraṇāgati).