Dīkṣā, Mantra-Types, Mantra-Doṣas, and Qualifications of Ācārya–Śiṣya
प्रशांतमानसः स्थानभ्रष्टश्च विकलस्तथा । अतिवृद्धोऽतिनिःस्नेहः पीडितश्च तथा पुनः ॥ १९ ॥
praśāṃtamānasaḥ sthānabhraṣṭaśca vikalastathā | ativṛddho'tiniḥsnehaḥ pīḍitaśca tathā punaḥ || 19 ||
Celui dont l’esprit s’est apaisé jusqu’à l’engourdissement; celui qui est déchu de sa place légitime; celui qui est infirme; celui qui est très âgé, trop dépourvu d’affection ou de chaleur, et encore celui qui est accablé: tels sont ceux que l’on décrit ici dans ces états d’affaiblissement.
Sanatkumara (in dialogue with Narada, Third Pada instructional context)
Vrata: none
Primary Rasa: karuna
Secondary Rasa: shanta
It highlights human limitations—mental dullness, displacement from one’s proper life-order, infirmity, extreme old age, emotional dryness, and suffering—as conditions that can hinder steady discipline, and therefore must be acknowledged in applying dharma and sadhana appropriately.
By listing debilitated states, it implicitly teaches that bhakti and religious practice should be adapted with compassion and realism; when strength or stability is lacking, simpler, steadier devotional acts (smarana, nama-japa, and service) become especially relevant.
It reflects the Vedanga-style concern for eligibility and practical constraints in disciplined learning and observance—recognizing when a practitioner’s physical/mental condition affects the ability to sustain rigorous study, recitation, or ritual performance.