Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 121
Devanagari script
तच्छ्रुत्वा रुदितं शब्दं गोविन्दस्त्रस्तमानसः । किमेतदिति चोक्त्वा तु पतितो धरणीतले
Transliteration
tacchrutvā ruditaṃ śabdaṃ govindastrastamānasaḥ | kimetaditi coktvā tu patito dharaṇītale
Translation
Entendant ce bruit de pleurs, Govinda, l’esprit saisi d’effroi, s’écria : «Qu’est-ce donc ?» et tomba à terre.
Word by Word
तत्that
तत्:
Karma (Object of absolutive/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; “that” (referring to the crying)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund): “having heard”
रुदितम्cried / weeping
रुदितम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootरुदित (प्रातिपदिक; रुद्-धातुजन्य)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् शब्दम् प्रति
शब्दम्sound
शब्दम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
गोविन्दःGovinda
गोविन्दः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोविन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
त्रस्तमानसःfrightened-minded
त्रस्तमानसः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रस्त + मानस (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; “whose mind is frightened”
किम्what
किम्:
Karma (Quoted content/उक्तविषय)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; प्रश्नार्थक
एतत्this
एतत्:
Karma (Quoted content/उक्तविषय)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; प्रश्नवाक्ये
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणसूचक-अव्यय (quotative particle)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) → उक्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त: “having said”
तुthen / indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयबोधक-अव्यय (particle: “but/indeed”)
पतितःfell
पतितः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु) → पतित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; “fell” (elliptic finite sense)
धरणीतलेon the ground
धरणीतले:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधरणीतल (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (धरण्याः तलम्); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणम्
Speaker
Mārkaṇḍeya
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Revā (contextual)
Type: river
Skanda Dialogue
Listener: King (nṛpa/rājendra)
Visual Art Cues
Scene: Govinda hears piercing weeping from within; startled, he cries out and collapses to the ground, hands spread, eyes wide with fear and grief.
Characters & Entities
G
GovindaFAQs
Worldly confidence can collapse in an instant; the Purāṇas use such moments to turn the mind toward dharma and higher refuge.
No specific tīrtha is glorified in this verse; it continues the Revā Khaṇḍa narrative.
None.