Adhyaya 4

Verse 1

अगस्त्य उवाच । तस्माच्चंद्रहरिस्थानादाग्नेय्यां दिशि संस्थितः । देवो धर्महरिर्न्नाम कलिकल्मषनाशकः

Agastya dijo: Al sureste de aquel santuario de Candrahari se halla una deidad llamada Dharmahari, destructora de las impurezas de la era de Kali.

Verse 2

वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञः स्वकर्मपरिनिष्ठितः । पुरा समागतो धर्मस्तीर्थयात्राचिकीर्षया

En tiempos antiguos, Dharma—conocedor de las verdades de los Vedas y los Vedāṅgas, y firmemente establecido en su propio deber—llegó, deseoso de emprender una peregrinación a los tīrthas sagrados.

Verse 3

आगत्य च चकारोच्चैर्यात्रां तत्रादरेण सः । दृष्ट्वा माहात्म्यमतुलमयोध्यायाः सविस्मयः

Al llegar allí, realizó la peregrinación con gran reverencia; y al contemplar la grandeza incomparable de Ayodhyā, quedó colmado de asombro.

Verse 4

विधाय स्वभुजावूर्ध्वौ विप्रोऽवोचन्मुदान्वितः । अहो रम्यमिदं तीर्थमहो माहात्म्यमुत्तमम्

Alzando ambos brazos en alto, el brāhmaṇa habló con júbilo: «¡Ah! Qué deleitoso es este tīrtha sagrado; ¡ah! qué suprema es su grandeza»

Verse 5

अयोध्यासदृशी कापि दृश्यते नापरा पुरी । या न स्पृशति वसुधां विष्णुचक्रस्थिताऽनिशम्

No se ve ciudad alguna semejante a Ayodhyā: esta ciudad no toca la tierra, pues permanece siempre asentada sobre el disco (cakra) de Viṣṇu.

Verse 6

यस्यां स्थितो हरिः साक्षात्सेयं केनोपमीयते । अहो तीर्थानि सर्वाणि विष्णुलोकप्रदानि वै

Donde Hari mismo mora de manera directa, ¿con qué podría compararse? ¡Ah! En verdad, todos estos tīrtha otorgan el mundo de Viṣṇu.

Verse 7

अहो विष्णुरहो तीर्थमयोध्याऽहो महापुरी । अहो माहात्म्यमतुलं किं न श्लाघ्यमिहास्थितम्

¡Ah, Viṣṇu! ¡Ah, el tīrtha sagrado! ¡Ah, Ayodhyā, la gran ciudad! ¡Ah, su gloria incomparable! ¿Qué hay aquí que no sea digno de alabanza?

Verse 8

इत्युक्त्वा तत्र बहुशो ननर्त प्रमदाकुलः । धर्मो माहात्म्यमालोक्य अयोध्याया विशेषतः

Dicho esto, Dharma—arrebatado de gozo—danzó allí una y otra vez, contemplando en especial la extraordinaria grandeza de Ayodhyā.

Verse 9

तं तथा नर्तमानं वै धर्मं दृष्ट्वा कृपान्वितः । आविर्बभूव भगवान्पीतवासा हरिः स्वयम् । तं प्रणम्य च धर्मोऽथ तुष्टाव हरिमादरात्

Al ver a Dharma danzando de ese modo, el Señor, conmovido por compasión, se manifestó allí: el propio Hari, vestido con ropajes amarillos. Entonces Dharma se postró ante Él y, con reverencia, alabó a Hari.

Verse 10

धर्म उवाच । नमः क्षीराब्धिवासाय नमः पर्यंकशायिने । नमः शंकरसंस्पृष्टदिव्यपादाय विष्णवे

Dharma dijo: Saludo al Señor que mora en el Océano de Leche; saludo a Aquel que reposa en el lecho. Saludo a Viṣṇu, cuyos pies divinos fueron tocados por Śaṅkara.

Verse 11

भक्त्यार्च्चितसुपादाय नमोऽजादिप्रियाय ते । शुभांगाय सुनेत्राय माधवाय नमो नमः

Saludo a Ti, cuyos hermosos pies son adorados con devoción; saludo a Ti, amado de Brahmā y de los demás dioses. Saludo una y otra vez a Mādhava, de miembros auspiciosos y ojos hermosos.

Verse 12

नमोऽरविन्दपादाय पद्मनाभाय वै नमः । नमः क्षीराब्धिकल्लोलस्पृष्टगात्राय शार्ङ्गिणे

Saludo a Aquel cuyos pies son como lotos; saludo en verdad a Padmanābha. Saludo a Śārṅgin, cuyo cuerpo es tocado por las olas del Océano de Leche.

Verse 13

ॐ नमो योगनिद्राय योगर्क्षैर्भावितात्मने । तार्क्ष्यासनाय देवाय गोविन्दाय नमोनमः

Oṃ: salutaciones a Yogānidrā; salutaciones a Aquel cuya esencia es realizada por los videntes del yoga. Salutaciones al Dios cuyo asiento es Tārkṣya (Garuḍa); salutaciones una y otra vez a Govinda.

Verse 14

सुकेशाय सुनासाय सुललाटाय चक्रिणे । सुवस्त्राय सुवर्णाय श्रीधराय नमोनमः

Saludo con reverencia a Aquel de hermosa cabellera, noble nariz y frente luminosa; al Portador del disco. Saludo a Aquel de vestiduras espléndidas y fulgor dorado—al Śrīdhara—una y otra vez.

Verse 15

सुबाहवे नमस्तुभ्यं चारुजंघाय ते नमः । सुवासाय सुदिव्याय सुविद्याय गदाभृते

Saludo a Ti, de brazos poderosos; saludo a Ti, de hermosas piernas. Saludo a Ti, de morada excelsa y divinidad resplandeciente; a Ti, que eres la verdadera sabiduría; al Portador de la maza (gadā).

Verse 16

केशवाय च शांताय वामनाय नमोनमः । धर्मप्रियाय देवाय नमस्ते पीतवाससे

Saludo una y otra vez a Keśava, el Pacífico, y a Vāmana. Saludo al Dios que ama el Dharma; saludo a Ti, oh Portador de vestiduras amarillas.

Verse 17

अगस्त्य उवाच । इति स्तुतो जगन्नाथो धर्मेण श्रीपतिर्मुदा । उवाच स हृषीकेशः प्रीतो धर्ममुदारधीः

Dijo Agastya: Así alabado por Dharma, Jagannātha—Señor de Śrī—se colmó de gozo. Entonces Hṛṣīkeśa, complacido, habló a Dharma, de noble entendimiento.

Verse 18

श्रीभगवानुवाच । तुष्टोऽहं भवतो धर्म स्तोत्रेणानेन सुव्रत । वरं वरय धर्मज्ञ यस्ते स्यान्मनसः प्रियः

Dijo el Bienaventurado Señor: “Oh Dharma, estoy complacido contigo por este himno de alabanza, oh de excelente voto. Elige un don, oh conocedor de la rectitud—lo que sea grato a tu corazón.”

Verse 19

स्तोत्रेणानेन यः स्तौति मानवो मामतन्द्रितः । सर्वान्कामानवाप्नोति पूजितः श्रीयुतःसदा

Quien, siendo humano, Me alaba con este mismo himno, sin desfallecer y con atención, alcanza todos los deseos y permanece siempre honrado y colmado de prosperidad.

Verse 20

धर्म उवाच । यदि तुष्टोसि भगवन्देवदेव जगत्पते । त्वामहं स्थापयाम्यत्र निजनाम्ना जगद्गुरो

Dharma dijo: «Si estás complacido, oh Bhagavān—Dios de dioses, Señor del mundo—entonces aquí te estableceré bajo mi propio nombre, oh Maestro del universo».

Verse 21

अगस्त्य उवाच । एवमस्त्विति संप्रोच्याभवद्धर्महरिर्विभुः । स्मरणादेव मुच्येत नरो धर्महरेर्विभोः

Agastya dijo: «Diciendo: “Así sea”, el Señor omnipenetrante llegó a ser conocido como Dharma-Hari. Con sólo recordar a ese poderoso Dharma-Hari, el hombre alcanza la liberación».

Verse 22

सरयूसलिले स्नात्वा सुचिंताकुलमानसः । देवं धर्महरिं पश्येत्सर्वपापैः प्रमुच्यते

Tras bañarse en las aguas del Sarayū, con la mente colmada de pura contemplación, debe contemplarse al dios Dharma-Hari; así se queda libre de todos los pecados.

Verse 23

अत्र दानं तथा होमं जपो ब्राह्मणभोजनम् । सर्वमक्षयतां याति विष्णुलोके निवासकृत्

Aquí, la caridad, las ofrendas al fuego (homa), el japa y el alimentar a los brāhmaṇas: todo ello se vuelve de fruto imperecedero y conduce a morar en el mundo de Viṣṇu.

Verse 24

अज्ञानाज्ज्ञानतो वापि यत्किंचिद्दुष्कृतं भवेत् । प्रायश्चित्तं विधातव्यं तन्नाशाय प्रयत्नतः

Ya sea por ignorancia o a sabiendas, si se ha cometido cualquier falta, debe realizarse debidamente la prāyaścitta (expiación), con empeño, para destruirla.

Verse 25

प्रायश्चित्तेन विधिना पापं तस्य प्रणश्यति । तस्मादत्र प्रकर्त्तव्यं प्रायश्चित्तं विधानतः

Mediante la prāyaścitta realizada conforme al rito, el pecado de esa persona se destruye. Por ello, aquí debe efectuarse la prāyaścitta según lo prescrito.

Verse 26

अज्ञानाज्ज्ञानतो वापि राजादेर्निग्रहात्तथा । नित्यकर्मनिवृत्तिः स्याद्यस्य पुंसोऽवशात्मनः । तेनाप्यत्र विधातव्यं प्रायश्चित्तं प्रयत्नतः

Ya sea por ignorancia o a sabiendas—y también por impedimento impuesto por un rey y otros—si a un hombre, por hallarse desvalido, le sobreviene la omisión de los ritos obligatorios diarios, aun él debe, aquí, realizar prāyaścitta con sincero empeño.

Verse 27

अत्र साक्षात्स्वयं देवो विष्णुर्वसति सादरः । तस्माद्वर्णयितुं शक्यो महिमा न हि मानवैः

Aquí mora directamente, con gracia y benevolencia, el mismo Dios: Viṣṇu. Por ello, la grandeza de Él (en este lugar) no puede ser descrita en verdad por los seres humanos.

Verse 28

आषाढे शुक्ल पक्षस्य एकादश्यां द्विजोत्तम । तस्य सांवत्सरी यात्रा कर्तव्या तु विधानतः

Oh el mejor de los nacidos dos veces, en la Ekādaśī de la quincena luminosa de Āṣāḍha debe realizarse, conforme al rito, esa peregrinación anual.

Verse 29

स्वर्गद्वारे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा धर्महरिं विभुम् । सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोके वसेत्सदा

Quien se baña en Svargadvāra y contempla al glorioso Señor Hari—encarnación del Dharma—queda purificado de todo pecado y mora por siempre en el mundo de Viṣṇu.

Verse 30

तस्माद्दक्षिणदिग्भागे स्वर्णस्य खनिरुत्तमा । यत्र चक्रे स्वर्णवृष्टिं कुबेरो रघुजाद्भयात्

Por ello, al sur de aquel lugar hay una excelente mina de oro; allí Kubera, por temor al hijo de Raghu, hizo caer una lluvia de oro.

Verse 31

व्यास उवाच । भगवन्ब्रूहि तत्त्वज्ञ स्वर्णवृष्टिरभूत्कथम् । कुबेरस्य कथं भीतिरुत्पन्ना रघुभूपतेः

Dijo Vyāsa: Oh venerable, conocedor de la verdad, dime: ¿cómo ocurrió la lluvia de oro? ¿Y cómo nació el temor en Kubera a causa del rey de la estirpe de Raghu?

Verse 32

एतत्सर्वं समाचक्ष्व विस्तरान्मम सुव्रत । श्रुत्वा कथारहस्यानि न तृप्यति मनो मम

Explícame todo esto con detalle, oh virtuoso; pues aun habiendo oído los secretos profundos de la historia, mi mente no queda satisfecha.

Verse 33

अगस्त्य उवाच । शृणु विप्र प्रवक्ष्यामि स्वर्णस्योत्पत्तिमुत्तमाम् । यस्य श्रवणतो नृणां जायते विस्मयो महान्

Agastya dijo: Escucha, oh Brāhmaṇa; explicaré el excelso origen del oro, cuya sola audición despierta en los hombres un gran asombro.

Verse 34

आसीत्पुरा रघुपतिरिक्ष्वाकुकुलवर्द्धनः । रघुर्निजभुजोदारवीर्यशासितभूतलः

En tiempos antiguos existió Raghu, señor de la estirpe de Raghu, acrecentador de la dinastía Ikṣvāku; gobernó la tierra con la noble fuerza de sus propios brazos.

Verse 35

प्रतापतापितारातिवर्गव्याख्यातसद्यशाः । प्रजाः पालयता सम्यक्तेननीतिमता सता

Su noble fama fue proclamada por la misma hueste de enemigos abrasados por su poder; y aquel rey justo, sabio en la política, protegió debidamente a sus súbditos.

Verse 36

यशःपूरेण समलिप्ता दिशो दश सितत्विषा । स चक्रे प्रौढविभवसाधनां विजयक्रमात्

Las diez direcciones parecían ungidas con el blanco resplandor del torrente de su fama; y, paso a paso mediante victorias, realizó los medios para una prosperidad grande y madura.

Verse 37

नानादेशान्समाक्रम्य चतुरंगबलान्वितः । भूतानि वशमानीय वसु जग्राह दण्डतः

Avanzando por muchas tierras, sostenido por un ejército de cuatro cuerpos, sometió a los seres adversos y tomó riquezas mediante la fuerza del castigo, la legítima coerción real.

Verse 38

उत्कृष्टान्नृपतीन्वीरो दंडयित्वा बलाधिकान् । रत्नानि विविधान्याशु जग्राहातिबलस्तदा

Entonces aquel héroe de fuerza inmensa castigó incluso a reyes eminentes, superiores en poder, y con presteza tomó muchas clases de joyas preciosas.

Verse 39

स विजित्य दिशः सर्वा गृहीत्वा रत्नसंचयम् । अयोध्यामागतो राजा राजधानीं च तां शुभाम्

Habiendo conquistado todas las direcciones y reunido un tesoro de joyas, el rey regresó a Ayodhyā, su auspiciosa capital real.

Verse 40

तत्रागत्य च काकुत्स्थो यज्ञायोत्सुकमानसः । चकार निर्मलां बुद्धिं निजवंशोचितक्रियाम

Al llegar allí, el príncipe Kakutstha, con la mente anhelante de yajña, purificó su determinación y dispuso los ritos dignos de su noble linaje.

Verse 41

वसिष्ठं मुनिमाज्ञाय वामदेवं च कश्यपम्

Mandó llamar al sabio Vasiṣṭha, y también a Vāmadeva y a Kaśyapa.

Verse 42

अन्यानपि मुनिश्रेष्ठान्नानातीर्थसमाश्रितान् । समानयद्विनीतेन द्विजवर्येण भूपतिः

El rey hizo traer también a otros sabios eminentes, moradores de diversos tīrtha, por medio de un brāhmaṇa excelente y bien disciplinado.

Verse 43

दृष्ट्वा स्थितान्स तान्सर्वान्प्रदीप्तानिव पावकान् । तानागतान्विदित्वाथ रघुः परपुरंजयः । निश्चक्राम यथान्यायं स्वयमेव महायशाः

Al ver a todos aquellos sabios de pie, como fuegos encendidos, y sabiendo que habían llegado, Raghu, conquistador de ciudades enemigas, el de gran renombre, salió él mismo conforme al debido decoro.

Verse 44

ततो विनीतवत्सर्वान्काकुत्स्थो द्विजसत्तमान् । उवाच धर्मयुक्तं च वचनं यज्ञसिद्धये

Entonces el príncipe Kakutstha, humilde ante todos los más excelsos brāhmaṇas, pronunció palabras conformes al dharma para que el sacrificio llegara a buen término.

Verse 45

रविरुवाच । मुनयः सर्व एवैते यूयं शृणुत मद्वचः । यज्ञं विधातुमिच्छामि तत्राज्ञां दातुमर्हथ

Dijo Ravi: «Oh sabios, todos vosotros, escuchad mis palabras. Deseo disponer un yajña; os corresponde otorgar vuestra aprobación para ello».

Verse 46

सांप्रतं मामको यज्ञो युक्तः स्यान्मुनिसत्तमाः । एतद्विचार्य्य तत्त्वेन ब्रूत यूयं मुनीश्वराः

«Ahora, oh los mejores de los sabios, ¿qué sacrificio sería apropiado para mí? Consideradlo en verdad y decidme, oh señores entre los munis».

Verse 47

मुनय ऊचुः । राजन्विश्वजिदाख्यातो यज्ञानां यज्ञ उत्तमः । सांप्रतं कुरु तं यत्नान्मा विलंबं वृथा कृथाः

Los sabios dijeron: «Oh Rey, el sacrificio llamado Viśvajit es el más excelso entre los sacrificios. Realízalo ahora con empeño; no te demores en vano».

Verse 48

अगस्त्य उवाच । नृपश्चक्रे ततो यज्ञं विश्वदिग्जयसंज्ञितम् । नानासंभारमधुरं कृतसर्वस्वदक्षिणम्

Agastya dijo: Entonces el rey realizó un sacrificio llamado «Conquista universal de las direcciones», provisto de numerosos y gratos preparativos, y acompañado de una dakṣiṇā sacerdotal tan grande que equivalía a entregar todo cuanto poseía.

Verse 49

नानाविधेन दानेन मुनिसंतोषहर्षकृत् । सर्वस्वमेव प्रददौ द्विजेभ्यो बहुमानतः

Con dádivas de muchas clases, complaciendo y alegrando a los munis, él, con gran reverencia, entregó toda su riqueza a los dvijas (los dos veces nacidos).

Verse 50

तेषु विश्वेषु यातेषु पूजितेषु गृहान्स्वकान् । बन्धुष्वपि च तुष्टेषु मुनिषु प्रणतेषु च

Cuando todos aquellos huéspedes honrados partieron a sus propias moradas, y cuando sus parientes quedaron satisfechos y los munis también inclinaron la cabeza en señal de aprobación,

Verse 51

तेन यज्ञेन विधिवद्विहितेन नरेश्वरः । शुशुभे शोभनाचारः स्वर्गे देवेंद्रवत्क्षणात्

Por aquel sacrificio, realizado conforme al rito, el señor de los hombres—de conducta noble—resplandeció en el cielo como Indra, en un instante.

Verse 52

तत्रांतरे समभ्यायान्मुनिर्यमवतां वरः । विश्वामित्रमुनेरंतेवासी कौत्स इति स्मृतः

Entretanto, llegó un sabio excelso entre los autocontrolados: Kautsa de nombre, conocido como discípulo residente del muni Viśvāmitra.

Verse 53

दक्षिणार्थं गुरोर्द्धीमान्पावितुं तं नरेश्वरम् । चतुर्दशसुवर्णानां कोटीराहर सत्वरम्

Para obtener la dakṣiṇā del gurú, aquel sabio—deseoso de santificar al rey—trajo con presteza catorce koṭis de oro.

Verse 54

मद्दक्षिणेति गुरुणा निर्बन्धाद्याचितो रुषा । आगतः स मुनिः कौत्सस्ततो याचितुमादरात् । रघुं भूपालतिलकं दत्तसर्वस्वदक्षिणम्

Apremiado con insistencia por su guru—«¡Mi dakṣiṇā, mi estipendio!»—Kautsa acudió, aunque turbado; y luego, con sincera reverencia, se acercó a pedirla a Raghu, ornamento de los reyes, quien ya había entregado todo cuanto poseía como dakṣiṇā del sacrificio.

Verse 55

तमागतमभिप्रेत्य रघुरादरतस्तदा । उत्थाय पूजयामास विधिवत्स परंतपः । सपर्य्यासीत्तस्य सर्वा मृत्पात्रविहितक्रिया

Al reconocer su llegada, Raghu se levantó con respeto y lo honró conforme al rito; aquel domador de enemigos realizó para él todo servicio, incluso los sencillos actos rituales efectuados con vasijas de barro.

Verse 56

पूजासंभारमालोक्य तादृशं तं मुनीश्वरः । विस्मितोऽभून्निरानन्दो दक्षिणाऽशां परित्यजन् । उवाच मधुरं वाक्यं वाक्यज्ञानविशारदः

Al ver tan exiguos los enseres de la adoración, el señor de los sabios quedó asombrado y sin alegría, abandonando la esperanza de una dakṣiṇā; diestro en discernir el sentido de las palabras, pronunció entonces un hablar dulce.

Verse 57

कौत्स उवाच । राजन्नभ्युदयस्तेऽस्तु गच्छाम्यन्यत्र सांप्रतम्

Dijo Kautsa: «Oh Rey, que la prosperidad sea contigo; por ahora me marcho a otro lugar».

Verse 58

गुर्वर्थाहरणायैव दत्तसर्वस्वदक्षिणम् । त्वां न याचे धनाभावादतोऽन्यत्र व्रजाम्यहम्

«Ya he entregado toda mi riqueza como dakṣiṇā del sacrificio, únicamente para cumplir el propósito de mi maestro. Ahora, por falta de bienes, no te pido nada; por eso me voy a otra parte».

Verse 59

अगस्त्य उवाच । इत्युक्तस्तेन मुनिना रघुः परपुरंजयः । क्षणं ध्यात्वाऽब्रवीदेनं विनयाद्विहितांजलिः

Agastya dijo: «Así interpelado por aquel sabio, Raghu —vencedor de las ciudades enemigas— meditó un instante y luego le respondió con humildad, con las manos unidas en reverencia.»

Verse 60

रघुरुवाच । भगवंस्तिष्ठ मे हर्म्ये दिनमेकं मुनिव्रत । यावद्यतिष्ये भगवन्भवदर्थार्थमुच्चकैः

Raghu dijo: «Oh Bienaventurado, oh sabio de voto firme, permanece en mi palacio un solo día. Hasta entonces, venerable señor, me esforzaré con empeño para obtener cuanto sea necesario para tu propósito.»

Verse 61

अगस्त्य उवाच । इत्युक्त्वा परमोदारवचो मुनिमुदारधीः । प्रतस्थे च रघुस्तत्र कुबेरविजिगीषया

Agastya dijo: «Tras pronunciar ante el sabio palabras de suprema generosidad, Raghu, de noble corazón, partió de allí con el propósito de vencer a Kubera y obtener riquezas.»

Verse 62

तमायांतं कुबेरोऽथ विज्ञाप्य वचनोदितैः । प्रसन्नमनसं चक्रे वृष्टिं स्वर्णस्य चाक्षयाम्

Entonces Kubera, al saber por los mensajes transmitidos que él se acercaba, se alegró en su corazón e hizo caer una lluvia inagotable de oro.

Verse 63

स्वर्णवृष्टिरभूद्यत्र सा स्वर्णखनिरुत्तमा । स मुनिं दर्शयामास खनिं तेन निवेदिताम्

Allí donde cayó aquella lluvia de oro, se formó una excelente mina de oro. Luego él mostró esa mina al sabio y se la entregó, tal como se le había comunicado.

Verse 64

तस्मै समर्पयामास तां रघुः खनिमुत्तमाम् । मुनीन्द्रोऽपि गृहीत्वाशु ततो गुर्वर्थमादरात्

Así, Raghu le entregó aquella excelente mina de oro. El señor entre los sabios la aceptó al instante y luego, con reverencia, la empleó para cumplir el propósito de su maestro.

Verse 65

राज्ञे निवेदयामास सर्वमन्यद्गुणाधिकः । वरानथ ददौ तुष्टः कौत्सो मतिमतां वरः

Él informó de todo al rey, pues sobresalía en virtudes. Entonces Kautsa —el mejor de los sabios—, complacido, concedió dones y bendiciones.

Verse 66

कौत्स उवाच । राजंल्लभस्व सत्पुत्रं निजवंशगुणान्वितम् । इयं स्वर्णखनिस्तूर्णं मनोभीष्टफलप्रदा

Dijo Kautsa: «Oh Rey, que obtengas un hijo noble, adornado con las virtudes de tu propio linaje. Y que esta mina de oro conceda pronto los frutos que tu corazón anhela».

Verse 67

भूयादत्र परं तीर्थं सर्वपापहरं सदा । अत्र स्नानेन दानेन नृणां लक्ष्मीः प्रजायते

«Que aquí exista un tirtha supremo, que siempre destruya todos los pecados. Con el baño sagrado y la caridad en este lugar, nace para los hombres la prosperidad, Lakṣmī.»

Verse 68

वैशाखे शुक्लद्वादश्यां यात्रा सांवत्सरी स्मृता । नानाभीष्टफलप्राप्तिर्भूयान्मद्वचसा नृणाम्

«En el duodécimo día luminoso de Vaiśākha, esta peregrinación se recuerda como la yātrā anual. Por mi palabra, los hombres alcanzan por ella muchos frutos deseados.»

Verse 69

अगस्त्य उवाच । इति दत्त्वा वरान्राज्ञे कौत्सः संतुष्टमानसः । प्रतस्थे निजकार्यार्थे गुरोराश्रममुत्सुकः

Agastya dijo: Habiendo así concedido dones al rey, Kautsa—con el corazón satisfecho—partió con ardor para cumplir su propio propósito, encaminándose al āśrama de su maestro.

Verse 70

राजा स कृतकृत्योऽथ शेषं संगृह्य तद्धनम् । द्विजेभ्यो विधिवद्दत्त्वा पालयामास वै प्रजाः

Entonces el rey, ya cumplido su propósito, reunió la riqueza restante; y, habiéndola entregado debidamente a los dvija (brāhmaṇas) conforme al rito, protegió en verdad a sus súbditos.

Verse 71

एवं स्वर्णखनेर्जातं माहात्म्यं च मुनीश्वरात्

Así surgió el relato de la gloria vinculada a la “mina de oro”, tal como fue recibido del señor de los sabios.