Adhyaya 44

Verse 1

स्कंद उवाच । अथ मंदरकंदरोदरोल्लसद समद्युति रत्नमंदिरे । परितः समधिष्ठितामरे निजशिखरैर्वसनीकृतांबरे

Skanda dijo: Entonces, en un palacio de joyas que resplandecía con una luz serena, como la que fulge en las cavernas de Mandara—rodeado por todas partes de dioses, y con sus propias cumbres como si vistieran el cielo—

Verse 2

निवसञ्जगदीश्वरो हरः कृशरजनीश कलामनोहरः । लभते स्म न शर्म शंकरः प्रसरत्काशिवियोगज ज्वरः

Aunque moraba allí, Hara—Señor del universo, hermoso con la pálida media luna del señor de la noche (la luna)—Śaṅkara no hallaba sosiego, pues la fiebre nacida de la separación de Kāśī se extendía sin cesar en su interior.

Verse 3

विरहानलशांतये तदा समलेपि त्रिपुरारिणापि यः । मलयोद्भव पंक एष स प्रतिपेदेह्यधुना पिपांसुताम्

Para apaciguar el fuego de la separación, aquella pasta de sándalo nacida de Malaya—que en otro tiempo fue aplicada incluso por el enemigo de Tripura (Śiva)—ha llegado ahora, en verdad, a secarse, como si anhelara de nuevo la humedad.

Verse 4

परितापहराणि पद्मिनीनां मृदुलान्यपि कंकणीकृतानि । गदितानि यदीश्वरेण सर्पास्तदभूत्सत्यमहोमहेश्वरेच्छा

Aun las suaves hebras del loto—destinadas a aliviar el ardor de las doncellas del loto—cuando el Señor las nombró, se tornaron brazaletes, convertidas en serpientes. Así se cumplió la verdad: ¡maravillosa es la voluntad de Maheśvara!

Verse 5

यदु दुग्धनिधिं निमथ्यदेवैर्मृदुसारः समकर्षि पूर्णचंद्रः । स बभूव कृशो वियोगतप्तेश्वरमूर्धोष्मपरिक्षरच्छरीरः

Cuando los dioses batieron el Océano de Leche y extrajeron la esencia suave—la Luna llena—también ella quedó consumida; su cuerpo parecía derretirse por el calor que se alzaba de la cabeza del Señor, abrasado por el dolor de la separación (de Kāśī).

Verse 6

यददीधरदेष जाततापः पृथुले मौलिजटानि कुंजकोणे । परितापहरां हरस्तदानीं द्युनदीं तामधुनापि नोज्जिहीते

Cuando en aquella región montañosa se alzó el ardor del pesar, Hara extendió las espesas guedejas enmarañadas de su corona en un rincón del bosque; y el río celeste que quita la quemazón—Gaṅgā—que entonces sostuvo, no lo abandona ni aun ahora.

Verse 7

महतो विरहस्य शंकरः प्रसभंतस्यवशी वशंगतः । विविदेन सुरैः सदोगतैरपि संवीतसुतापवेष्टितः

Śaṅkara, aunque Señor, fue llevado por fuerza bajo el dominio de aquella gran separación; y aun rodeado por los dioses de muchas maneras, permaneció envuelto en un ardoroso tormento interior.

Verse 8

अतिचित्रमिदं यदात्मना शुचिरप्येष कृपीटयोनिना । स्वपुरीविरहोद्भवेन वै परिताप्येत जगत्त्रयेश्वरः

¡Qué prodigio es éste! Aunque puro en sí mismo, este Señor—nacido del fuego (kṛpīṭa)—Soberano de los tres mundos, es en verdad atormentado por la angustia nacida de la separación de su propia ciudad (Kāśī).

Verse 9

निजभालतलं कलानिधेः कलया नित्यमलंकरोति यः । स तदीश्वरमप्यतापयद्विधुरेको विपरीत एव तु

Aquel que siempre adorna su propia frente con una porción del Señor de las kalās, la Luna—esa misma Luna, en extraña inversión, hizo arder de angustia incluso a su Señor.

Verse 10

गरलं गलनालिकातले विलसेदस्य न तेन तापितः । अमृतांशु तुषारदीधिति प्रचयैरेव तु तापितोऽद्भुतम्

Aunque el veneno resplandece en su garganta, no lo abrasa; más bien la Luna, de rayos de amṛta, con montones de haces fríos y escarchados, lo hace arder de modo asombroso.

Verse 11

विलसद्धरिचंदनोदकच्छटया तद्विरहापनुत्तये । हृदया हि तयाप्यदूयत प्रसरद्भोगिफटाभवैर्न तु

Para apartar aquel dolor de separación, se aplicó un resplandeciente rocío de agua mezclada con sándalo amarillo; y aun así su corazón seguía doliendo, no ciertamente por las capuchas extendidas de las serpientes.

Verse 12

सकलभ्रममेष नाशयेत्स्रगहित्वाद्यपदेशजं हरः । इदमद्भुतमस्य यद्भ्रमः स्फुटमाल्येपि महाहिसंभवः

Hara destruiría toda ilusión—la ilusión nacida del pretexto de tomar una guirnalda y lo demás. Mas he aquí lo asombroso: su ilusión surge aun ante una guirnalda claramente visible, como nacida de la gran serpiente que lo adorna.

Verse 13

स्मृतिमात्रपथंगतोपि यस्त्रिविध तापमपाकरोत्यलम् । स हि काशिवियोगतापितः स्वगतं किंचिदजल्पदित्यजः

Aquel que, aun con sólo entrar en la senda del recuerdo, aparta por completo el triple sufrimiento—él, el Señor No Nacido, abrasado por la separación de Kāśī, murmuró algo para sí mismo.

Verse 14

अपि काशि समागतोऽनिलो यदि गात्राणि परिष्वजेन्मम । दवथुः परिशांतिमेति तन्नहि मानी परिगाहनैरपि

Aunque la brisa llegada de Kāśī abrazara mis miembros, este ardor hallaría sosiego; pues este dolor altivo no se apacigua ni con repetidos consuelos.

Verse 15

अगमिष्यदहोकथं सतापो ननु दक्षांगजयाय एधितः । ममजीवातुलता झटित्यलं ह्यभविष्यन्न हिमाद्रिजा यदि

¡Ay!, ¿cómo podría seguir viviendo en tan ardiente congoja? En verdad, este tormento se ha acrecentado por la hija de Dakṣa. Si la Hija del Himālaya no estuviera aquí, mi vida misma acabaría al instante.

Verse 16

न तथोज्झितदेहयातया मम दक्षोद्भवयामनोऽदुनोत् । अविमुक्तवियोगजन्मनापरि दूयेत यथा महोष्मणा

No fue tan atormentada mi mente por el dolor que vino cuando la hija de Dakṣa abandonó su cuerpo, como ahora se abrasa—nacida de la separación de Avimukta—cual cosa chamuscada por doquier por un calor feroz.

Verse 17

अयि काशि मुदा कदा पुनस्तव लप्स्ये सुखमंगसंगजम् । अतिशीतलितानि येन मेऽद्भुतगात्राणि भवंति तत्क्षणात्

¡Oh Kāśī! ¿Cuándo volveré a alcanzar, con gozo, la dicha nacida de unirme a ti, por la cual mis maravillosos miembros quedan al instante refrescados y apaciguados?

Verse 18

अयि काशि विनाशिताघसंघे तवविश्लेषजआशुशुक्षणिः । अमृतांशुकलामृदुद्रवैरतिचित्रंहविषेव वर्धते

¡Oh Kāśī, destructora de montones de pecado! El dolor, que se reseca veloz, nacido de separarme de ti, crece—de modo extraño—como el fuego de la ofrenda que se aviva cuando se le alimenta con ghee ablandado por los rayos amrita de la luna.

Verse 19

अगमन्मम दक्षजा वियोगजो दवथुः प्राग्घिमवत्सुतौषधेन । अधुना खलु नैव शांतिमीयां यदि काशीं न विलोकयेहमाशु

Antes, la fiebre nacida de la separación de la hija de Dakṣa fue calmada por el remedio que es la hija del Himālaya. Mas ahora, en verdad, no hallaré paz si no contemplo pronto a Kāśī.

Verse 20

मनसेति गृणंस्तदा शिवः सुतरां संवृततापवैकृतः । जगदंबिकया धियां जनन्या कथमप्येष वियुक्त इत्यमानि

Así, Śiva, alabando (a Kāśī) en su mente, ocultó las señales del ardor que lo consumía. Pero Jagadambikā, la Madre de toda inteligencia, se preguntaba: «¿Cómo ha quedado separado y afligido de este modo?»

Verse 21

प्रियया वपुषोर्धयानयाप्यपरिज्ञात वियोगकारणः । वचनैरुपचर्यते स्म सप्रणतप्राणिनिदाघदारणः

Aunque su amada—mitad de su propio cuerpo—no conocía la causa de su separación, procuró calmarlo con palabras suaves: a aquel que disipa el ardor abrasador de la existencia para todos los seres que se postran con devoción.

Verse 22

श्रीपार्वत्युवाच । तव सर्वग सर्वमस्ति हस्ते विलसद्योग वियोग एव कस्ते । तव भूतिरहो विभूतिदात्री सकलापत्कलिकापि भूतधात्री

Dijo Śrī Pārvatī: «Oh Omnipresente, todo está en tu mano: unión y separación por igual. ¿Quién podría causarte “separación”? Tu poder concede las perfecciones divinas; sostiene aun la oscura era de calamidad y sustenta a todos los seres.»

Verse 23

त्वदनीक्षणतः क्षणाद्विभो प्रलयं यांति जगंति शोच्यवत् । च्यवते भवतः कृपालवादितरोपीशनयस्त्वयोंकृतः

«Oh Señor, si no concedes siquiera una mirada, los mundos caen en disolución en un instante, dignos de compasión. Fuera de una sola gota de tu misericordia, ni otro “gobernante” puede sostenerse: toda soberanía es establecida sólo por ti.»

Verse 24

भवतः परितापहेतवो न भवंतींदु दिवाकराग्नयः । नयनानियतस्त्रिनेत्र तेऽमी प्रणयिन्यस्तिलसज्जला च मौलौ

Para ti, la luna, el sol y el fuego no son causa de ardiente tormento. Oh Trinetra, tus ojos están más allá de toda sujeción; y sobre tu cimera reposan, como amadas joyas, el oscuro aceite de sésamo (la noche) y las aguas radiantes de la gracia que enfría.

Verse 25

भुजगाभुजगाः सदैव तेऽमी न विषं संक्रमते च नीलकंठ । अहमस्मि च वामदेव वामा तव वामंवपुरत्र चित्तयुक्ता

Oh Nīlakaṇṭha, estas serpientes permanecen siempre sobre ti, y sin embargo su veneno no pasa a ti. Y yo—tu amada, oh Vāmadeva—estoy aquí, con la mente fija en tu lado izquierdo, unida a tu forma auspiciosa.

Verse 26

इति संसृतिसंबीजजनन्याभिहिते हिते । गिरां निगुंफे गिरिशो वक्तुमप्याददे गिरम्

Cuando ella, la Madre que engendra la semilla del devenir mundano, hubo dicho así palabras benéficas, trenzadas como una guirnalda de discurso, entonces Giriśa (Śiva) tomó la palabra para responder.

Verse 27

ईश्वर उवाच । अयि काशीत्यष्टमूर्तिर्भवो भावाष्टकोभवत् । सत्वरं शिवयाज्ञायि ध्रुवं काश्याहृतोहरः

Īśvara dijo: «Oh Śivayā, cuando surge la misma pronunciación “¡Kāśī!”, Bhava (Śiva) se vuelve el de las Ocho Formas, manifestándose como el estado óctuple del ser. Por eso, oh conocedora de Śiva, Hara es atraído sin demora hacia Kāśī».

Verse 28

अथबालसखी भूत तत्तत्काननवीरुधम् शिवाप्रस्तावयांचक्रे विमुक्तां मुक्तिदां पुरीम्

Entonces, como si se volviera una joven compañera, ella (Pārvatī) comenzó a evocar y describir aquella ciudad—Kāśī—libre en sí misma y dadora de liberación, entre bosques y enredaderas de muchas clases.

Verse 29

पार्वत्युवाच । गगनतलमिलितसलिले प्रलयेपि भव त्रिशूलपरि विधृताम् । कृतपुंडरीकशोभां स्मरहरकाशीं पुरीं यावः

Dijo Pārvatī: «Oh Bhava, aun en la disolución cósmica, cuando las aguas se elevan hasta la bóveda del cielo, vayamos a Kāśī, la ciudad sostenida en tu tridente, resplandeciente con hermosura de loto, oh Matador de Smara.»

Verse 30

धराधरेंद्रस्य धरातिसुंदरा न मां तथास्यापि धिनोति धूर्जटे । धरागतापीह न या ध्रुवंधरा पुरीधुरीणा तव काशिका यथा

Oh Dhūrjaṭe, ni siquiera el reino, exquisitamente bello, del señor de las montañas me deleita como lo hace Kāśikā: tu ciudad suprema, firme e insuperable, aunque también repose sobre la tierra.

Verse 31

न यत्र काश्यां कलिकालजं भयं न यत्र काश्यां मरणात्पुनर्भवः । न यत्र काश्यां कलुषोद्भवं भयं कथं विभो सा नयनातिथिर्भवेत्

En Kāśī no hay temor nacido de la era de Kali; en Kāśī no hay renacer tras la muerte; en Kāśī no hay miedo que brote de la impureza. Oh Señor, ¿cómo no habría de ser esa ciudad la amada huésped de mis ojos?

Verse 32

किमत्र नो संति पुरः सहस्रशः पदेपदे सर्वसमृद्धिभूमयः । परं न काशी सदृशीदृशोः पदं क्वचिद्गता मे भवता शपे शिव

¿Acaso no hay aquí miles de ciudades, y a cada paso tierras de toda prosperidad? Sin embargo, ninguna es como Kāśī, meta misma de la mirada. Si alguna vez dije lo contrario, oh Śiva, hazme responder por ello.

Verse 33

त्रिविष्टपे संति न किं पुरः शतं समस्तकौतूहलजन्मभूमयः । तृणी भवंतीह च ताः पुरःपुरः पदं पुरारे भवतो भवद्विषः

En Triviṣṭapa (el cielo), ¿no hay acaso cientos de ciudades, cuna de toda maravilla? Sin embargo, aquí se vuelven como simples briznas de hierba, una tras otra, ante ese estado tuyo, oh Purāri: ante tu Kāśī, oh enemigo de los enemigos de Bhava.

Verse 34

न केवलं काशिवियोगजो ज्वरः प्रबाधते त्वां तु तथा यथात्र माम् । उपाय एषोत्र निदाघशांतये पुरी तु सा वा ममजन्मभूरथ

No sólo la fiebre nacida de la separación de Kāśī te aflige; a mí me atormenta aún más. He aquí el remedio para apaciguar este ardor: vayamos a esa ciudad sagrada, sea o no el lugar de mi nacimiento.

Verse 35

मया न मेने ममजन्मभूमिका वियोगजन्मा परिदाघईशितः । अवाप्यकाशीं परितः प्रशांतिदां समस्तसंतापविघातहेतुकाम्

No pensé que el ardoroso dolor nacido de la separación de mi tierra natal fuese tan dominante; pues al alcanzar Kāśī, dadora de paz perfecta, se vuelve la causa misma de destruir toda clase de sufrimiento.

Verse 36

न मोक्षलक्ष्म्योत्र समक्षमीक्षितास्तनूभृता केनचिदेव कुत्रचित् । अवैम्यहं शर्मद सर्वशर्मदा सरूपिणी मुक्तिरसौ हि काशिका

En ningún otro lugar la ‘fortuna de la liberación’ es vista tan directamente por los seres encarnados. He comprendido que Kāśikā misma—dadora de dicha y fuente de todo bien—es la liberación en forma visible.

Verse 37

न मुक्तिरस्तीह तथा समाधिना स्थिरेंद्रियत्वोज्झित तत्समाधिना । क्रतुक्रियाभिर्न न वेदविद्यया यथा हि काश्यां परिहाय विग्रहम्

Tal liberación no se obtiene en otra parte por un samādhi que carece de verdadera firmeza de los sentidos; ni por sacrificios, ni por actos rituales, ni siquiera por el saber védico, como se obtiene al dejar el cuerpo en Kāśī.

Verse 38

न नाकलोके सुखमस्ति तादृशं कुतस्तु पातालतलेऽतिसुंदरे । वार्तापि मर्त्ये सुखसंश्रया क्व वा काश्यां हि यादृक्तनुमात्रधारिणि

Tal dicha no se halla ni siquiera en el cielo; cuánto menos en las hermosas regiones de Pātāla. En el mundo mortal, ¿dónde se habla de un gozo como el de Kāśī, aun para quien sólo porta un cuerpo?

Verse 39

क्षेत्रे त्रिशूलिन्भवतोऽविमुक्ते विमुक्तिलक्ष्म्या न कदापि मुक्ते । मनोपि यः प्राणिवरः प्रयुंक्ते षडंगयोगं स सदैव युंक्ते

En tu sagrado campo de Avimukta, oh Portador del Tridente, la fortuna de la liberación jamás se ausenta. Aun el mejor de los seres, con sólo aplicar allí su mente, en verdad permanece siempre unido al yoga de seis miembros.

Verse 40

षडंगयोगान्नहि तादृशी नृभिः शरीरसिद्धिः सहसात्र लभ्यते । सुखेन काशीं समवाप्य यादृशीदृशौ स्थिरीकृत्य शिव त्वयि क्षणम्

Por el yoga de seis miembros, tal logro no se obtiene pronto por los hombres aquí. Pero llegando con facilidad a Kāśī y fijando los ojos, aunque sea un instante, en ti, oh Śiva, se alcanza esa misma plenitud.

Verse 41

वरं हि तिर्यक्त्वमबुद्धिवैभवं न मानवत्वं बहुबुद्धिभाजनम् । अकाशिसंदर्शननिष्फलोदयं समंततः पुष्करबुद्बुदोपमम्

Mejor, en verdad, es la existencia animal, carente del tesoro del intelecto, que el nacimiento humano —aunque colmado de inteligencia— si no alcanza fruto por no contemplar Kāśī, siendo por completo como una burbuja sobre el agua.

Verse 42

दृशौ कृतार्थे कृतकाशिदर्शने तनुःकृतार्था शिवकाशिवासिनी । मनःकृतार्थं धृतकाशिसंश्रयं मुखं कृतार्थं कृतकाशिसंमुखम्

Los ojos se colman al contemplar Kāśī; el cuerpo se colma al morar en la Kāśī de Śiva. La mente se colma al tomar refugio en Kāśī; el rostro se colma al volverse hacia Kāśī.

Verse 43

वरं हि तत्काशिरजोति पावनं रजस्तमोध्वंसि शशिप्रभोज्ज्वलम् । कृतप्रणामैर्मणिकर्णिका भुवे ललाटगंयद्बहुमन्यते सुरैः

Bendita, en verdad, es ese polvo de Kāśī: sumamente purificador, destructor de rajas y tamas, resplandeciente como la luz de la luna. En Maṇikarṇikā sobre la tierra, ese polvo que, por las postraciones, asciende a la frente es altamente venerado incluso por los dioses.

Verse 44

न देवलोको न च सत्यलोको न नागलोको मणिकर्णिकायाः । तुलां व्रजेद्यत्र महाप्रयाणकृच्छ्रुतिर्भवेद्ब्रह्मरसायनास्पदम्

Ni el mundo de los dioses, ni Satyaloka, ni el reino de los Nāgas pueden igualar a Maṇikarṇikā; allí incluso la ardua “gran partida” se vuelve, por así decir, un sendero atestiguado por la śruti, pues es morada del néctar de Brahman.

Verse 45

महामहोभूर्मणिकर्णिकास्थली तमस्ततिर्यत्र समेति संक्षयम् । परः शतैर्जन्मभिरेधितापि या दिवाकराग्नींदुकरैरनिग्रहा

Maṇikarṇikā—grandiosa y resplandeciente—es el suelo donde la misma masa de tinieblas llega a su fin. Aunque esa oscuridad se haya fortalecido por cientos de nacimientos, no soporta el freno del fulgor solar, ígneo y lunar que allí prevalece.

Verse 46

किमु निर्वाणपदस्य भद्रपीठं मृदुलं तल्पमथोनुमोक्षलक्ष्म्याः । अथवा मणिकर्णिकास्थली परमानंदसुकंदजन्मभूमिः

¿No es Maṇikarṇikā el asiento auspicioso del estado de nirvāṇa, su lecho suave de reposo? ¿O es, más bien, el mismo lugar natal de la fortuna de la liberación (mokṣa), la tierra-fuente del supremo ānanda y de la dicha verdadera?

Verse 47

समतीतविमुक्तजंतुसंख्या क्रियते यत्र जनैः सुखोपविष्टैः । विलसद्द्युति सूक्ष्मशर्कराभिः स्ववपुःपातमहोत्सवाभिलाषैः

Allí, con la gente sentada en sosiego, se hace como un recuento de los seres ya liberados: lo marcan los diminutos granos, de brillo danzante, mientras anhelan la gran fiesta de “dejar caer el propio cuerpo” (morir en Kāśī).

Verse 48

स्कंद उवाच । अपर्णापरिवर्ण्येति पुरीं वाराणसीं मुने । पुनर्विज्ञापयामास काशीप्राप्त्यै पिनाकिनम्

Skanda dijo: Oh sabio, después de describir así la ciudad de Vārāṇasī, Aparṇā (Pārvatī) volvió a suplicar a Pinākin (Śiva), deseosa de alcanzar Kāśī.

Verse 49

श्रीपार्वत्युवाच । प्रमथाधिप सर्वेश नित्यस्वाधीनवर्तन । यथानंदवनं यायां तथा कुरु वरप्रद

Dijo Śrī Pārvatī: Oh Señor de los Pramathas, Soberano de todo, cuya acción es siempre dueña de sí—oh Dador de dones, dispón que yo pueda ir a Nandavana.

Verse 50

स्कन्द उवाच । जितपीयूषमाधुर्यां काशीस्तवनसुंदरीम् । अथाकर्ण्याहमुदितो गिरिशो गिरिजां गिरम्

Skanda dijo: Al oír las palabras de Girijā—hermosas por la alabanza de Kāśī y más dulces que el néctar—Giriśa (Śiva) se llenó de gran gozo.

Verse 51

श्रीदेवदेव उवाच । अयि प्रियतमे गौरि त्वद्वा गमृतसीकरैः । आप्यायितोस्मि नितरां काशीप्राप्त्यै यतेधुना

Dijo el Señor de los dioses: Oh amada Gaurī, con las gotas de néctar de tu palabra he sido hondamente reanimado. Por ello, ahora me esforzaré por alcanzar Kāśī para ti.

Verse 52

त्वं जानासि महादेवि मम यत्तन्महद्व्रतम् । अभुक्तपूर्वमन्येन वस्तूपाश्नामि नेतरत्

Tú sabes, oh gran Diosa, cuál es mi gran voto: sólo tomo aquello que nadie antes ha disfrutado; de otro modo, jamás.

Verse 53

पितामहस्य वचनाद्दिवोदासे महीपतौ । धर्मेण शासति पुरीं क उपायो विधीयताम्

Puesto que, por mandato del Pitāmaha (Brahmā), el rey Divodāsa gobierna la ciudad conforme al dharma, ¿qué medio ha de idearse ahora?

Verse 54

कथं स राजा धर्मिष्ठः प्रजापालनतत्परः । वियोज्यते पुरः काश्या दिवोदासो महीपतिः

¿Cómo puede ser separado de la sagrada Kāśī aquel rey, el más justo y entregado a proteger a sus súbditos, Divodāsa, señor de la tierra?

Verse 55

अधर्मवर्तिनो यस्माद्विघ्नः स्यान्नेतरस्य तु । तस्मात्कं प्रेषयामीशे यस्तं काश्या वियोजयेत्

Puesto que los obstáculos surgen sólo para quien camina en adharma, y no para el justo, por eso, oh Señor, enviaré a alguien que pueda separarlo de Kāśī.

Verse 56

धर्मवर्त्मानुसरतां यो विघ्नं समुपाचरेत् । तस्यैव जायते विघ्नः प्रत्युत प्रेमवर्धिनि

Quien intente poner obstáculos a los que siguen el sendero del dharma, esos mismos obstáculos nacen sólo para él; y al final, en verdad, acrecientan el amor y la firmeza de los devotos.

Verse 57

विनाच्छिद्रेण तं भूपं नोत्सादयितुमुत्सहे । मयैव हि यतो रक्ष्याः प्रिये धर्मधुरंधराः

Sin hallar una falta, no puedo derribar a ese rey; pues a los firmes portadores del dharma debo protegerlos yo mismo, oh amado.

Verse 58

न जरा तमतिक्रामेन्न तं मृत्युर्जिर्घांसति । व्याधयस्तं न बाधंते धर्मवर्त्मभृदत्रयः

La vejez no lo alcanza; la muerte no busca herirlo. Las enfermedades no lo afligen: es portador del sendero del dharma, libre de temor.

Verse 59

इति संचिंतयन्देवो योगिनीचक्रमग्रतः । ददर्शातिमहाप्रौढं गाढकार्यस्य साधनम्

Así, meditando el Dios, ante el círculo de las Yoginīs, contempló un medio poderosísimo y temible para consumar la ardua empresa.

Verse 60

अथ देव्या समालोच्य व्योमकेशो महामुने । योगिनीवृंदमाहूय जगौ वाक्यमिदं हरः

Entonces, tras deliberar con la Diosa, Vyomakeśa—oh gran sabio—convocó a la hueste de las Yoginīs, y Hara pronunció estas palabras.

Verse 61

सत्वरं यात योगिन्यो मम वाराणसीं पुरीम् । यत्र राजा दिवोदासो राज्यं धर्मेण शास्त्यलम्

Id presto, oh Yoginīs, a mi ciudad de Vārāṇasī, donde el rey Divodāsa gobierna plenamente su reino conforme al dharma.

Verse 62

स्वधर्मविच्युतः काशीं यथा तूर्णं त्यजेन्नृपः । तथोपचरत प्राज्ञा योगमायाबलान्विताः

Obrad así, oh prudentes, fortalecidas por el poder de la māyā yóguica, para que el rey, apartado de su propio dharma, abandone pronto a Kāśī.

Verse 63

यथा पुनर्नवीकृत्य पुरीं वाराणसीमहम् । इतः प्रयामि योगिन्यस्तथा क्षिप्रं विधीयताम्

Disponedlo pronto, oh Yoginīs, para que, tras renovar de nuevo la ciudad de Vārāṇasī, yo pueda partir de aquí.

Verse 64

इति प्रसादमासाद्य शासनं शिरसा वहन् । कृतप्रणामो निर्यातो योगिनीनां गणस्ततः

Así, tras alcanzar Su gracia y llevando Su mandato sobre la cabeza, la hueste de las Yoginīs—habiendo hecho reverente postración—partió.

Verse 65

ययुराकाशमाविश्य मनसोप्य तिरंहसा । परस्परं भाषमाणा योगिन्यस्ता मुदान्विताः

Aquellas Yoginīs, colmadas de gozo, entraron en el cielo y avanzaron con rapidez semejante a la mente, conversando entre sí mientras iban.

Verse 66

अद्य धन्यतराः स्मो वै देवदेवेन यत्स्वयम् । कृतप्रसादाः प्रहिताः श्रीमदानंदकाननम्

«Hoy, en verdad, somos los más dichosos, pues el Dios de los dioses mismo—mostrándonos Su gracia—nos ha enviado al glorioso Ānanda-kānana, el Bosque de la Bienaventuranza.»

Verse 67

अद्य सद्यो महालाभावभूतां नोतिदुर्लभौ । त्रिनेत्रराजसंमानस्तथा काशी विलोकनम्

«Hoy hemos obtenido al instante dos grandes recompensas, no difíciles de alcanzar por Su gracia: el honor concedido por el Rey de los Tres Ojos y la bendita visión de Kāśī.»

Verse 68

इति मुदितमनाः स योगिनीनां निकुरंवस्त्वथमंदराद्रिकुंजात् । नभसि लघुकृतप्रयाणवेगो नयनातिथ्यमलंभयत्पुरीं ताम्

Así, con el corazón jubiloso, aquella muchedumbre de Yoginīs partió de las arboledas de Mandarādri; aligerando su ímpetu de viaje por el cielo, pronto obtuvo el puro «hospedaje de los ojos»: la visión auspiciosa de aquella ciudad sagrada, Kāśī.