Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 10

Devanagari script

पापोपपातकैर्युक्तो नरः स्नात्वा प्रमुच्यते । उपार्जिता विनश्येत भ्रूणहत्यापि दुस्त्यजा

Transliteration

pāpopapātakairyukto naraḥ snātvā pramucyate | upārjitā vinaśyeta bhrūṇahatyāpi dustyajā

Translation

Un homme chargé de péchés et de fautes secondaires (upapātaka) est délivré en se baignant ici. Même le péché, si difficile à effacer, du meurtre du fœtus, acquis par ses propres actes, est anéanti.

Word by Word

• पापोपपातकैः: with sins and minor sins
• पापोपपातकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + उपपातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—द्वन्द्वः (पापानि च उपपातकानि च)

• युक्तः: endowed/tainted
• युक्तः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु) → युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (endowed/connected)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Gerundial/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वकालिक-क्रिया (having bathed)

• प्रमुच्यते: is released
• प्रमुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (is completely freed)

• उपार्जिता: acquired/committed
• उपार्जिता: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: उप + अर्ज् (धातु) → उपार्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; (अत्र) ‘भ्रूणहत्या’ इत्यस्य विशेषणरूपेण/सम्बन्धेन

• विनश्येत: would be destroyed
• विनश्येत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + नश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (would perish/be destroyed)

• भ्रूणहत्या: the killing of an embryo (foeticide)
• भ्रूणहत्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भ्रूण (प्रातिपदिक) + हत्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (भ्रूणस्य हत्या)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अपवादार्थक-निपात (also/even)

• दुस्त्यजा: hard to abandon/remove
• दुस्त्यजा: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुस् (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + त्याज्य (प्रातिपदिक; त्यज् धातु से)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to भ्रूणहत्या)

Speaker

Skanda (deduced: Skanda Purāṇa narrative voice within Revā-khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śukla-tīrtha

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A penitent pilgrim enters the river at dawn, hands folded, then immerses; the water is depicted as luminous and cleansing, symbolically washing away dark stains of sin.

Characters & Entities

• Snāna (bathing)
• Pāpa
• Upapātaka
• Bhrūṇahatya (foeticide)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic tīrthas function as powerful prāyaścitta: sincere bathing can uproot even deeply entrenched wrongdoing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Śukla-tīrtha (the tīrtha under praise in this adhyāya).

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) at the tīrtha as a means of purification.