Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 31

न्यासत्रैविध्य-भूतशुद्धि-प्रक्रिया

Threefold Nyāsa and the Procedure of Elemental Purification

करन्यासाद्यमपि तैः कृत्वा वाथ न वा क्रमात् । शिरोवदनहृद्गुह्यपादेष्वेतानि कल्पयेत् । ततश्चोर्ध्वादिवक्त्राणि पश्चिमांतानि कल्पयेत् । ईशानस्य कलाः पञ्च पञ्चस्वेतेषु च क्रमात्

karanyāsādyamapi taiḥ kṛtvā vātha na vā kramāt | śirovadanahṛdguhyapādeṣvetāni kalpayet | tataścordhvādivaktrāṇi paścimāṃtāni kalpayet | īśānasya kalāḥ pañca pañcasveteṣu ca kramāt

Après avoir accompli le kara-nyāsa (imposition sur les mains) et les autres préliminaires avec ces mantras — selon l’ordre prescrit ou non — qu’on les assigne à la tête, au visage, au cœur, à la région secrète et aux pieds. Ensuite, qu’on contemple les visages en commençant par celui d’en haut et en terminant par celui de l’ouest. Dans ces cinq stations, qu’on place successivement les cinq kalās (puissances) d’Īśāna.

करन्यासाद्यम्beginning with kara-nyāsa (hand-placement)
करन्यासाद्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकरन्यास + आद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्; तत्पुरुषसमासः (करन्यासः आद्यः यस्य/करन्यासः आदौ)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha-bodhaka (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also/even)
तैःby them/with those
तैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; सर्वनाम
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive), परस्मैपदी; पूर्वक्रिया
वाor
वा:
Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक निपात (or)
अथthen
अथ:
Kriyā-sambandha (क्रियासम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भवाचक (then/now)
not
:
Niṣedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
वाor
वा:
Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक निपात
क्रमात्in sequence/according to order
क्रमात्:
Hetu/Adverbial (हेतु/क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; अव्ययीभावेन (in order/according to sequence)
शिरोवदनहृद्गुह्यपादेषुon the head, face, heart, secret part, and feet
शिरोवदनहृद्गुह्यपादेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिरस् + वदन + हृद् + गुह्य + पाद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; द्वन्द्वसमासः (शिरसि वदने हृदि गुह्ये पादेषु)
एतानिthese (things/parts)
एतानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम; अत्र कर्मरूपेण
कल्पयेत्should arrange/assign
कल्पयेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√कॢप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
ऊर्ध्वादिवक्त्राणिthe faces beginning with the upper (one)
ऊर्ध्वादिवक्त्राणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऊर्ध्व + आदि + वक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषसमासः (ऊर्ध्वं आदिः येषां वक्त्राणि)
पश्चिमान्तानिending with the western (one)
पश्चिमान्तानि:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपश्चिम + अन्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विशेषणम् (वक्त्राणि); तत्पुरुषसमासः (पश्चिमः अन्तः येषाम्)
कल्पयेत्should arrange/assign
कल्पयेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√कॢप् (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
ईशानस्यof Īśāna
ईशानस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootईशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
कलाःparts/kalās
कलाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पञ्चfive
पञ्च:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (अव्यय/संख्याशब्द)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत् प्रयोगः; कलाः इति विशेष्यस्य संख्या
पञ्चसुin (the) five
पञ्चसु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्याशब्द)
Formसप्तमी, बहुवचन; संख्याशब्दः (in five)
एतेषुin these
एतेषु:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; विशेषणम्
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
क्रमात्in order
क्रमात्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; अव्ययीभावेन (in due order)

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Īśāna

Role: teaching

S
Shiva
I
Ishana

FAQs

It teaches internalizing Śiva-worship through nyāsa—placing mantra-power into one’s own body—so the practitioner becomes a fit vessel for Śiva’s grace (pati-anugraha), aligning body and awareness with Īśāna’s five kalās.

Nyāsa is a saguna upāsanā method: the devotee meditatively installs Śiva’s aspects and potencies in specific bodily loci, making the body a living shrine before or alongside external Liṅga-pūjā.

Kara-nyāsa and aṅga-nyāsa (head, face, heart, guhya, feet), followed by contemplation of the directional faces/aspects and sequential placement of Īśāna’s five kalās—used as a preparatory practice for mantra-japa and dhyāna.