Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8

तत्तेजसोऽन्तः पुरुषः संजातः सर्वभूषितः । स शिवोऽपाणिपादश्च येन सर्वमिदं ततम्

tattejaso'ntaḥ puruṣaḥ saṃjātaḥ sarvabhūṣitaḥ | sa śivo'pāṇipādaśca yena sarvamidaṃ tatam

Au sein de cette splendeur naquit une Personne, parée de toutes les magnificences. C’était Śiva—sans mains ni pieds—par qui tout cet univers est pénétré.

तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; विशेषणम् (तेजसः) — 'of that'
तेजसःof the radiance
तेजसः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
अन्तःwithin
अन्तः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक) — 'inside/within'
पुरुषःperson, being
पुरुषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
संजातःarisen, born
संजातः:
Kriya-visheshana (Predicative/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Root√जन् (धातु) + सम् उपसर्ग + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (पुरुषः) — 'born/arisen'
सर्वभूषितःadorned with all (ornaments/qualities)
सर्वभूषितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + भूषित (कृदन्त, √भूष् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषसमासः — 'सर्वैः भूषितः' (adorned with all); विशेषणम् (पुरुषः)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
शिवःŚiva
शिवः:
Samanaadhikarana (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम
अपाणिपादःwithout hands and feet
अपाणिपादः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + पाणि (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिसमासः — 'पाणिपादौ न स्तः यस्य सः' (handless and footless); विशेषणम् (शिवः/सः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक)
येनby whom/whereby
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषणम् (इदम्)
इदम्this (universe)
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
ततम्pervaded, spread
ततम्:
Kriya-visheshana (Predicative/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Root√तन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विधेयविशेषणम् (सर्वम् इदम्)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā (Narmadā) kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: From within a blazing sphere, Śiva emerges as a luminous Person adorned with cosmic ornaments, yet his limbs are suggested as non-literal—his presence expands to fill the universe like light permeating space.

Ś
Śiva

FAQs

Śiva is presented as the transcendent yet all-pervading ground of existence—beyond bodily limitation, yet immanent in all.

None explicitly; the verse establishes Śaiva cosmology within the Ravi-tīrtha chapter’s narrative arc.

None.