Adhyaya 45

Verse 1

व्यास उवाच । शृणु सूत महाबुद्धे यथा स्कंदेन भाषितम् । भविष्यं मम तस्याग्रे कुंभयोने महामते

Vyāsa dijo: Escucha, oh Sūta de gran entendimiento, lo que ha dicho Skanda. (Escucha) el porvenir que me concierne, expuesto ante el sabio Kumbhayoni Agastya, nacido de la vasija.

Verse 2

स्कंद उवाच । निशामय महाभाग त्वं मैत्रावरुणे मुने । पाराशर्यो मुनिवरो यथा मोहमुपैष्यति

Skanda dijo: Escucha con atención, oh noble sabio Maitrāvaruṇa (Agastya). Oye cómo el eminente ṛṣi Pārāśarya (Vyāsa) llegará a experimentar el engaño (moha).

Verse 3

व्यस्य वेदान्महाबुद्धिर्नाना शाखा प्रभेदतः । अष्टादशपुराणानि सूतादीन्परिपाठ्य च

Aquel Vyāsa, de gran inteligencia, ordenó los Vedas en muchas śākhās y divisiones; y también dispuso que los dieciocho Purāṇas fueran debidamente enseñados y recitados por Sūta y otros.

Verse 4

श्रुतिस्मृतिपुराणानां रहस्यं यस्त्वचीकरत् । महाभारतसंज्ञं च सर्वलोकमनोहरम्

Él, que reveló el secreto interior de la Śruti, la Smṛti y los Purāṇas, compuso la obra llamada Mahābhārata, deleite del corazón de todos los mundos.

Verse 5

सर्वपापप्रशमनं सर्वशांतिकरं परम् । यस्य श्रवणमात्रेण ब्रह्महत्या विनश्यति

Es el medio supremo que apacigua todos los pecados y otorga toda paz; con sólo escucharlo, incluso el pecado de matar a un brāhmaṇa se destruye.

Verse 6

एकदा स मुनिः श्रीमान्पर्यटन्पृथिवीतले । संप्राप्तो नैमिषारण्यं यत्र संति मुनीश्वराः

Una vez, aquel ilustre sabio, vagando por la faz de la tierra, llegó a Naimiṣāraṇya, donde moran los señores de los ṛṣis.

Verse 7

अष्टाशीतिसहस्राणि शौनकाद्यास्तपोधनाः । त्रिपुंड्रितमहाभाला लसद्रुद्राक्षमालिनः

Ochenta y ocho mil ascetas—encabezados por Śaunaka—ricos en la riqueza del tapas; con amplias frentes marcadas por el tripuṇḍra, las tres líneas de ceniza sagrada, y con resplandecientes guirnaldas de cuentas de rudrākṣa.

Verse 8

विभूतिधारिणो भक्त्या रुद्रसूक्तजपप्रियान् । लिंगाराधनसंसक्ताञ्छिवनामकृतादरान्

Llevaban la vibhūti, la ceniza sagrada, con devoción; se deleitaban en el japa del Rudra-sūkta; absortos en la adoración del liṅga, reverenciaban con esmero el Nombre de “Śiva”.

Verse 9

एक एव हि विश्वेशो मुक्तिदो नान्य एव हि । इति ब्रुवाणान्सततं परिनिश्चितमानसान्

«Sólo Viśveśa es el dador de la liberación—no hay otro en verdad». Así hablaban sin cesar, con la mente fijada en una convicción firme.

Verse 10

विलोक्य स मुनिर्व्यासस्तासर्वान्गिरिशात्मनः । उत्क्षिप्य तर्जनीमुच्चैः प्रोवाचेदं वचः पुनः

Al verlos a todos—almas entregadas a Girīśa—el sabio Vyāsa alzó en alto el dedo índice y pronunció de nuevo estas palabras, con voz potente.

Verse 11

परिनिर्मथ्य वाग्जालं सुनिश्चित्यासकृद्बहु । इदमेकं परिज्ञातं सेव्यः सर्वेश्वरो हरिः

Tras batir la red de las palabras y ponderarla una y otra vez de muchas maneras, se conoce esta única conclusión: Hari, el Señor de todo, es el Único a quien se debe servir.

Verse 12

वेदे रामायणे चैव पुराणेषु च भारते । आदिमध्यावसानेषु हरिरेकोऽत्र नापरः

En los Vedas, en el Rāmāyaṇa, en los Purāṇas y en el Bhārata—al comienzo, en medio y al final—se enseña aquí a Hari solo; no hay otro.

Verse 13

सत्यं सत्यं त्रिसत्यं पुनः सत्यं न मृषा पुनः । न वेदादपरं शास्त्रं न देवोच्युततः परः

Verdad—verdad—tres veces verdad; de nuevo, es verdad y nunca falsedad. No hay śāstra más alto que el Veda, ni Deidad más alta que Acyuta (Viṣṇu).

Verse 14

लक्ष्मीशः सर्वदो नान्यो लक्ष्मीशोप्यपवर्गदः । एक एव हि लक्ष्मीशस्ततो ध्येयो न चापरः

Nadie sino el Señor de Lakṣmī concede todos los logros; y el Señor de Lakṣmī otorga también la liberación. En verdad, Lakṣmīśa es uno solo; por ello, sólo Él debe ser contemplado, y no otro.

Verse 15

भुक्तेर्मुक्तेरिहान्यत्र नान्यो दाता जनार्दनात् । तस्माच्चतुर्भुजो नित्यं सेवनीयः सुखेप्सुभिः

Para el goce y para la liberación—aquí y en cualquier lugar—no hay dador sino Janārdana. Por ello, el Señor de cuatro brazos debe ser servido siempre por quienes anhelan el verdadero bien.

Verse 16

विहाय केशवादन्यं ये सेवंतेल्पमेधसः । संसारचक्रे गहने ते विशंति पुनःपुनः

Abandonando a Keśava, los de escaso entendimiento que sirven a otro caen una y otra vez en la densa rueda del saṃsāra.

Verse 17

एक एव हि सर्वेशो हृषीकेशः परात्परः । तं सेवमानः सततं सेव्यस्त्रिजगतां भवेत्

Uno solo es el Señor de todo: Hṛṣīkeśa, más alto que lo más alto. Quien lo sirve sin cesar llega a ser digno de ser servido y honrado por los tres mundos.

Verse 18

एको धर्मप्रदो विष्णुस्त्वेको बह्वर्थदो हरिः । एकः कामप्रदश्चक्री त्वेको मोक्षप्रदोच्युतः

Sólo Viṣṇu concede el dharma; sólo Hari concede abundante prosperidad. Sólo el Señor que porta el disco concede los deseos; y sólo Acyuta es llamado dador de liberación.

Verse 19

शार्ङ्गिणं ये परित्यज्य देवमन्यमुपासते । ते सद्भिश्च बहिष्कार्या वेदहीना यथा द्विजाः

Quienes, abandonando a Śārṅgin (Viṣṇu, portador del arco Śārṅga), adoran a otra deidad, deben ser apartados por los justos, como los dos veces nacidos que carecen del Veda.

Verse 20

श्रुत्वेति वाक्यं व्यासस्य नैमिषारण्यवासिनः । प्रवेपमानहृदयाः परिप्रोचुरिदं वचः

Al oír estas palabras de Vyāsa, los moradores de Naimiṣāraṇya, con el corazón tembloroso, le preguntaron con las siguientes palabras.

Verse 21

ऋषय ऊचुः । पाराशर्य मुने मान्यस्त्वमस्माकं महामते । यतो वेदास्त्वया व्यस्ताः पुराणान्यपि वेत्ति यत्

Dijeron los sabios: Oh Pārāśarya, venerable muni, oh de gran entendimiento, eres honrado entre nosotros; pues tú ordenaste y dispusiste los Vedas, y también conoces los Purāṇas.

Verse 22

यतश्च कर्ता त्वमसि महतो भारतस्य वै । धर्मार्थकाममोक्षाणां विनिश्चयकृतो ध्रुवम्

Y puesto que tú eres en verdad el autor del gran Bhārata, tú eres sin duda quien ha determinado con firmeza las conclusiones verdaderas acerca de dharma, artha, kāma y mokṣa.

Verse 23

तत्त्वज्ञः कोपरश्चात्र त्वत्तः सत्यवतीसुत । भवता यत्प्रतिज्ञातं निश्चित्योक्षिप्यतर्जनीम्

“Oh hijo de Satyavatī (Vyāsa), aunque eres conocedor de la verdad, ¿quién aquí podría ser más iracundo que tú? Habiendo resuelto firmemente lo que habías prometido, alzaste el índice con severa insistencia.”

Verse 24

अस्मिन्माणवकास्तत्र परिश्रद्दधते नहि । प्रतिज्ञा तस्य वचसस्तव श्रद्धा भवेत्तदा

“En este asunto, los jóvenes estudiantes de allí no depositan plena confianza. Sólo entonces tendrán fe en tus palabras: cuando esa afirmación se convierta en un voto real, cumplido en los hechos.”

Verse 25

यदाऽनंदवने शंभोः प्रतिजानासि वै वचः

“Cuando, en Ānandavana —la arboleda de dicha de Śambhu (Śiva)— hagas en verdad tu declaración…”

Verse 26

गच्छ वाराणसीं व्यास यत्र विश्वेश्वरः स्वयम् । न तत्र युगधर्मोस्ति न च लग्ना वसुंधरा

“Ve a Vārāṇasī, oh Vyāsa, donde Viśveśvara mismo mora. Allí no prevalecen las ataduras del dharma propio de la era, ni la tierra queda sujeta a limitación ordinaria.”

Verse 27

इति श्रुत्वा मुनिर्व्यासः किंचित्कुपितवद्धृदि । जगाम तूर्णं सहितः स्वशिष्यैरयुतोन्मितैः

Al oír esto, el sabio Vyāsa—con el corazón algo agitado como si se airase—partió con presteza, acompañado de sus propios discípulos, innumerables.

Verse 28

प्राप्य वाराणसीं व्यासः स्नात्वा पंचनदे ह्रदे । श्रीमन्माधवमभ्यर्च्य ययौ पादोदकं ततः

Al llegar a Vārāṇasī, Vyāsa se bañó en el estanque de Pañcanada. Luego, tras adorar al venerable Mādhava, prosiguió para recibir el pādodaka, el agua sagrada de los pies del Señor.

Verse 29

तत्र स्नानादिकं कृत्वा दृष्ट्वा चैवादिकेशवम् । पंचरात्रं ततः कृत्वा वैष्णवैरभिनंदितः

Allí, tras cumplir el baño ritual y otras observancias, y tras tener el darśana de Ādikeśava, observó luego el rito de Pañcarātra, y fue honrado por los vaiṣṇavas.

Verse 30

अग्रतः पृष्ठतः शंखैर्वाद्यमानैः प्रमोदितः । जयविष्णो हृषीकेश गोविंद मधुसूदन

Gozoso, mientras las caracolas resonaban delante y detrás, clamaban: «¡Victoria a Viṣṇu—oh Hṛṣīkeśa, Govinda, Madhusūdana!»

Verse 31

अच्युतानंतवैकुंठ माधवोपेंद्रकेशव । त्रिविक्रम गदापाणे शार्ङ्गपाणे जनार्दन

«¡Oh Acyuta, oh Ananta, oh Vaikuṇṭha; oh Mādhava, Upendra, Keśava; oh Trivikrama, portador de la maza; portador del arco Śārṅga; oh Janārdana!»

Verse 32

श्रीवत्सवक्षः श्रीकांत पीतांबर मुरांतक । कैटभारे बलिध्वंसिन्कंसारे केशिसूदन

¡Oh portador del Śrīvatsa en el pecho, amado de Śrī (Lakṣmī), vestido con manto amarillo; matador de Mura, destructor de Kaiṭabha, quien aplasta el orgullo de Bali, enemigo de Kaṃsa y vencedor de Keśin!

Verse 33

नारायणासुररिपो कृष्ण शौरे चतुर्भुज । देवकीहृदयानंद यशोदानंदवर्धन

Oh Nārāyaṇa, enemigo de los asuras; oh Kṛṣṇa, descendiente de Śūra, Señor de cuatro brazos: Tú eres el gozo del corazón de Devakī y quien acrecienta la dicha de Yaśodā.

Verse 34

पुंडरीकाक्ष दैत्यारे दामोदर बलप्रिय । बलारातिस्तुत हरे वासुदेव वसुप्रद

¡Oh de ojos de loto, enemigo de los daityas; oh Dāmodara, amado de Balarāma; oh Hari alabado por Indra—oh Vāsudeva, dador de prosperidad y bendiciones!

Verse 35

विष्वक्चमूस्तार्क्ष्य रथवनमालिन्नरोत्तम । अधोक्षज क्षमाधार पद्मनाभ जलेशय

Oh Señor cuyo carro es llevado por Garuḍa y cuyas huestes son universales; oh portador de la guirnalda del bosque, Persona Suprema—oh Adhokṣaja, sostén de la tierra; oh Padmanābha, Tú que reposas sobre las aguas cósmicas.

Verse 36

नृसिंह यज्ञवाराह गोपगोपालवल्लभ । गोपीपते गुणातीत गरुडध्वज गोत्रभृत्

¡Oh Narasiṃha; oh Yajña-varāha, encarnación del Jabalí que sostiene el sacrificio; amado de los gopas y protector de las vacas—oh Señor de las gopīs, más allá de los guṇas; oh de estandarte de Garuḍa, levantador del monte (Govardhana)!

Verse 37

जय चाणूरमथन जय त्रैलोक्यरक्षण । जयानाद्य जयानंद जय नीलोत्पलद्युते

¡Victoria a Ti, matador de Cāṇūra! ¡Victoria a Ti, protector de los tres mundos! ¡Victoria al Sin Comienzo, victoria al propio Ānanda—victoria a Ti, cuyo fulgor es como el loto azul!

Verse 38

कौस्तुभोद्भूषितोरस्क पूतनाधातुशोषण । रक्षरक्ष जगद्रक्षामणे नरकहारक

Oh Tú, cuyo pecho está adornado con la joya Kaustubha; oh Tú, que agotaste el aliento vital de Pūtanā—¡protege, protege! Oh preciosa gema, guardián del mundo; oh destructor de Naraka.

Verse 39

सहस्रशीर्षपुरुष पुरुहूत सुखप्रद । यद्भूतं यच्च भाव्यं वै तत्रैकः पुरुषो भवान्

Oh Puruṣa de mil cabezas, oh Señor muchas veces invocado, dador de dicha—cuanto ha sido y cuanto ha de ser, en todo ello Tú solo eres el único Puruṣa.

Verse 40

इत्यादि नाममालाभिः संस्तुवन्वनमालिनम् । स्वच्छंदलीलया गायन्नृत्यंश्च परया मुदा

Así, alabando al Señor Guirnaldado con tales guirnaldas de nombres, cantó y danzó en juego espontáneo, colmado de suprema alegría.

Verse 41

व्यासो विश्वेशभवनं समायातः सुहृष्टवत् । ज्ञानवापी पुरोभागे महाभागवतैः सह

Vyāsa, rebosante de júbilo, llegó a la morada de Viśveśvara; junto con grandes devotos, se adelantó hasta el frente de Jñānavāpī.

Verse 42

विराजमानसत्कंठस्तुलसीवरदामभिः । स्वयं तालधरो जातः स्वयं जातः सुनर्तकः

Su noble cuello resplandecía, adornado con excelentes guirnaldas de tulasī; por su propia voluntad tomó los tāla (címbalos de mano) y, por su propia voluntad, se volvió un danzante de gracia perfecta.

Verse 43

वेणुवादनतत्त्वज्ञः स्वयं श्रुतिधरोभवत् । नृत्यं परिसमाप्येत्थं व्यासः सत्यवतीसुतः

Así, Vyāsa, hijo de Satyavatī—conocedor de los principios íntimos de la música de la flauta y él mismo verdadero portador del Veda—puso fin a su danza.

Verse 44

पुनरूर्ध्वभुजं कृत्वा दक्षिणं शिष्यमध्यगः । पुनः पपाठ तानेव श्लोकान्गायन्निवोच्चकैः

De nuevo, alzando el brazo en alto, se volvió hacia el discípulo de la derecha; y una vez más recitó esos mismos versos, entonándolos como en canto, con voz potente.

Verse 45

परिनिर्मथ्य वाग्जालं सुनिश्चित्यासकृद्बहु । इदमेकं परिज्ञातं सेव्यः सर्वेश्वरो हरिः

Tras batir a fondo la red de las palabras y examinar repetidas veces abundante saber, una sola conclusión queda firmemente conocida: Hari, el Señor de todo, es digno de adoración.

Verse 46

इत्यादि श्लोकसंघातं स्वप्रतिज्ञा प्रबोधकम् । यावत्पठति स व्यासः सव्यमुत्क्षिप्य वै भुजम्

Recitando “así” y otros conjuntos de versos que despertaban su propia determinación, Vyāsa siguió leyendo, alzando en verdad su brazo izquierdo.

Verse 47

तस्तंभ तावत्तद्बाहुं स शैलादिः स्वलीलया । वाक्स्तंभश्चापि तस्यासीन्मुनेर्व्यासस्य सन्मुनेः

Entonces el Señor Śailādi (Śiva), por su propio poder lúdico, dejó rígido al instante aquel brazo; y también se produjo un cese de la palabra en el sabio Vyāsa, ese noble vidente.

Verse 48

ततो गुप्तं समागम्य विष्णुर्व्यासमभाषत । अपराद्धं महच्चात्र भवता व्यास निश्चितम्

Luego Viṣṇu llegó de modo invisible y habló a Vyāsa: «Oh Vyāsa, aquí has cometido ciertamente una grave ofensa».

Verse 49

तवैतदपराधेन भीतिर्मेपि महत्तरा । एक एव हि विश्वेशो द्वितीयो नास्ति कश्चन

«Por esta ofensa tuya, incluso yo siento un temor aún mayor. Pues el Señor del universo es uno solo; no existe en absoluto un segundo.»

Verse 50

तत्प्रसादादहं चक्री लक्ष्मीशस्तत्प्रभावतः । त्रैलोक्यरक्षासामर्थ्यं दत्तं तेनैव शंभुना

«Por su gracia llegué a ser el portador del disco, el Señor de Lakṣmī; y por su mismo poder me fue otorgada la capacidad de proteger los tres mundos, por ese mismo Śambhu.»

Verse 51

तद्भक्त्या परमैश्वर्यं मया लब्धं वरात्ततः । इदानीं स्तुहि तं शंभुं यदि मे शुभमिच्छसि

«Por devoción a él obtuve la soberanía suprema por su don. Ahora alaba a ese Śambhu, si deseas lo auspicioso, para mí y para ti.»

Verse 52

अन्यदापि न वै कार्या भवता शेमुषीदृशी । पाराशर्य इति श्रुत्वा संज्ञया व्याजहार ह

“Que nunca más surja en ti tal pensamiento.” Y al oír el apelativo “¡Pārāśarya!”, respondió con una seña de asentimiento.

Verse 53

भुजस्तंभः कृतस्तेन नंदिना दृष्टिमात्रतः । वाक्स्तंभस्तद्भयाज्जातः स्पृश मे कंठकंदलीम्

Con la sola mirada de Nandin, mis brazos quedaron rígidos como columnas; y por temor a él, también mi voz se detuvo. Toca, te lo ruego, el nudo en mi garganta y libérame.

Verse 54

यथा स्तोतुं भवानीश प्रभवाभि भवांतकम । संस्पृश्य विष्णुस्तत्कंठं गुप्तमेव जगाम ह

Para que pudiera alabarte, oh Señor de Bhavānī, destructor del devenir mundano, Viṣṇu tocó su garganta y luego se marchó, oculto a la vista.

Verse 55

ततः सत्यवतीसूनुस्तथा स्तंभितदोर्लतः । प्रारब्धवान्महेशानं परितुष्टोतुमुदारधीः

Entonces el hijo de Satyavatī—con los brazos aún rígidos—comenzó, con noble intención, a alabar a Maheśa para complacerlo.

Verse 57

यः क्षीराब्धेर्मंदराघातजातो ज्वालामाली कालकूटोति भीमः । तं सोढुं वा को परोऽभून्महेशाद्यत्कीलाभिः कृष्णतामाप विष्णुः

El terrible veneno Kālakūṭa—ceñido de llamas—surgió del Océano de Leche cuando el monte Mandara lo golpeó. ¿Quién, fuera de Maheśa, podría soportarlo? Tan ardiente era que, por sus púas abrasadoras, aun Viṣṇu se tornó oscuro.

Verse 58

यद्वाणोभूच्छ्रीपतिर्यस्य यंता लोकेशो यत्स्यंदनं भूः समस्ता । वाहा वेदा यस्य येनेषुपाताद्दग्धा ग्रामास्त्रैपुरास्तत्समः कः

Aquel cuya flecha fue Śrīpati (Viṣṇu), cuyo auriga fue el Señor de los mundos (Brahmā), cuyo carro fue la tierra entera y cuyos corceles fueron los Vedas—por cuya descarga ardieron las ciudades de Tripura: ¿quién es igual a Él?

Verse 59

यं कदर्पो वीक्षमाणः समानं देवैरन्यैर्भस्मजातः स्वयं हि । पौष्पैर्बाणैः सर्वविश्वैकजेता को वा स्तुत्यः कामजेतुस्ततोन्यः

Cuando Kāma (Cupido), creyéndolo igual a otros dioses, lo miró, él mismo quedó reducido a cenizas. Aunque con flechas de flores conquista el mundo entero—¿quién, sino el Vencedor de Kāma, es digno de alabanza?

Verse 60

यं वै वेदो वेद नो नैव विष्णुर्नोवा वेधा नो मनो नैव वाणी । तं देवेशं मादृशः कोल्पमेधा याथात्म्याद्वै वेत्त्यहो विश्वनाथम्

A Aquel a quien incluso el Veda conoce sólo en parte, y a quien ni Viṣṇu ni Brahmā—ni la mente ni la palabra—pueden abarcar plenamente: ¿cómo podría alguien de escaso entendimiento como yo conocer en verdad, según su real naturaleza, al Señor de los dioses, Viśvanātha?

Verse 61

यस्मिन्सर्वं यस्तु सर्वत्र सर्वो यो वै कर्ता योऽविता योऽपहर्ता । नो यस्यादिर्यः समस्तादिरेको नो यस्यांतो योंतकृत्तं नतोस्मि

En Él existe todo; Él está en todas partes y es todo; Él es el hacedor, el protector y el que retira. No tiene principio, y sin embargo es el único principio de todo; no tiene fin, y sin embargo es el artífice de los fines: ante Él me inclino.

Verse 62

यस्यैकाख्या वाजिमेधेन तुल्या यस्या न त्या चैकयाल्पेंद्रलक्ष्मीः । यस्य स्तुत्या लभ्यते सत्यलोको यस्यार्चातो मोक्षलक्ष्मीरदूरा

Una sola pronunciación de su Nombre equivale al sacrificio Aśvamedha; ante Él, hasta el exiguo esplendor de Indra no es nada. Por su alabanza se alcanza Satyaloka; y por su adoración, la fortuna de la liberación no está lejos.

Verse 63

नान्यं देवं वेद्म्यहं श्रीमहेशान्नान्यं देवं स्तौमि शंभोरृतेऽहम् । नान्यं देवं वा नमामि त्रिनेत्रात्सत्यं सत्यं सत्यमेतन्मृषा न

No conozco otro dios sino al glorioso Maheśa; no alabo a otro dios fuera de Śambhu; no me postro ante otro dios sino ante el de Tres Ojos. Verdad—verdad—esto es verdad; no es falsedad.

Verse 64

इत्थं यावत्स्तौति शंभुं महर्षिस्तावन्नंदी शांभवाद्दृक्प्रसादात् । तद्दोः स्तंभं त्यक्तवांश्चाबभाषे स्मायंस्मायं ब्राह्मणेभ्यो नमो वः

Mientras el gran sabio seguía alabando a Śambhu, Nandī—por la mirada benévola de Śambhu—quedó libre de la rigidez de sus brazos. Sonriendo una y otra vez, dijo: «Saludo reverente a vosotros, oh brāhmaṇas».

Verse 65

नंदिकेश्वर उवाच । इदं स्तवं महापुण्यं व्यास ते परिकीर्तितम् । यः पठिष्यति मेधावी तस्य तुष्यति शंकरः

Dijo Nandīkeśvara: «Oh Vyāsa, este himno que has proclamado es de mérito supremamente santo. Quien lo recite con sabiduría, a ese Śaṅkara se complace en él».

Verse 66

व्यासाष्टकमिदं प्रातः पठितव्यं प्रयत्नतः । दुःस्वप्नपापशमनं शिवसान्निध्यकारकम्

Este “Vyāsa Aṣṭaka” debe recitarse por la mañana con diligencia. Aplaca los malos sueños y los pecados, y concede la cercanía de la presencia de Śiva.

Verse 67

मातृहा पितृहा वापि गोघ्नो बालघ्र एव वा । सुरापी स्वर्णहृद्वापि निष्पापो स्याः स्तुतेर्जपात्

Aun quien haya matado a su madre o a su padre; o haya matado una vaca o a un niño; aun el bebedor de licor o el ladrón de oro—por la repetición de este himno queda libre de pecado.

Verse 68

स्कंद उवाच । पाराशर्यस्तदारभ्य शंभुभक्तिपरोभवत् । लिंगं व्यासेश्वरं स्थाप्य घंटाकर्ण ह्रदाग्रतः

Skanda dijo: «Desde entonces, Pārāśarya (Vyāsa) quedó por entero entregado en devoción a Śambhu (Śiva). Habiendo establecido el Liṅga de Vyāseśvara frente al lago de Ghaṇṭākarṇa…»

Verse 69

विभूतिभूषणो नित्यं नित्यरुद्राक्षभूषणः । रुद्रसूक्तपरो नित्यं नित्यं लिंगार्चकोभवत्

Siempre llevaba como adorno la vibhūti (ceniza sagrada) y siempre se engalanaba con cuentas de rudrākṣa; siempre entregado a los himnos de Rudra, llegó a ser quien adora incesantemente el Liṅga.

Verse 70

स कृत्वा क्षेत्रसंन्यासं त्यजेन्नाद्यापि काशिकाम् । तत्त्वं क्षेत्रस्य विज्ञाय निर्वाणपददायिनः

Habiendo asumido la «renuncia por el kṣetra sagrado», no abandonó Kāśikā ni hasta el día de hoy, pues conoció la verdad de ese ámbito santo que otorga el estado de nirvāṇa, la liberación.

Verse 71

घंटाकर्णह्रदे स्नात्वा दृष्ट्वा व्यासेश्वरं नरः । यत्रकुत्र मृतो वापि वाराणस्यां मृतो भवेत्

Quien se baña en el lago de Ghaṇṭākarṇa y contempla a Vyāseśvara—muera luego donde muera—alcanza el mérito de quien ha muerto en Vārāṇasī.

Verse 72

काश्यां व्यासेश्वरं लिंगं पूजयित्वा नरोत्तमः । न ज्ञानाद्भ्रश्यते क्वापि पातकैर्नाभिभूयते

El mejor de los hombres, tras adorar el Liṅga de Vyāseśvara en Kāśī, jamás se aparta del conocimiento verdadero y en ningún lugar es vencido por los pecados.

Verse 73

व्यासेश्वरस्य ये भक्ता न तेषां कलिकालतः । न पापतो भयं क्वापि न च क्षेत्रोपसर्गतः

Quienes son devotos de Vyāseśvara no temen a la era de Kali; no temen al pecado en lugar alguno, ni a las desgracias vinculadas con la región sagrada.

Verse 74

व्यासेश्वरः प्रयत्नेन द्रष्टव्यः काशिवासिभिः । घंटाकर्णकृतस्नानैः क्षेत्रपातकभीरुभिः

Los moradores de Kāśī deben, con empeño, ir a contemplar el liṅga de Vyāseśvara—los que se han bañado en Ghaṇṭākarṇa y, temiendo los pecados cometidos en el kṣetra sagrado, buscan purificación.

Verse 95

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे व्यासभुजस्तंभोनाम पंचनवतितमोऽध्यायः

Así concluye, en el venerable Skanda Mahāpurāṇa—en la compilación de ochenta y un mil versos, en la cuarta saṃhitā—en el Kāśī Khaṇḍa (Uttarārdha), el capítulo nonagésimo quinto llamado «La detención del brazo de Vyāsa».