Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 10›Shloka 61
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 61

Devanagari script

यो वा हरं पूजयते जितात्मा मासं च पक्षं च वसेन्नरेन्द्र । रेवां समाश्रित्य महानुभावः स देवदेवोऽथ भवेत्पिनाकी

Transliteration

yo vā haraṃ pūjayate jitātmā māsaṃ ca pakṣaṃ ca vasennarendra | revāṃ samāśritya mahānubhāvaḥ sa devadevo'tha bhavetpinākī

Translation

Ô roi, quiconque, maître de soi, adore Hara et demeure un mois et une quinzaine en prenant refuge auprès de la Revā, ce grand être devient le Devadeva, le Pinākin, assurément.

Word by Word
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular)
वाindeed/or
वा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपातः (particle)
हरम्Hara (Śiva)
हरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roothara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
पूजयतेworships
पूजयते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√pūj (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्
जितात्माself-controlled (one who has conquered the self)
जितात्मा:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootjita (कृदन्त—क्त/PPP from √ji ‘to conquer’) + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘जितः आत्मा येन सः’; ‘यः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
मासम्for a month
मासम्:
Kriya-viseshana (Duration)
TypeNoun
Rootmāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कालपरिमाण-द्वितीया (accusative of duration)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
पक्षम्for a fortnight
पक्षम्:
Kriya-viseshana (Duration)
TypeNoun
Rootpakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कालपरिमाण-द्वितीया
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
वसेत्should dwell
वसेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√vas (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्
नरेन्द्रO king
नरेन्द्र:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
रेवाम्Revā (Narmadā)
रेवाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootrevā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
समाश्रित्यhaving taken refuge in
समाश्रित्य:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeVerb
Rootsam-ā-√śri (धातु) (कृदन्त—क्त्वान्त/Absolutive)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (Gerund): ‘having resorted to’
महानुभावःgreat-souled
महानुभावः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + anubhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘महान् अनुभावः यस्य सः’; ‘सः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
देव-देवःgod of gods
देव-देवः:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + deva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक/प्रसङ्गार्थक-अव्ययम् (then/thereupon)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्
पिनाकीPinākin (bearer of the bow Pināka)
पिनाकी:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootpinākin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; विशेषणवत् (epithet of Śiva)
Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages; internal address indicates a ‘king’ as listener within the embedded narration

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Narendra (king)

Visual Art Cues

Scene: A self-controlled devotee living on the Narmadā bank for a vowed period, performing daily Hara-pūjā; the culmination is a visionary transformation where Śiva appears as Pinākin and the devotee is bathed in the same radiance, suggesting Śiva-sārūpya.

Characters & Entities
H
Hara
R
Revā (Narmadā)
P
Pinākin (Śiva)

FAQs

Self-restraint plus Śiva-bhakti performed at Revā yields extraordinary purification and Śiva-like spiritual attainment.

Revā (Narmadā) and her banks as a sacred residence-tīrtha.

Worship of Hara (Śiva) along with residing by Revā for ‘a month and a fortnight’ (māsa + pakṣa).

←Previous Verse
Next Verse→