Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 23

Devanagari script

त्रिकालं पूजयेच्छान्तो यो नरो लिङ्गमादरात् । सर्वरोगविनिर्मुक्तः स याति परमां गतिम्

Transliteration

trikālaṃ pūjayecchānto yo naro liṅgamādarāt | sarvarogavinirmuktaḥ sa yāti paramāṃ gatim

Translation

L’homme qui, l’esprit apaisé, adore avec révérence le Liṅga aux trois moments du jour, délivré de toutes maladies, parvient au but suprême.

Word by Word

• त्रिकालम्: at the three times (daily)
• त्रिकालम्: Kriyāviśeṣaṇa (Temporal/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: tri (प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समास (त्रयः कालाः); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (accusative of extent: ‘three times a day’)

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriyā (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √pūj (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शान्तः: calm/peaceful
• शान्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: śānta (प्रातिपदिक; √śam + क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle used adjectivally); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• नरः: man/person
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: nara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• लिङ्गम्: (Śiva-)liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: liṅga (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आदरात्: out of reverence
• आदरात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: ādara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (हेतु/अपादान), एकवचन

• सर्वरोगविनिर्मुक्तः: freed from all diseases
• सर्वरोगविनिर्मुक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक) + roga (प्रातिपदिक) + vi-nir-√muc (धातु) + क्त
• Form: तत्पुरुष-समास (‘सर्वेभ्यः रोगेभ्यः विनिर्मुक्तः’); क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• याति: goes/attains
• याति: Kriyā (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √yā (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• परमाम्: supreme
• परमाम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: parama (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• गतिम्: state/goal
• गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: gati (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) [deduced]

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revātīra Liṅga-sevā (generic riverside liṅga)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Three panels across a day: sunrise, midday, sunset—same devotee calmly worshiping a Śiva-liṅga with water, bilva, incense; a subtle transformation shows illness fading and a luminous path opening upward.

Characters & Entities

• Śiva-liṅga
• Trikāla pūjā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady, reverent worship of Śiva through the day purifies body and soul, culminating in the highest spiritual end.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Implied Revā/Narmadā-tīra context of the chapter, where liṅga-worship is especially fruitful.

What ritualistic prescription is mentioned?

Trikāla-pūjā—worship of the Śiva-liṅga three times daily, performed with calmness and reverence.