Adhyaya 10

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । कस्मिन्कल्पे महाभागा नर्मदेयं द्विजोत्तम । विभक्ता ऋषिभिः सर्वैस्तपोयुक्तैर्महात्मभिः

Yudhiṣṭhira dijo: Oh excelentísimo brāhmaṇa, ¿en qué kalpa fue repartida y establecida esta región auspiciosa del Narmadā por todos los grandes ṛṣis, dotados de austeridad?

Verse 2

एतद्विस्तरतः सर्वं ब्रूहि मे वदतां वर । कल्पान्ते यद्भवेत्कष्टं लोकानां तत्त्वमेव च

Explícame todo esto con amplitud, oh el mejor de los oradores: tanto la aflicción que sobreviene a los mundos al final de un kalpa, como el verdadero principio que hay detrás de ello.

Verse 3

अतीते तु पुरा कल्पे यथेयं वर्ततेऽनघ । अस्यान्त्यस्य च कल्पस्य व्यवस्थां कथय प्रभो । एवमुक्तः सभामध्ये मार्कण्डो वाक्यमब्रवीत्

En un kalpa antiguo ya transcurrido, tal como ahora acontece, oh inmaculado, declara también, oh Señor, la norma y el orden de este último kalpa. Así interpelado en medio de la asamblea, Mārkaṇḍa pronunció estas palabras.

Verse 4

मार्कण्डेय उवाच । वक्ष्येऽहं श्रूयतां सर्वैः कथेयं पूर्वतः श्रुता

Mārkaṇḍeya dijo: Lo declararé; que todos escuchen esta narración tal como fue oída en tiempos antiguos.

Verse 5

महत्कथेयं वैशिष्टी कल्पादस्मात्परं तु या । लोकक्षयकरो घोर आसीत्कालः सुदारुणः

Ésta es una narración grande y extraordinaria, propia de un kalpa más allá de éste. Hubo entonces un tiempo terrible y sumamente espantoso, que ocasionó la destrucción de los mundos.

Verse 6

तस्मिन्नपि महाघोरे यथेयं वा मृता सती । परितुष्टैर्विभक्ता च शृणुध्वं तां कथामिमाम्

Aun en aquel tiempo sumamente terrible, esta realidad sagrada parecía como muerta. Sin embargo, al ser repartida por los plenamente satisfechos, los consumados, perduró; escuchad ahora esta misma historia.

Verse 7

युगान्ते समनुप्राप्ते पितामहदिनत्रये । मानसा ब्रह्मणः पुत्राः साक्षाद्ब्रह्मेव सत्तमाः

Cuando llegó el fin de la era, durante el ciclo de tres días del Abuelo (Brahmā), los hijos mentales de Brahmā, los mejores de los seres, se manifestaron como si fueran el propio Brahmā en forma visible.

Verse 8

सनकाद्या महात्मानो ये च वैमानिका गणाः । यमेन्द्रवरुणाद्याश्च लोकपाला दिनत्रये

Los magnánimos que comienzan con Sanaka, y las huestes celestiales que moran en los vimānas; y también los guardianes del mundo—Yama, Indra, Varuṇa y los demás—estuvieron presentes durante aquel lapso de tres días.

Verse 9

कालापेक्षास्तु तिष्ठन्ति लोकवृत्तान्ततत्पराः । ततः कल्पक्षये प्राप्ते तेषां ज्ञानमनुत्तमम्

Permanecieron, aguardando el tiempo señalado, atentos a contemplar el curso de los mundos. Luego, cuando llegó la disolución del kalpa, su conocimiento se volvió insuperable.

Verse 10

। अध्याय

Encabezamiento del capítulo: «Adhyāya» (Capítulo).

Verse 11

स्वर्लोकं च महश्चैव जनश्चैव तपस्तदा । आश्रयं सत्यलोकं च सर्वलोकमनुत्तमम्

Entonces se mencionan Svarga-loka, Maharloka, Janaloka y Tapoloka; pero Satyaloka, el refugio supremo, es proclamado como el reino insuperable por encima de todos los mundos.

Verse 12

कालं युगसहस्रान्तं पुत्रपौत्रसमन्विताः । सत्यलोके च तिष्ठन्ति यावत्संजायते जगत्

Por un lapso que culmina en mil yugas, acompañados de hijos y nietos, permanecen en Satyaloka, hasta que el mundo vuelve a nacer.

Verse 13

ब्रह्मपुत्राश्च ये केचित्कल्पादौ न भवन्ति ह । त्रैलोक्यं ते परित्यज्य अनाधारं भवन्ति च

Y aquellos hijos de Brahmā que, al comienzo de un kalpa, no llegan a manifestarse—abandonando los tres mundos, quedan sin sostén, como a la deriva.

Verse 14

तैः सार्धं ये तु ते विप्रा अन्ये चापि तपोधनाः । यक्षरक्षःपिशाचाश्च अन्ये वैमानिका गणाः

Con ellos están aquellos brāhmaṇas y otros ascetas ricos en tapas; también Yakṣas, Rākṣasas y Piśācas, y otras huestes de seres celestes que surcan el aire.

Verse 15

ऋषयश्च महाभागा वर्णाश्चान्ये पृथग्विधाः । सीदन्ति भूम्यां सहिता ये चान्ये तलवासिनः

Los ṛṣis de gran fortuna y otros grupos de gentes de diversos órdenes—junto con quienes habitan las regiones inferiores—todos, reunidos, se desploman sobre la tierra, abatidos por la aflicción.

Verse 16

अनावृष्टिरभूत्तत्र महती शतवार्षिकी । लोकक्षयकरी रौद्रा वृक्षवीरुद्विनाशिनी

Allí surgió una gran sequía, de cien años de duración—terrible, causante de la ruina de los mundos, destructora de árboles y plantas rastreras.

Verse 17

त्रैलोक्यसंक्षोभकरी सप्तार्णवविशोषणी । ततो लोकाः क्षुधाविष्टा भ्रमन्तीव दिशो दश

Sacudió los tres mundos y secó los siete océanos. Entonces los seres, poseídos por el hambre, vagaban como confundidos por las diez direcciones.

Verse 18

कंदैर्मूलैः फलैर्वापि वर्तयन्ते सुदुःखिताः । सरितः सागराः कूपाः सेवन्ते पावनानि च

En extrema miseria se sustentaban con bulbos, raíces y frutos. Acudían a ríos, mares y pozos, buscando incluso las aguas purificadoras.

Verse 19

तत्रापि सर्वे शुष्यन्ति सरिद्भिः सह सागराः । ततो यान्यल्पसाराणि सत्त्वानि पृथिवीतले

Aun allí, todos los mares se secaron junto con los ríos. Entonces, las criaturas débiles y de escaso vigor que estaban sobre la faz de la tierra…

Verse 20

तान्येवाग्रे प्रलीयन्ते भिन्नान्युरुजलेन वै । अथ संक्षीयमाणासु सरित्सु सह सागरैः

Primero, esas mismas aguas desaparecen, quebradas y anegadas por inmensas inundaciones; y luego, cuando los ríos—junto con los océanos—comienzan a menguar, el mundo avanza hacia la desecación.

Verse 21

ऋषीणां षष्टिसाहस्रं कुरुक्षेत्रनिवासिनाम् । ये च वैखानसा विप्रा दन्तोलूखलिनस्तथा

Había sesenta mil ṛṣis que moraban en Kurukṣetra; también brāhmaṇas vaikhānasa, y aquellos austeros que vivían de granos machacados por sus propios dientes.

Verse 22

हिमाचलगुहागुह्ये ये वसन्ति तपोधनाः । सर्वे ते मामुपागम्य क्षुत्तृषार्तास्तपोधनाः

Y aquellos tesoros de austeridad que habitan en las cuevas secretas del Himālaya: todos vinieron a mí, tapodhana, afligidos por el hambre y la sed.

Verse 23

ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे सीदयामो महामुने । सरित्सागरशैलान्तं जगत्संशुष्यते द्विज

Con las manos juntas, todos dijeron: «Perecemos, oh gran sabio. El mundo entero—ríos, océanos e incluso las regiones montañosas—se está secando, oh dos veces nacido».

Verse 24

कुत्र यास्याम सहिता यावत्कालस्य पर्ययः । दीर्घायुरसि विप्रेन्द्र न मृतस्त्वं युगक्षये

«¿Adónde iremos juntos hasta que pase el giro del tiempo? Oh el mejor de los brāhmaṇas, eres de larga vida: no pereces ni siquiera al fin de un yuga».

Verse 25

भूतं भव्यं भविष्यच्च सर्वं तव हृदि स्थितम् । तस्मात्त्वं वेत्सि सर्वं च कथयस्व महाव्रत

«El pasado, el presente y el porvenir: todo mora en tu corazón. Por eso lo sabes todo; cuéntanoslo, oh el de gran voto».

Verse 26

कीदृक्कालं महाभाग क्षपिष्यामोऽथ सुव्रत । अनावृष्टिहतं सर्वं सीदते सचराचरम्

«¿Qué clase de tiempo hemos de soportar, oh afortunado, oh sabio de noble voto? Todo ha sido herido por la falta de lluvia; el mundo entero, lo móvil y lo inmóvil, se hunde en la ruina».

Verse 27

परित्राहि महाभाग न यथा याम संक्षयम् । ततः संचिन्त्य मनसा त्वरन्विप्रानथाब्रवम्

«Protégennos, oh afortunado, para que no vayamos a la destrucción». Entonces, tras reflexionar en mi mente, hablé con prontitud a los brāhmaṇas.

Verse 28

कुरुक्षेत्रं त्यजध्वं च पुत्रदारसमन्विताः । त्यक्त्वोदीचीं दिशं सर्वे यामो याम्यामनुत्तमाम्

«Dejad Kurukṣetra, junto con vuestros hijos y esposas. Abandonando la dirección del norte, vayamos todos al incomparable rumbo del sur.»

Verse 29

नगरग्रामघोषाढ्यां पुरपत्तनशोभिताम् । गच्छामो नर्मदातीरं बहुसिद्धनिषेवितम्

«Vayamos a la ribera de la Narmadā, rica en ciudades, aldeas y asentamientos pastoriles, embellecida por villas y puertos, frecuentada por muchos Siddhas.»

Verse 30

रुद्राङ्गीं तां महापुण्यां सर्वपापप्रणाशिनीम् । पश्यामस्तां महाभागां न्यग्रोधावारसंकुलाम्

«Contemplemos a esa Señora de forma de Rudra, de grandísimo mérito, destructora de todo pecado; la muy afortunada, colmada de arboledas de banyanos (nyagrodha).»

Verse 31

माहेश्वरैर्भागवतैः सांख्यैः सिद्धैः सुसेविताम् । अनावृष्टिभयाद्भीताः कूलयोरुभयोरपि

«Ella es bien servida por Māheśvaras, Bhāgavatas, Sāṃkhyas y Siddhas. Aterrados por el temor a la sequía, permanecieron en ambas riberas.»

Verse 32

आश्रमे ह्याश्रमान्दिव्यान्कारयामो जितव्रताः । एवमुक्तास्तु ते सर्वे समेतानुचरैः सह

«En verdad, dentro del āśrama haremos construir divinas ermitas, nosotros que permanecemos firmes en votos ya conquistados. Dicho esto, todos ellos, con sus acompañantes, se reunieron y asintieron.»

Verse 33

नर्मदातीरमासाद्य स्थिताः सर्वेऽकुतोभयाः । किंचित्पूर्वमनुस्मृत्य पुरा कल्पादिभिर्भयम्

Al llegar a la ribera de la Narmadā, todos permanecieron sin temor. Sin embargo, al evocar en parte los tiempos pasados, recordaron el antiguo miedo nacido de los cambios de kalpa y de cosas semejantes.

Verse 34

प्राप्तास्तु नर्मदातीरमादावेव कलौ युगे । ततो वर्षशतं पूर्णं दिव्यं रेवातटेऽवसन्

Llegaron a la ribera de la Narmadā al mismo comienzo del Kali Yuga. Después habitaron en la orilla de la Revā durante cien años divinos completos.

Verse 35

षड्विंशच्च सहस्राणि वर्षाणां मानुषाणि च । तत्राश्चर्यं मया दृष्टमृषीणां वसतां नृप

Y ello equivalía a veintiséis mil años humanos. Allí contemplé un prodigio acerca de aquellos rishis que moraban (allí), oh Rey.

Verse 36

अनावृष्टिहते लोके संशुष्के स्थावरे चरे । भिन्ने युगादिकलने हाहाभूते विचेतने

Cuando el mundo fue herido por la sequía—cuando los seres móviles e inmóviles quedaron resecos—cuando se trastornó el cómputo de los yugas y lo demás, y todos cayeron en un estado de lamento y desconcierto…

Verse 37

चातुर्वर्णे प्रलीने तु नष्टे होमबलिक्रमे । निःस्वाहे निर्वषट्कारे शौचाचारविवर्जिते

Cuando se disolvió el orden de las cuatro varṇas; cuando pereció la sucesión de los ritos de homa y bali; cuando enmudecieron “svāhā” y “vaṣaṭ”; y cuando se abandonaron la pureza y la recta conducta…

Verse 38

इयमेका सरिच्छ्रेष्ठा ऋषिकोटिनिषेविता । नान्या काचित्त्रिलोकेऽपि रमणीया नरेश्वर

Éste solo es el más excelso de los ríos, servido por crores de sabios. No hay otro río en los tres mundos tan deleitoso, oh señor de los hombres.

Verse 39

यथेयं पुण्यसलिला इन्द्रस्येवामरावती । देवतायतनैः शुभ्रैराश्रमैश्च सुकल्पितैः

Así como Amarāvatī pertenece a Indra, así es ésta (Revā) con sus aguas sagradas, adornada con radiantes santuarios de los dioses y con ashramas bien dispuestos.

Verse 40

शोभते नर्मदा देवी स्वर्गे मन्दाकिनी यथा । यावद्वृक्षा महाशैला यावत्सागरसंभवा

Resplandece la Diosa Narmadā, como la Mandākinī celestial en Svarga, mientras perduren los bosques y las grandes montañas, y mientras permanezcan las aguas nacidas del océano.

Verse 41

उभयोः कूलयोस्तावन्मण्डितायतनैः शुभैः । हूयद्भिरग्निहोत्रैश्च हविर्धूमसमाकुला

Ambas riberas estaban adornadas con auspiciosos santuarios, y colmadas del humo de las ofrendas, mientras ardían los fuegos del Agnihotra y se vertían las oblaciones.

Verse 42

बभूव नर्मदा देवी प्रावृट्काल इव शर्वरी । देवतायतनैर्नैकैः पूजासंस्कारशोभिता

La Diosa Narmadā se volvió como una noche en la estación de las lluvias, hermosamente engalanada por muchos santuarios de los dioses y adornada con culto y ritos sagrados.

Verse 43

सरिद्भिर्भ्राजते श्रेष्ठा पुरी शाक्री च भास्करी । केचित्पञ्चाग्नितपसः केचिदप्यग्निहोत्रिणः

Esa ciudad excelsa resplandece con sus ríos, radiante como los reinos de Śakra y de Bhāskara. Unos practican la austeridad de los cinco fuegos, y otros mantienen el Agnihotra.

Verse 44

केचिद्धूमकमश्नन्ति तपस्युग्रे व्यवस्थिताः । आत्मयज्ञरताः केचिदपरे भक्तिभागिनः

Algunos, firmes en una áspera tapas, se alimentan de lo llamado “comida de humo”. Unos se deleitan en el yajña interior, la ofrenda del propio ser; y otros participan de la devoción, en la porción de bhakti.

Verse 45

वैष्णवज्ञानमासाद्य केचिच्छैवं व्रतं तथा । एकरात्रं द्विरात्रं च केचित्षष्ठाहभोजनाः

Algunos alcanzan el conocimiento vaiṣṇava; otros, del mismo modo, observan votos śaivas. Unos ayunan una noche o dos noches, y otros comen sólo al sexto día.

Verse 46

चान्द्रायणविधानैश्च कृच्छ्रिणश्चातिकृच्छ्रिणः । एवंविधैस्तपोभिश्च नर्मदातीरशोभितैः

Mediante las disciplinas del Cāndrāyaṇa, y las penitencias Kṛcchra y Atikṛcchra, y por muchas austeridades semejantes, las riberas del Narmadā quedaron espléndidas.

Verse 47

यजद्भिः शंकरं देवं केशवं भाति नित्यदा । एकत्वे च पृथक्त्वे च यजतां च महेश्वरम्

Siempre resplandece con los adoradores de Śaṅkara y de Keśava: con quienes veneran a Maheśvara, ya sea viendo unidad o distinción entre las deidades.

Verse 48

कलौ युगे महाघोरे प्राप्ताः सिद्धिमनुत्तमाम् । यस्य यस्य हि या भक्तिर्विज्ञानं यस्य यादृशम्

Aun en la terrible era de Kali, alcanzaron la suprema realización espiritual: cada cual según la devoción que porta y según el conocimiento que posee.

Verse 49

यस्मिन्यस्मिंश्च देवे तु तांतामीशोऽददात्प्रभुः । स्वभावैकतया भक्त्या तामेत्यान्तः प्रलीयते

A la deidad a la que uno se vuelva, el Señor concede el cumplimiento correspondiente. Por una devoción que se hace una con la propia naturaleza, se llega a Eso y en Ello se disuelve interiormente.

Verse 50

संसारे परिवर्तन्ते ये पृथग्भाजिनो नराः । ये महावृक्षमीशानं त्यक्त्वा शाखावलम्बिनः

En el saṃsāra siguen girando aquellos hombres que se aferran a la separación—como quienes abandonan a Īśāna, el gran árbol, y se prenden tan sólo de las ramas.

Verse 51

पुनरावर्तमानास्ते जायन्ते हि चतुर्युगे । देवान्ते स्थावरान्ते च संसारे चाभ्रमन्क्रमात्

Volviendo una y otra vez, nacen en verdad a lo largo de las cuatro edades; y, en su debido orden, vagan por estados que van de lo divino a lo inmóvil, girando así dentro del saṃsāra.

Verse 52

पुनर्जन्म पुनः स्वर्गे पुनर्घोरे च रौरवे । ये पुनर्देवमीशानं भवं भक्तिसुसंस्थिताः

De nuevo nacimiento, de nuevo cielo, y de nuevo el terrible Raurava: tal es el retorno de quienes vuelven repetidamente; mas quienes están firmemente establecidos en la devoción a Īśāna, el Señor Bhava, hallan el camino más alto.

Verse 53

यजन्ति नर्मदातीरे न पुनस्ते भवन्ति च । आ देहपतनात्केचिदुपासन्तः परं गताः

Adoran en la ribera de la Narmadā y ya no vuelven a quedar atados. Algunos, perseverando en la adoración hasta la caída del cuerpo, alcanzan el estado supremo.

Verse 54

केचिद्द्वादशभिर्वर्षैः षड्भरन्ये तपोधनाः । त्रिभिः संवत्सरैः केचित्केचित्संवत्सरेण तु

Algunos, ricos en austeridad, lo alcanzan en doce años; otros en seis. Algunos en tres años, y algunos, en verdad, en un solo año.

Verse 55

षड्भिर्मासैस्तु संसिद्धास्त्रिभिर्मासैस्तथापरे । मुनयो देवमाश्रित्य नर्मदां च यशस्विनीम्

Algunos se consuman plenamente en seis meses, y otros asimismo en tres meses: aquellos sabios que se acogen al Señor y a la gloriosa Narmadā.

Verse 56

छित्त्वा संसारदोषांश्च अगमन्ब्रह्म शाश्वतम् । एवं कलियुगे घोरे शतशोऽथ सहस्रशः

Cortando las faltas del saṃsāra, fueron al Brahman eterno. Así, en el terrible Kali-yuga, esto sucede por cientos y aun por miles.

Verse 57

नर्मदातीरमाश्रित्य मुनयो रुद्रमाविशन्

Acogiéndose a la ribera de la Narmadā, los sabios entraron en Rudra, alcanzando la unión con Śiva.

Verse 58

ये नर्मदातीरमुपेत्य विप्राः शैवे व्रते यत्नमुपप्रपन्नाः । त्रिकालमम्भः प्रविगाह्य भक्त्या देवं समभ्यर्च्य शिवं व्रजन्ति

Aquellos brāhmaṇas que, llegando a la ribera de la Narmadā, emprenden con fervor un voto śaiva—sumergiéndose devotamente en sus aguas tres veces al día y adorando debidamente al Señor—alcanzan a Śiva.

Verse 59

ध्यानार्चनैर्जाप्यमहाव्रतैश्च नारायणं वा सततं स्मरन्ति । ते धौतपाण्डुरपटा इव राजहंसाः संसारसागरजलस्य तरन्ति पारम्

Por meditación, adoración, japa y grandes votos, recuerdan también sin cesar a Nārāyaṇa. Como cisnes reales con vestiduras lavadas de blancura impecable, cruzan hasta la otra orilla del océano de aguas del saṃsāra.

Verse 60

सत्यं सत्यं पुनः सत्यमुत्क्षिप्य भुजमुच्यते । इदमेकं सुनिष्पन्नं ध्येयो नारायणः सदा

«Verdad, verdad, de nuevo verdad», se proclama alzando el brazo. Esta única conclusión queda perfectamente establecida: Nārāyaṇa ha de ser siempre objeto de meditación.

Verse 61

यो वा हरं पूजयते जितात्मा मासं च पक्षं च वसेन्नरेन्द्र । रेवां समाश्रित्य महानुभावः स देवदेवोऽथ भवेत्पिनाकी

Oh rey, quienquiera que, dueño de sí, adore a Hara y permanezca un mes y una quincena tomando refugio en la Revā, ese magnánimo llega a ser el Devadeva, el Pinākin, en verdad.

Verse 62

कीटाः पतंगाश्च पिपीलिकाश्च ये वै म्रियन्तेऽम्भसि नर्मदायाः । ते दिव्यरूपास्तु कुलप्रसूताः शतं समा धर्मपरा भवन्ति

Incluso los gusanos, las polillas y las hormigas que mueren en las aguas de la Narmadā adquieren formas divinas; nacidos en linajes nobles, viven cien años dedicados al dharma.

Verse 63

कालेन वृक्षाः प्रपतन्ति येऽपि महातरंगौघनिकृत्तमूलाः । ते नर्मदांभोभिरपास्तपापा देदीप्यमानास्त्रिदिवं प्रयान्ति

Aun los árboles que, con el tiempo, caen con las raíces cercenadas por el ímpetu de grandes oleajes—purificados de pecado por las aguas de la Narmadā—parten resplandecientes hacia el cielo.

Verse 64

अकामकामाश्च तथा सकामा रेवान्तमाश्रित्य म्रियन्ति तीरे । जडान्धमूकास्त्रिदिवं प्रयान्ति किमत्र विप्रा भवभावयुक्ताः

Ya estén libres de deseo o colmados de deseos, quienes se acogen a la región final de Revā y mueren en su ribera—hasta el torpe, el ciego y el mudo—van al cielo. ¿Qué maravilla hay entonces, oh brāhmaṇas, para quienes poseen la recta disposición devocional?

Verse 65

मासोपवासैरपि शोषिताङ्गा न तां गतिं यान्ति विमुक्तदेहाः । म्रियन्ति रेवाजलपूतकायाः शिवार्चने केशवभावयुक्ताः

Ni siquiera quienes tienen el cuerpo consumido por ayunos de un mes alcanzan ese estado al dejar el cuerpo; pero quienes, purificado su cuerpo por el agua de Revā, mueren dedicados al culto de Śiva, llevando a Keśava (Viṣṇu) en el corazón, lo alcanzan.

Verse 66

नीवारश्यामाकयवेङ्गुदाद्यैरन्यैर्मुनीन्द्रा इह वर्तयन्ति । आप्रित्य कूलं त्रिदशानुगीतं ते नर्मदाया न विशन्ति मृत्युम्

Aquí los señores de los sabios se sustentan con arroz silvestre, mijo, cebada, azufaifa y otros alimentos semejantes. Aferrados a la ribera cantada por los dioses, no entran en la muerte respecto de la Narmadā, sino que trascienden su dominio.

Verse 67

भ्रमन्ति ये तीरमुपेत्य देव्यास्त्रिकालदेवार्चनसत्यपूताः । विण्मूत्रचर्मास्थितिरोपधानाः कुक्षौ युवत्या न वसन्ति भूयः

Quienes vagan tras llegar a la ribera de la Diosa—purificados por la veracidad y por el culto a la deidad en los tres momentos del día—ya no vuelven a morar en el vientre de una joven mujer, pues este cuerpo no es sino soporte de heces, orina, piel y huesos.

Verse 68

किं यज्ञदानैर्बहुभिश्च तेषां निषेवितैस्तीर्थवरैः समस्तैः । रेवातटं दक्षिणमुत्तरं वा सेवन्ति ते रुद्रचरानुपूर्वम्

¿Qué necesidad tienen de muchos sacrificios y dádivas, o de acudir a todos los mejores tīrthas, aquellos que sirven la ribera meridional o septentrional de la Revā, siguiendo la sagrada huella de las peregrinaciones de Rudra?

Verse 69

ते वञ्चिताः पङ्गुजडान्धभूता लोकेषु मर्त्याः पशुभिश्च तुल्याः । ये नाश्रिता रुद्रशरीरभूतां सोपानपङ्क्तिं त्रिदिवस्य रेवाम्

Engañados están esos mortales en los mundos—vuelven cojos, torpes y ciegos, e iguales a las bestias—los que no se acogen a la Revā, el mismo cuerpo de Rudra, la hilera de peldaños que es la escalera hacia el cielo.

Verse 70

युगं कलिं घोरमिमं य इच्छेद्द्रष्टुं कदाचिन्न पुनर्द्विजेन्द्रः । स नर्मदातीरमुपेत्य सर्वं सम्पूजयेत्सर्वविमुक्तसंगः

Oh el mejor de los dos veces nacidos, quien desee contemplar esta terrible era de Kali y no ser vencido de nuevo, vaya a la ribera de la Narmadā y allí adore de todas las maneras, libre de todo apego.

Verse 71

विघ्नैरनेकैरतियोज्यमाना ये तीरमुझन्ति न नर्मदायाः । ते चैव सर्वस्य हितार्थभूता वन्द्याश्च ते सर्वजनस्य मान्याः

Quienes, aunque apremiados por muchos obstáculos, no abandonan la ribera de la Narmadā, se vuelven instrumentos del bien de todos; son dignos de veneración y honrados por toda la gente.

Verse 72

भृग्वत्रिगार्गेयवशिष्ठकङ्काः शतैः समेतैर्नियतास्त्वसंख्यैः । सिद्धिं परां ते हि जलप्लुताङ्गाः प्राप्तास्तु लोकान्मरुतां न चान्ये

Bhṛgu, Atri, Gārgya, Vasiṣṭha y Kaṅka—junto con cientos de innumerables sabios disciplinados—al sumergir sus cuerpos en las aguas sagradas, alcanzaron la suprema perfección y llegaron a los mundos de los Maruts; no así otros (sin tal inmersión y disciplina).

Verse 73

ज्ञानं महत्पुण्यतमं पवित्रं पठन्त्यदो नित्यविशुद्धसत्त्वाः । गतिं परां यान्ति महानुभावा रुद्रस्य वाक्यं हि यथा प्रमाणम्

Esta enseñanza es grande, la más meritoria y purificadora. Quienes, de mente siempre pura, la recitan—almas nobles—alcanzan la meta suprema, pues la palabra de Rudra permanece como prueba autorizada.