Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

हाहारवाक्रन्दितनिस्वनैश्च प्रभिन्नरथ्यागृहगोपुरैश्च । बभूव घोरा धरणी समन्तात्कपालकोशाकुलकर्बुराङ्गी

hāhāravākranditanisvanaiśca prabhinnarathyāgṛhagopuraiśca | babhūva ghorā dharaṇī samantātkapālakośākulakarburāṅgī

Dans le fracas des cris «hā hā» et des lamentations, tandis que rues, maisons et tours de portes se brisaient, la terre devint terrible partout, tachetée et jonchée d’amas de crânes.

हाहा-रव-आक्रन्दित-निस्वनैःby the sounds of ‘hā hā’ cries and wailing
हाहा-रव-आक्रन्दित-निस्वनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहाहा (अव्यय/उद्गार) + रव (प्रातिपदिक) + आक्रन्दित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त) + निस्वन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; समासः बहुपद-तत्पुरुष (हाहा-रव-आक्रन्दितानां निस्वनाः)
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-बोधक (conjunction)
प्रभिन्न-रथ्या-गृह-गोपुरैःby the shattered streets, houses, and gateways
प्रभिन्न-रथ्या-गृह-गोपुरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्र + भिद् (धातु) → प्रभिन्न (कृदन्त, क्त) + रथ्या (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक) + गोपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; समासः इतरेतर-द्वन्द्व (रथ्याश्च गृहाणि च गोपुराणि च) विशेषणम् ‘प्रभिन्न’
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-बोधक (conjunction)
बभूवbecame
बभूव:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपदम्
घोराterrible, dreadful
घोरा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषणम् (धरणी)
धरणीthe earth
धरणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधरणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
समन्तात्from all sides, all around
समन्तात्:
Desha (Spatial adverbial/देश)
TypeIndeclinable
Rootसमन्तात् (अव्यय)
Formअव्ययम्; अपादानार्थक/देशवाचक (ablatival adverb: ‘from/at all sides’)
कपाल-कोश-आकुल-कर्बुर-अङ्गीwhose body was mottled and crowded with skull-cases
कपाल-कोश-आकुल-कर्बुर-अङ्गी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकपाल (प्रातिपदिक) + कोश (प्रातिपदिक) + आकुल (प्रातिपदिक) + कर्बुर (प्रातिपदिक) + अङ्गिन्/अङ्गी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (कपालकोशैः आकुलं कर्बुरं अङ्गं यस्याः सा) विशेषणम् (धरणी)

Deductive (Revā Khaṇḍa narrative voice; likely Sūta/Lomaharṣaṇa relating the account)

Scene: A devastated cityscape: cracked streets, collapsed houses and gate-towers; people wail ‘hā hā’; the earth is mottled with dark stains and piled skulls; smoke and dust obscure the horizon.

E
Earth (Dharaṇī)

FAQs

Worldly structures are fragile; when cosmic justice moves, even fortified cities and pride collapse.

No named tīrtha appears; the verse is a scene-setting description within the Revā Khaṇḍa narrative.

None.