Adhyaya 202

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि रामेश्वरमनुत्तमम् । मंकीशाद्दक्षिणे भागे आग्नेये तु कृतस्मरात् । पूर्वतस्तु सरस्वत्या बलभद्रप्रतिष्ठितम्

Īśvara dijo: Luego, oh gran Diosa, debe uno ir al incomparable Rāmeśvara—situado al sur de Maṃkīśa, al sureste de Kṛtasmarā y al oriente del Sarasvatī—establecido por Balabhadra.

Verse 2

यत्र मुक्तोऽभवद्देवि रामो ब्रह्मवधात्किल । पातकात्प्रतिलोमां तामगाहत सरस्वतीम्

Allí, oh Diosa, Rāma quedó en verdad libre del pecado de matar a un brahmán; y allí mismo entró en la Sarasvatī, que corre contra la corriente en un curso sagrado y extraordinario.

Verse 3

देव्युवाच । कथं स पातकान्मुक्तः कथं पापमभूत्पुरा । कथं तत्स्थापितं लिंगं किंप्रभावं वदस्व मे

La Diosa dijo: «¿Cómo fue liberado del pecado? ¿Cómo surgió antes aquella falta? ¿Cómo se estableció ese liṅga y cuál es su poder sagrado? Dímelo».

Verse 4

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् । यां श्रुत्वा मानवो देवि मुक्तः संसारसागरात् । सर्वान्कामान्स लभते सततं मनसि प्रियान्

Īśvara dijo: «Escucha, oh Diosa: relataré una historia que destruye el pecado. Al oírla, oh Diosa, el ser humano queda libre del océano del saṃsāra y alcanza continuamente todos los deseos queridos en su mente».

Verse 5

रामः पूर्वं परां प्रीतिं कृत्वा कृष्णस्य लांगली । चिन्तयामास बहुधा किं कृतं सुकृतं भवेत्

Balarāma —el Portador del arado—, tras haber guardado largo tiempo un amor profundo por Kṛṣṇa, meditó de muchas maneras: «¿Qué acto podría convertirse en verdadero mérito (sukṛta)?».

Verse 6

कृष्णेन हि विना नाहं यास्ये दुर्योधनान्तिकम् । पाण्डवान्वा समाश्रित्य कथं दुर्योधनं नृपम्

«Sin Kṛṣṇa no iré ante Duryodhana. Y si me amparo en los Pāṇḍava, ¿cómo podría entonces presentarme ante el rey Duryodhana?»

Verse 7

जामातरं तथा शिष्यं घातयिष्ये नरेश्वरम् । तस्मान्न पार्थं यास्यामि नापि दुर्योधनं नृपम्

«Acabaría matando a mi yerno y a mi discípulo, ambos reyes. Por eso no iré ni a Pārtha (Arjuna) ni al rey Duryodhana».

Verse 8

तीर्थेष्वाप्लावयिष्यामि तावदात्मानमात्मना । कुरूणां पाण्डवानां च यावदंताय कल्पते

«Hasta que llegue el fin para los Kurus y los Pāṇḍavas, me sumergiré en los tīrthas, purificándome a mí mismo mediante mi propia disciplina».

Verse 9

इत्यादिश्य हृषीकेशं पार्थदुर्योधनावपि । जगाम द्वारकां शौरिः स्वसैन्यैश्च परीवृतः

Así, tras instruir a Hṛṣīkeśa (Kṛṣṇa) y también a Pārtha (Arjuna) y a Duryodhana, Śauri (Balarāma) partió hacia Dvārakā, rodeado por sus propias tropas.

Verse 10

गत्वा द्वारावतीं रामो हृष्टतुष्टजनाकुलाम् । स्वैरन्तःपुरगैः सार्धं पपौ पानं हलायुधः

Al llegar a Dvārāvatī, colmada de gentes alegres y satisfechas, Rāma (Balarāma), el que empuña el arma del arado, bebió vino junto con sus compañeros de los aposentos interiores.

Verse 11

पीतपानो जगामाथ रैवतोद्यानमृद्धिमत् । हस्ते गृहीत्वा स गदां रेवत्यादिभिरन्वितः

Después de beber, se dirigió al espléndido y próspero Jardín de Raivata; tomando su maza en la mano, avanzó acompañado por Revatī y los demás.

Verse 12

स्त्रीकदंबकमध्यस्थो ययौ मत्तवदास्खलन् । ददर्श च वनं वीरो रमणीयमनुत्तमम्

En medio de un grupo de mujeres, avanzó como un ebrio, tambaleándose; y el héroe contempló un bosque supremamente deleitoso e incomparable.

Verse 13

सर्वत्र तरुपुष्पाढ्यं शाखामृगगणाकुलम् । पुष्प पद्मवनोपेतं सपल्वलमहावनम्

Por doquier, el gran bosque rebosaba de flores en los árboles y estaba colmado de manadas de animales que vagan por las ramas; se engalanaba con matorrales floridos y arboledas de lotos, y se llenaba de estanques y charcas pantanosas.

Verse 14

स शृण्वन्प्रीतिजनकान्वन्यान्मदकलाञ्छुभान् । श्रोत्ररम्यान्सुमधुराञ्छब्दान्खगसुखेरितान्

Escuchó los auspiciosos sones del bosque que engendran dicha: sonidos muy dulces, gratos al oído, entonados con júbilo por las aves.

Verse 15

सर्वतः फलरत्नाढ्यान्सर्वतः कुसुमोज्ज्वलान् । अपश्यत्पादपांश्चैव विहगैरनुमोदितान्

Por todas partes vio árboles cargados de frutos cual joyas, y en todo lugar radiantes de flores: árboles como si las aves los alabara y celebrara.

Verse 17

आम्रानाग्रातकान्भव्यान्नालिकेरान्सतिंदुकान् । आबल्वनांस्था पीतान्दाडिमान्बीजपूरकान् । पनसांल्लकुचान्मोचांस्तापांश्चापि मनोहरान् । पालेवतान्कुसंकुल्लान्नलिनानथ वेतसान्

Vio árboles de mango y nobles árboles āgrātaka, palmeras de coco y tinduka; también ābalvana y pīta, granados y cidros; yaca, lakuca, plátanos y otros frutos encantadores; y asimismo árboles pālevata, matorrales de hierba kusa, plantas de loto y cañaverales.

Verse 18

भल्लातकानामलकींस्तिन्दुकांश्च महाफलान् । इंगुदान्करमर्दांश्च हरीतकबिभीतकान्

También vio árboles de bhallātaka, āmalakī (amla), tinduka de grandes frutos, iṅguda y karamarda; y asimismo harītaka y bibhītaka.

Verse 19

एतानन्यांश्च स तरून्ददर्श यदुनन्दनः । तथैवाशोकपुन्नागकेतकीबकुलांस्तथा

Estos y muchos otros árboles contempló el descendiente de Yadu; y del mismo modo vio también aśoka, punnāga, ketakī y bakula.

Verse 20

चंपकान्सप्तपर्णांश्च कर्णिकारान्सुमालतीः । पारिजातान्कोविदारा न्मन्दारेन्दीवरांस्तथा

Había árboles de campaka y saptaparṇa, karṇikāra y enredaderas de mālatī fragante; y también pārijāta y kovidāra, junto con mandāra y nenúfares azules, que adornaban aquel paisaje sagrado.

Verse 21

पाटलान्पुष्पितान्रम्भान्देवदारुद्रुमांस्तथा । शालांस्तालांश्च स्तमालांनिचुलान्वञ्जुलांस्तथा

Había pāṭalas en flor, arboledas de plátano y también cedros deodār; śālas y palmas tāla, stamāla, nicula y vañjula asimismo, colmando de hermosura la región santa.

Verse 22

चकोरैः शतपत्रैश्च भृंगराजैः समावृतान् । कोकिलैः कलविंकैश्च हारीतैर्जीवजीवकैः

Todo estaba colmado de aves cakora, śatapatra y bhṛṅgarāja; junto con cucos, kalaviṅkas, hārītas y jīvajīvas, haciendo resonar de vida los bosques sagrados.

Verse 23

प्रियपुत्रैश्चातकैश्च शुकैरन्यैर्विहंगमैः । श्रोत्ररम्यं सुमधुरं कूज द्भिश्चाप्यधिष्ठितैः

Aquel lugar estaba habitado por aves priyaputra, cātakas, loros y otras criaturas aladas; sus cantos, dulces y gratos al oído, volvían el paraje aún más encantador.

Verse 24

सरांसि च सपद्मानि मनोज्ञसलिलानि च । कुमुदैः पुण्डरीकैश्च तथा रोचनकोत्पलैः

Había lagos con lotos, de aguas gratas a la vista; adornados con lirios kumuda, lotos blancos puṇḍarīka y también radiantes nenúfares rocanaka.

Verse 25

कह्लारैः कमलैश्चापि चर्चितानि समंततः । कदंबैश्चक्रवाकैश्च तथैव जलकुक्कुटैः

Por doquier aquellas aguas estaban engalanadas con lirios kahlāra y lotos; y asimismo con árboles kadamba, aves cakravāka y aves acuáticas, acrecentando el esplendor del lugar sagrado.

Verse 26

कारण्डवैः प्लवैर्हंसैः कूर्मैर्मंडुभिरेव च । एतैरन्यैश्च कीर्णानि तथान्यैर्जलवा सिभिः

Estaban colmadas de patos kāraṇḍava, aves plava y cisnes; con tortugas y ranas también, y esparcidas de otras criaturas que habitan las aguas.

Verse 27

क्रमेण संचरन्रामः प्रेक्षमाणो मनोरमम् । जगामानुगतः स्त्रीभिर्लतागृहमनुत्तमम्

Avanzando paso a paso, Rāma, contemplando aquellas bellezas, prosiguió su camino; seguido por las mujeres, llegó al incomparable latāgṛha, la gloriosa enramada de lianas.

Verse 28

स ददर्श द्विजांस्तत्र वेदवेदांगपार गान् । कौशिकान्भार्गवांश्चैव भारद्वाजांश्च गौतमान्

Allí vio a brāhmaṇas—maestros que habían alcanzado la otra orilla de los Vedas y los Vedāṅgas: Kauśikas, Bhārgavas, Bhāradvājas y Gautamas.

Verse 29

विविधेषु च संभूतान्वंशेषु द्विजसत्तमान् । कथाश्रवणसोत्कण्ठानुपविष्टान्महा त्मनः

Vio a los mejores brāhmaṇas, nacidos en diversos linajes—grandes almas sentadas allí, anhelosas y atentas a escuchar la sagrada narración.

Verse 30

कृष्णाजिनोत्तरीयेषु कूर्चेषु च वृसीषु च । सूते च तेषां मध्यस्थं कथयानं कथाः शुभाः

Con piel de antílope negro como manto, sentados en esteras de kuśa y pieles de ciervo, los sabios colocaron al Sūta en medio, mientras él recitaba relatos sagrados y auspiciosos.

Verse 31

पौराणिकाः सुरर्षीणामा द्यानां चरितक्रियाः । दृष्ट्वा रामं द्विजाः सर्वे मधुपानारुणेक्षणम्

Aquellos brāhmaṇas, versados en los Purāṇas y en las obras y observancias de dioses y rishis, al ver a Rāma (Balarāma), con los ojos enrojecidos por el licor, todos se fijaron en él.

Verse 32

मत्तोऽयमिति मन्वानाः समुत्तस्थुस्त्वरान्विताः । पूजयन्तो हलधरं तमृते सूतवंशजम्

Pensando: «Está embriagado», se levantaron con presteza y comenzaron a honrar a Haladhara (Balarāma), excepto aquel hombre nacido del linaje de los Sūta.

Verse 33

ततः क्रोधसमाविष्टो हली सूतं महाबलः । निजघान विवृत्ताक्षः क्षोभिताशेषदानवः

Entonces Halī (Balarāma), poseído por la ira—poderosísimo, con los ojos desorbitados de furor, como quien conmueve a todos los dánavas—derribó de un golpe al Sūta.

Verse 34

अन्वासिते पदं ब्राह्म्यं तस्मिन्सूते निपातिते । निष्क्रान्तास्ते द्विजाः सर्वे वनात्कृष्णाजिनांबराः

Cuando aquel Sūta—que había ocupado un asiento brahmánico—fue derribado, todos los nacidos dos veces, vestidos con pieles de antílope negro, se retiraron y salieron del bosque.

Verse 35

अवधूतं तथात्मानं मन्यमानो हलायुधः । चिन्तयामास सुमहन्मया पापमिदं कृतम्

Halāyudha (Balarāma), creyéndose caído y deshonrado, meditó hondamente: «He cometido un pecado inmenso».

Verse 36

ब्रह्मासनगतो ह्येष यः सूतो विनिपातितः । तथा ह्येते द्विजाः सर्वे मामवेक्ष्य विनिर्गताः

«Pues el Sūta a quien abatí estaba sentado en un asiento de brāhmaṇa; y en verdad, todos estos brāhmaṇas, al verme, se han marchado».

Verse 37

शरीरस्य च मे गन्धो लोहस्येवासुखावहः । आत्मानं चावगच्छामि ब्रह्मघ्नमिति कुत्सितम्

«Hasta el olor de mi cuerpo es aflictivo, como el del hierro; y me reconozco vil, marcado como “matador de un brāhmaṇa”».

Verse 38

धिङ्ममार्थं तथा मद्यं महिमानमकीर्तिदम् । येना विष्टेन सुमहन्मया पापमिदं कृतम्

¡Maldita sea mi soberbia—y el licor (madya) que arrebata la verdadera grandeza y sólo trae deshonra! Por esa embriaguez impura he cometido este pecado inmensamente grave.

Verse 39

स्मृत्युक्तं ते करिष्यामि प्रायश्चित्तं यथाविधि । उक्तमस्त्येव मनुना प्रायश्चित्तादिकं क्रमात्

Cumpliré, tal como está prescrito, el prāyaścitta (expiación) enseñado en las Smṛtis; pues Manu ha establecido en debido orden los procedimientos que comienzan con el prāyaścitta y lo demás.

Verse 41

क्षेत्रेश्वरस्य विज्ञानाद्विशुद्धिः परमा मता । शरीरस्य विशुद्धिस्तु प्रायश्चित्तैः पृथग्विधैः

Se tiene por suprema la pureza que nace del conocimiento de Kṣetreśvara, el Señor del campo sagrado. Pero la purificación del cuerpo se alcanza mediante diversos actos de prāyaścitta (expiación), distintos entre sí.

Verse 42

ततोऽद्यतः करिष्यामि व्रतं द्वादशवार्षिकम् । स्वकर्मख्यापनं कुर्वन्प्रायश्चित्तमनुत्तमम्

Por ello, desde hoy emprenderé un voto de doce años—realizando la expiación insuperable, mientras confieso abiertamente mi propio acto.

Verse 43

इयं विशुद्धिरज्ञानाद्धत्वा चाकामतो द्विजम् । कामतो ब्राह्मणवधे निष्कृतिर्न विधीयते

Esta purificación se aplica cuando, por ignorancia, se mata sin querer a un dvija (dos veces nacido). Pero para el homicidio deliberado de un brāhmaṇa, no se prescribe expiación alguna.

Verse 44

यः कामतो महापापं नरः कुर्य्नात्कथंचन । न तस्य निष्कृतिर्दृष्टा भृग्वग्निपतनादृते

El hombre que comete deliberadamente un gran pecado—por cualquier medio—no tiene expiación conocida, salvo caer en el fuego de Bhṛgu.

Verse 45

अकामतः कृते पापे प्रायश्चित्तं विदुर्बुधाः । कामकारकृतेऽप्याहुरेके श्रुतिनिदर्शनात्

Para los pecados cometidos sin intención, los sabios saben que es apropiada la expiación (prāyaścitta). Algunos, apoyándose en indicios del Veda, afirman que incluso para los actos intencionales hay expiación.

Verse 46

विधिः प्राथमिकस्तस्माद्द्वितीये द्विगुणं चरेत् । तृतीये त्रिगुणं प्रोक्तं चतुर्थे नास्ति निष्कृतिः

Por ello, la norma inicial rige en la primera vez; en la segunda debe cumplirse al doble; en la tercera se dice que al triple. En la cuarta, no hay expiación.

Verse 47

औषधं स्नेहमाहारं ददद्गोब्राह्मणादिषु । दीयमाने विपत्तिः स्यान्न स पापेन लिप्यते

Si alguien da medicina, unción (ghee/aceite) o alimento a las vacas, a los brāhmaṇas y a otros semejantes, y ocurre un percance mientras da, no queda manchado por el pecado.

Verse 48

अकारणं तु यः कश्चिद्द्विजः प्राणान्परित्यजेत् । तस्यैव तत्र दोषः स्यान्न तु योऽस्मै ददाति तत्

Pero si algún dvija (nacido dos veces), sin causa, abandona su vida, la culpa recae sólo en él, no en quien le da esa ayuda.

Verse 49

परिष्कृतो यदा विप्रो हत्वाऽत्मानं मृतो यदि । निर्गुणः सहसा क्रोधाद्गृहक्षेत्रादिकारणात्

Si un brāhmaṇa, aun después de haber sido debidamente purificado, muere por quitarse la vida—de improviso, sin dominio de sí, por ira nacida de asuntos como casa, tierras y semejantes—

Verse 50

त्रिवार्षिकं व्रतं कुर्या त्प्रतिलोमां सरस्वतीम् । गच्छेद्वापि विशुद्ध्यर्थं तत्पापस्येति निश्चितम्

Debe emprenderse un voto de tres años; o, en su defecto, ir a la Sarasvatī (en su curso inverso/aguas arriba) para purificarse—éste es el medio निश्चितम्, el medio establecido para limpiar ese pecado.

Verse 51

उद्दिश्य कुपितो हत्वा तोषितं वासयेत्पुनः । तस्मिन्मृते न दोषोऽस्ति द्वयोरुच्छ्रावणे कृते

Si, movido por la ira y con intención determinada, uno hiere (o incluso mata) a una persona, debe luego restituirla y hacer que el ofendido, ya apaciguado, quede nuevamente asentado. Y si esa persona muere, no hay culpa—con tal de que se haya hecho la proclamación formal a ambas partes.

Verse 52

षण्ढं तु ब्राह्मणं हत्वा शूद्रहत्याव्रतं चरेत् । बहूनामेककार्याणां सर्वेषां शस्त्रधारिणाम्

Pero si se mata a un brāhmaṇa eunuco, debe observarse el voto expiatorio prescrito para la muerte de un Śūdra. Y cuando muchos participan en un solo acto común—si todos portan armas—(la responsabilidad se comparte).

Verse 53

यद्येको घातयेत्तत्र सर्वे ते घातकाः स्मृताः । प्रायश्चित्ते व्यवसिते यदि कर्ता विपद्यते

Si entre ellos sólo uno provoca la muerte, todos son tenidos por homicidas. Y si, una vez resuelta la expiación, quien debía realizarla fallece…

Verse 54

एनस्तत्प्राप्नुयादेनमिह लोके परत्र च । तदहं किं करोम्येष क्व गच्छामि दुरात्मवान्

Ese mismo pecado lo apresará—en este mundo y también en el venidero. «¿Qué he de hacer entonces? ¿Adónde iré yo, de mente perversa?»

Verse 55

धिङ्मां च पापचरितं महादुष्कृतकर्मिणम्

¡Vergüenza sobre mí—de conducta pecaminosa, autor de grandes maldades!

Verse 56

ईश्वर उवाच । इत्येवं विलपन्यावच्छोका कुलितमानसः । तावदाकाशसंभूता वागुवाचाशरीरिणी

Īśvara dijo: Mientras él se lamentaba así, con la mente abatida por el dolor, entonces una voz incorpórea, surgida del cielo, habló.

Verse 57

भोभो राम न संतापस्त्वया कार्यः कथंचन । गच्छ प्राभासिकं क्षेत्रं यत्र देवी सरस्वती

«Oh Rāma, no te aflijas de ningún modo. Ve al sagrado territorio de Prābhāsika, donde mora la Diosa Sarasvatī.»

Verse 58

पञ्चस्रोताः स्थिता तत्र पञ्चपातकनाशनी । नदीनां प्रवरा सा तु ब्रह्मभूता सरस्वती

Allí permanece con cinco corrientes, destructora de los cinco grandes pecados. Entre los ríos es la más excelsa: Sarasvatī, de la misma naturaleza de Brahman.

Verse 59

एकतः सर्वतीर्थानि ब्रह्माण्डे सचराचरे । गंगादीनि नरश्रेष्ठ तेषां पुण्या सरस्वती

De un lado están todos los tīrtha sagrados del universo entero, lo móvil y lo inmóvil—hasta el Gaṅgā y los demás, oh el mejor de los hombres; mas entre todos ellos, Sarasvatī es la más santa.

Verse 60

तावद्गर्जंति पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च । यावन्न दृश्यते देवी प्रभासस्था सर स्वती

Los pecados—comenzando por el brahma-hatyā y los demás—solo rugen mientras no se vea (ni se alcance) a la Diosa Sarasvatī que mora en Prabhāsa.

Verse 61

तस्मात्तत्रैव गच्छ त्वं यत्र देवी सरस्वती । नान्यैस्तीर्थैः सहस्रैस्त्वं कर्तुं शक्यो विकल्मषः

Por eso ve allí mismo—al lugar donde está la Diosa Sarasvatī. Ni con mil tīrtha distintos podrás, tan fácilmente, quedar libre de mancha (de pecado).

Verse 62

तन्मा कार्षीर्विलंबं त्वं गच्छ तीरं महोदधेः । प्राभासिके महादेवीं प्रतिलोमां विगाहय

No te demores en esto. Ve a la orilla del gran océano; en Prabhāsa, sumérgete (báñate) en la Gran Diosa—ese tīrtha sagrado—avanzando en sentido inverso (pratiloma).

Verse 63

तत्रैवाराधय विभुं लिंगरूपिणमीश्वरम् । प्रतिष्ठाप्य महापापाच्छारी रात्त्वं विमोक्ष्यसि

Allí mismo adora al Señor omnipenetrante, Īśvara, en la forma del Liṅga. Tras establecer el Liṅga, serás liberado del gran pecado y de la atadura del cuerpo.

Verse 64

इति श्रुत्वा वचो रामः परमानंदपूरितः । प्रभासक्षेत्रगमने मतिं चक्रे महामनाः

Al oír esas palabras, Rāma—colmado de la dicha suprema—el magnánimo tomó la firme decisión de partir en peregrinación hacia Prabhāsakṣetra.

Verse 65

ततः स्वसैन्यसंयुक्तो द्रव्योपस्करसंयुतः । आजगाम महाक्षेत्रं प्रभासमिति विश्रुतम्

Luego, acompañado de sus propias tropas y provisto de víveres y enseres, llegó a la gran región sagrada, célebre con el nombre de Prabhāsa.

Verse 66

दृष्ट्वा मनोरम तीर्थं सरस्वत्यब्धिसंगमे । चकार हृदि संकल्पं प्रति लोमावगाहने

Al contemplar el encantador tīrtha en la confluencia del Sarasvatī con el océano, formó en su corazón un voto solemne de realizar la inmersión pratiloma.

Verse 67

आहूय ब्राह्मणांस्तत्र प्रभासक्षेत्रवासिनः । सम्यग्यात्राविधानेन यात्रां तत्राकरोद्विभुः

Convocando allí a los brāhmaṇas que habitaban en Prabhāsakṣetra, el poderoso llevó a cabo la peregrinación conforme a los debidos ritos de la yātrā.

Verse 68

यानि प्राभासिके क्षेत्रे तीर्थानि विविधानि तु । रवियोजनसंस्थानि तेषु यात्रां चकार सः

Cuantos diversos tīrthas hay en la región de Prābhāsa—extendidos a lo largo de una amplitud medida en ‘ravi-yojanas’—a todos ellos realizó peregrinación.

Verse 69

प्रत्येकं च ददौ तेषु दानानि विविधानि तु । तथाऽधः स्थाप यामास सरस्वत्यब्धिसंगमे

En cada uno de esos tīrthas ofreció dones diversos. Y asimismo, en la confluencia del Sarasvatī con el océano, procedió a establecer allí una sagrada instalación.

Verse 70

पूर्वभागे महालिंगं कृत्वा यज्ञविधिक्रियाम् । एवं कृते महादेवि विमुक्तः पातकैरभूत्

En la parte oriental, tras erigir un gran Liṅga y cumplir los ritos conforme a la ordenanza del yajña, una vez hecho esto, oh Mahādevī, quedó libre de pecados.

Verse 71

निर्मर्लांगस्ततो देवि दिनानि दश संस्थितः । ततस्तां चैव स स्नात्वा प्रतिलोमां क्रमाद्ययौ । प्लक्षावहरणं यावत्समुद्राच्च हिमाह्वयम्

Luego, oh Diosa, ya sin mancha, permaneció allí diez días. Después de bañarse también en ese lugar, avanzó paso a paso en orden inverso: desde el océano hasta el Himālaya, hasta la región llamada Plakṣāvaharaṇa.

Verse 72

एवं मुक्तः स पापौघै रामोऽभूत्प्रथितः प्रिये । तस्य लिंगस्य माहात्म्यात्सरस्वत्याः प्रसादतः

Así, liberado de torrentes de pecado, Rāma se hizo célebre, oh amada, por la grandeza de ese Liṅga y por la gracia benévola de Sarasvatī.

Verse 73

यस्तत्पूजयते देवि लिंगं पापभयापहम् । रामेश्वरेति कथितं सोऽपि मुच्येत पातकात्

Quienquiera que venere ese Liṅga, oh Diosa, que ahuyenta el pecado y el temor, llamado “Rāmeśvara”, también será liberado de la culpa.

Verse 74

अष्टम्यां च विशेषेण ब्रह्मकूर्चविधानतः । यस्तत्र कुरुते देवि सोऽश्वमेधफलं लभेत्

Y en especial en el día de Aṣṭamī (octavo lunar), quien allí realice el rito conforme al método del Brahma-kūrca, oh Diosa, alcanzará el fruto del sacrificio Aśvamedha.

Verse 75

स्नात्वा तत्र वरारोहे सरस्वत्यब्धिसंगमे । रामेश्वरेतिनामानं ततः संपूज्य शंकरम् । गोदानं तत्र देयं तु सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

Oh de caderas hermosas, tras bañarte allí, en la confluencia del Sarasvatī con el océano, y luego adorar debidamente a Śaṅkara con el nombre de «Rāmeśvara», quienes anhelan el fruto pleno de la peregrinación deben ofrecer allí el don de una vaca.

Verse 76

इत्येवं कथितं देवि रामेश्वरमहोदयम् । यच्छ्रुत्वा मानवः सम्यक्छ्रद्धावान्प्राप्नुयाद्दिवम्

Así, oh Diosa, ha sido descrita la gran gloria de Rāmeśvara; quien la escuche debidamente con fe alcanzará el cielo.