Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 20

तस्मिंस्तीर्थे महादेवं स्थापयित्वा दिवं गतः । तदाप्रभृति तत्पार्थ कम्बुतीर्थमिति श्रुतम् । विख्यातं सर्वलोकेषु महापातकनाशनम्

tasmiṃstīrthe mahādevaṃ sthāpayitvā divaṃ gataḥ | tadāprabhṛti tatpārtha kambutīrthamiti śrutam | vikhyātaṃ sarvalokeṣu mahāpātakanāśanam

Après avoir établi Mahādeva en ce tīrtha, il gagna le ciel. Dès lors, ô Pārtha, on l’appela «Kambu-tīrtha», renommé dans tous les mondes pour détruire les grands péchés.

तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
तीर्थेat the sacred place
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
महादेवम्Mahadeva
महादेवम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहā + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् देवः)
स्थापयित्वाhaving installed
स्थापयित्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), णिच्-प्रयोग (causative: स्थापय-)
दिवम्to heaven
दिवम्:
Gati/Karma (Goal as object/गति-कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग/पुंलिङ्ग (प्रयोगे), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; गत्यर्थे द्वितीया (accusative of goal)
गतःwent
गतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
प्रभृतिfrom then onward
प्रभृति:
Kala-adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootप्रभृति (अव्यय)
Formआरम्भवाचक-अव्यय (from that time onward)
तत्that
तत्:
Karta-predicative (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (तीर्थम्/नाम)
पार्थO son of Pritha (O Partha)
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
कम्बुतीर्थम्Kambu-tirtha (Conch sacred place)
कम्बुतीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकम्बु + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (कम्बु-संबन्धि तीर्थम्)
इतिthus/as
इति:
Discourse (उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय (quotative)
श्रुतम्is known/is heard
श्रुतम्:
Kriya (Predicative state/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भावे/कर्मणि प्रयोगः—'is heard/known'
विख्यातम्renowned
विख्यातम्:
Karta-predicative (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + ख्या (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (कम्बुतीर्थम्)
सर्वलोकेषुin all worlds
सर्वलोकेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (सर्वेषु लोकेषु)
महापातकनाशनम्destroyer of great sins
महापातकनाशनम्:
Karta-predicative (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहā + पातक + नाशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (महापातकानां नाशनम्), विशेषण (कम्बुतीर्थम्)

Narrator (Mārkaṇḍeya, contextually)

Tirtha: Kambu-tīrtha

Type: ghat

Listener: Pārtha

Scene: A concluding etiological scene: the installer ascends to heaven after establishing Mahādeva; below, the river ford is shown with a small shrine, pilgrims bathing, and a banner naming 'Kambu-tīrtha' as sin-destroying.

M
Mahādeva
Ś
Śiva
K
Kambu-tīrtha

FAQs

A tīrtha becomes spiritually potent through dharmic acts like Śiva-pratiṣṭhā, and such places are celebrated as destroyers of heavy sins.

Kambu-tīrtha, renowned across the worlds as mahāpātaka-nāśana (destroyer of great sins).

The foundational act is installing Mahādeva at the tīrtha; the verse also frames the tīrtha’s ongoing merit for pilgrims.