Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 45

वातेश्वरे नरः स्नात्वा सम्पूज्य च महेश्वरम् । जायते कृतकृत्योऽसौ लोकपालानवेक्षयन्

vāteśvare naraḥ snātvā sampūjya ca maheśvaram | jāyate kṛtakṛtyo'sau lokapālānavekṣayan

Celui qui se baigne à Vāteśvara et rend un culte complet à Maheśvara devient un être dont la vie est accomplie, contemplant les Lokapālas, gardiens des mondes.

वातेश्वरेat Vāteśvara (Lord of wind)
वातेश्वरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवात + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वातस्य ईश्वरः)
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)
सम्पूज्यhaving duly worshipped
सम्पूज्य:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeVerb
Rootसम् + पूज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (conjunction)
महेश्वरम्Mahēśvara (Śiva)
महेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमह + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महान् ईश्वरः)
जायतेis born/becomes
जायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कृतकृत्यःone who has accomplished his duty
कृतकृत्यः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootकृत + कृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (कृतं कृत्यं येन / कृतकृत्यः = fulfilled)
असौthat person/he
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लोकपालान्the guardians of the worlds
लोकपालान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोकपाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (लोकस्य पालाः)
अवेक्षयन्beholding/looking at
अवेक्षयन्:
Kriya-viseshana (Concomitant action)
TypeVerb
Rootअव + ईक्ष् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'असौ' इत्यस्य विशेषण

Mārkaṇḍeya (deduced from immediate context of Revā Khaṇḍa narration)

Tirtha: Vāteśvara

Type: kshetra

Scene: A wind-swept riverside shrine of Vāteśvara; after worship, the devotee stands radiant while the eight Lokapālas (Indra, Agni, Yama, Nirṛti, Varuṇa, Vāyu, Kubera, Īśāna) appear in the directions, acknowledging the pilgrim.

V
Vāteśvara
M
Maheśvara (Śiva)
L
Lokapāla (Dikpāla)

FAQs

Completeness in dharma arises through tīrtha-snān and wholehearted Śiva-pūjā, culminating in divine recognition and vision.

Vāteśvara tīrtha in the Revā Khaṇḍa sacred circuit.

Snāna at Vāteśvara and thorough worship (sampūjā) of Maheśvara.