Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

ततस्तेजश्च दिव्यं च तप्तपिण्डमनुत्तमम् । आकाशात्तु यथैवोल्का सृष्टिहेतोरधोमुखी

tatastejaśca divyaṃ ca taptapiṇḍamanuttamam | ākāśāttu yathaivolkā sṛṣṭihetoradhomukhī

Alors apparut une masse divine, sans égale, de splendeur embrasée—tel un météore venu du ciel, tourné vers le bas comme cause de la création.

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — 'thereupon/then'
तेजःradiance, energy
तेजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक) — conjunction
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (तेजः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक) — conjunction
तप्तपिण्डम्a heated mass/lump
तप्तपिण्डम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतप्त (कृदन्त, √तप् (धातु) + क्त) + पिण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयसमासः (तप्तः पिण्डः)
अनुत्तमम्unsurpassed, excellent
अनुत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (तप्तपिण्डम्/तेजः)
आकाशात्from the sky
आकाशात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootआकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
तुindeed, but
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/अवधारण) — 'but/indeed'
यथाas, like
यथा:
Sambandha (Comparator/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (उपमान/तुलना) — 'as/like'
एवjust, indeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण) — emphatic particle
उल्काmeteor, firebrand
उल्का:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootउल्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सृष्टिहेतोःof the cause of creation
सृष्टिहेतोः:
Sambandha (Purpose/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक) + हेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (सृष्टेः हेतु:)
अधोमुखीfacing downward
अधोमुखी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधस् (अव्यय/प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिसमासः — 'अधो मुखं यस्याः सा' (downward-faced); विशेषणम् (उल्का)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā (Narmadā) kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: A dark, star-strewn sky splits as a molten, egg-like mass of divine radiance descends like a meteor, face-down, signaling the start of creation; below, a faint suggestion of waters/void awaiting form.

FAQs

The cosmos originates from divine tejas; sacred light becomes the organizing principle behind manifestation.

None directly; it supports the theological foundation for later tīrtha glorification.

None.