Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 28

कुरुक्षेत्रं त्यजध्वं च पुत्रदारसमन्विताः । त्यक्त्वोदीचीं दिशं सर्वे यामो याम्यामनुत्तमाम्

kurukṣetraṃ tyajadhvaṃ ca putradārasamanvitāḥ | tyaktvodīcīṃ diśaṃ sarve yāmo yāmyāmanuttamām

«Quittez Kurukṣetra, avec vos fils et vos épouses. Délaissant la direction du nord, allons tous vers le quartier méridional, sans égal.»

कुरुक्षेत्रम्Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुरु-क्षेत्र (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुषः (कुरूणां क्षेत्रम्)
त्यजध्वम्leave, abandon (you all)
त्यजध्वम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
पुत्रदारसमन्विताःaccompanied by sons and wives
पुत्रदारसमन्विताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपुत्र + दार + समन्वित (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्; तत्पुरुषः (पुत्रैः दारैः च समन्विताः)
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
उदीचीम्northern
उदीचीम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउदीची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
दिशम्direction
दिशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सर्वेall (of us/they)
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम-प्रयोग (pronoun-like adjective used substantively)
यामःwe go
यामः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), उत्तमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्; रूपम्: यामः
याम्याम्southern
याम्याम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयाम्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
अनुत्तमाम्unsurpassed, excellent
अनुत्तमाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; नञ्-पूर्वक-उत्तम (superlative sense: unsurpassed)

The unnamed great sage (first-person narrator) instructing the gathered vipras/ṛṣis

Scene: A caravan-like departure from Kurukṣetra: elders leading, families with children, carts and cattle, turning away from the northern horizon toward the southern road; banners of vows and ascetic staffs indicate a dharmic migration.

K
Kurukṣetra
S
South direction (Yāmya diśā)

FAQs

Dharma includes decisive action: relocating to a sustaining sacred landscape can preserve life and enable continued tapas and worship.

Kurukṣetra is the departure point; the instruction points toward the southern sacred region where Revā/Narmadā flows.

A practical prescription is given: depart with one’s household and proceed southward.