Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 74

योगस्वरूप-धारणा-समाधि-वर्णनम् (केशिध्वजोपदेशः)

ममेति यन्मया प्रोक्तमसदेतन्न चान्यथा । नरेन्द्र गदितुं शक्यमपि विज्ञेयवेदिभिः ॥ ७४ ॥

mameti yanmayā proktamasadetanna cānyathā | narendra gadituṃ śakyamapi vijñeyavedibhiḥ || 74 ||

« À moi » : tout ce que j’ai dit ainsi est irréel, et ne peut être autrement. Ô roi des hommes, même ceux qui sont versés dans ce qui doit être connu ne peuvent le déclarer comme réalité ultime.

ममof me/mine
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
इति(saying) 'mine'
इति:
Vacana-suchaka (वचनसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/वाक्यसमाप्ति-सूचक
यत्which/that which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative)
मयाby me
मया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
प्रोक्तम्spoken
प्रोक्तम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रोक्त (प्र+√वच्, क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; कर्मणि—'said'
असत्untrue/incorrect
असत्:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootअसत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण/प्रेडिकेट
एतत्this
एतत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
not
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: 'otherwise')
नरेन्द्रO king
नरेन्द्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; समासः—नर-इन्द्र (तत्पुरुष: 'lord of men')
गदितुम्to state
गदितुम्:
Prayojana (प्रयोजन/अर्थ)
TypeVerb
Rootगदितुम् (√गद्, तुमुन्-प्रत्यय, कृदन्त)
Formतुमुन्-अन्त (infinitive); 'to say/utter'
शक्यम्possible
शक्यम्:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootशक्य (√शक्, यत्-प्रत्यय, कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त; भावे/कर्मणि—'possible'
अपिeven
अपि:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-शब्दः—सम्भावना/अपवाद/अवधारणानुसार (particle: 'even/also')
विज्ञेयवेदिभिःby knowers of the knowable
विज्ञेयवेदिभिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविज्ञेय (√ज्ञा, वि+√ज्ञा, तव्यत्/य-प्रत्ययार्थक कृदन्त) + वेदिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; समासः—विज्ञेय-वेदी (तत्पुरुष: 'knowers of what is to be known')

Sanatkumara (teaching Narada; addressed to a king as ‘narendra’ within the discourse)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta (peace)

Secondary Rasa: none

FAQs

It negates “mine-ness” (mamatā) as ultimately unreal, pointing to liberation through non-attachment and the dropping of possessive identity.

By rejecting possessiveness, the heart becomes fit for surrender—offering everything to the Lord rather than clinging to “mine,” which supports pure, non-selfish bhakti.

No specific Vedanga (like Vyākaraṇa, Jyotiṣa, or Kalpa) is taught here; the takeaway is philosophical discernment (viveka) applied to ownership and ego.