Adhyaya 36

Verse 1

सुनीथोवाच । सत्यमुक्तं त्वया भद्रे एवमेतत्करोम्यहम् । अनया विद्यया विप्रं मोहयिष्यामि नान्यथा

Sunītha dijo: «Es verdad lo que has dicho, oh dama auspiciosa. Así lo haré. Con este conocimiento/encantamiento engañaré al brāhmaṇa, ciertamente y no de otro modo».

Verse 2

साहाय्यं देहि मे पुण्यं येन गच्छामि सांप्रतम् । एवमुक्ता तया रंभा तामुवाच मनस्विनीम्

«Oh virtuosa, concédeme ayuda para que pueda partir ahora mismo». Así interpelada por ella, Rambhā habló a aquella dama resuelta.

Verse 3

कीदृग्ददामि साहाय्यं तत्त्वं कथय भामिनि । दूतत्वं गच्छ मे भद्रे एतं प्रति सुसांप्रतम्

«¿Qué clase de ayuda he de darte? Dime la verdad, oh hermosa. Oh auspiciosa, ve ahora como mi mensajera ante él, en este mismo instante, sin demora».

Verse 4

एवमुक्तं तया तां तु रंभां प्रति सुलोचनाम् । एवमेव प्रतिज्ञातं रंभया देवयोषिता

Así interpelada por ella, la de hermosos ojos habló a Rambhā; y del mismo modo, Rambhā—la doncella divina—le dio su promesa.

Verse 5

करिष्ये तव साहाय्यमादेशो मम दीयताम् । सद्भावेन विशालाक्षी रूपयौवनशालिनी

«Te prestaré ayuda; concédeme tu mandato. Oh de grandes ojos, adornada de belleza y juventud, lo haré con sincera benevolencia.»

Verse 6

मायया दिव्यरूपा सा संबभूव वरानना । रूपेणाप्रतिमालोके मोहयंती जगत्त्रयम्

Por el poder de su māyā, aquella dama de hermoso rostro asumió una forma divina, sin igual en el mundo, y con su belleza hechizó a los tres mundos.

Verse 7

मेरोश्चैव महापुण्ये शिखरे चारुकंदरे । नानाधातुसमाकीर्णे नानारत्नोपशोभिते

Y en la cumbre sumamente sagrada de Meru, en sus hermosas cavernas, esparcida de diversos minerales y engalanada con múltiples joyas.

Verse 8

देववृक्षैः समाकीर्णे बहुपुष्पोपशोभिते । देववृंदसमाकीर्णे गंधर्वाप्सरसेविते

Estaba colmado de árboles celestiales y embellecido por incontables flores; rebosante de huestes de devas, y frecuentado por Gandharvas y Apsaras.

Verse 9

मनोहरे सुरम्ये च शीतच्छायासमाकुले । चंदनानामशोकानां तरूणां चारुहासिनी

Era encantador y hermosísimo, colmado de fresca sombra; adornado con sándalos y árboles aśoka, y los árboles jóvenes parecían sonreír con gracia.

Verse 10

दोलायां सा समारूढा सर्वशृङ्गारशोभिता । कौशेयेन सुनीलेन राजमाना वरानना

Sentada en el columpio, resplandecía, adornada con todos los ornamentos del amor y la belleza; la de hermoso rostro brillaba, espléndida con una fina seda azul oscura.

Verse 11

बंधूकपुष्पवर्णेन कंचुकेन द्विजोत्तम । सर्वांगसुंदरी बाला वीणातालकराविला

Oh el mejor de los dos veces nacidos, llevaba un corpiño del color de las flores bandhūka; la joven doncella, hermosa en cada miembro, tenía las manos ocupadas con la vīṇā y marcando el compás.

Verse 12

गायमाना वरं गीतं सुस्वरं विश्वमोहनम् । ताभिः परिवृता बाला सखीभिः सुमनोहरा

Cantando una canción excelsa, de dulce melodía que encantaba al mundo entero, la joven doncella—rodeada de aquellas amigas encantadoras—aparecía sumamente deleitosa.

Verse 13

अंगस्तु कंदरे पुण्ये एकांते ध्यानमास्थितः । कामक्रोधविहीनस्तु ध्यायमानो जनार्दनम्

Aṅga, sentado en meditación en una cueva sagrada, en completa soledad—libre de deseo y de ira—contemplaba a Janārdana (Viṣṇu).

Verse 14

स श्रुत्वा सुस्वरं गीतं मधुरं सुमनोहरम् । तालमानक्रियोपेतं सर्वसत्वविकर्षणम्

Al oír aquel canto dulce y exquisitamente melodioso—deleitoso para la mente, ejecutado con compás, tempo y la debida técnica musical—lo halló cautivador para todos los seres.

Verse 15

ध्यानाच्चचाल तेजस्वी मायागीतेन मोहितः । समुत्थायासनात्तूर्णं वीक्षमाणो मुहुर्मुहुः

Arrancado de su meditación, el resplandeciente fue sacudido, engañado por el canto fascinante de la māyā. Alzándose presto de su asiento, miró en derredor una y otra vez.

Verse 16

जगाम तत्र वेगेन मायाचलितमानसः । दोलासंस्थां विलोक्यैव वीणादंडकराविलाम्

Allí se dirigió con presteza, con la mente turbada por la māyā; y al verla sentada en un columpio, con las manos ocupadas en el mástil de la vīṇā, la contempló.

Verse 17

हसमानां सुगायंतीं पूर्णचंद्रनिभाननाम् । मोहितस्तेन गीतेन रूपेणापि महायशाः

Ella sonreía y cantaba dulcemente, con el rostro semejante a la luna llena. El muy renombrado quedó hechizado: por su canto y también por su hermosura.

Verse 18

तस्या लावण्यभावेन मन्मथस्य शराहतः । आकुलव्याकुलज्ञान ऋषिपुत्रो द्विजोत्तमः

Por el fulgor y la hermosura de ella, fue herido por la flecha de Kāma. El excelente brāhmaṇa, hijo de un ṛṣi, quedó agitado, con la mente y el entendimiento en confusión.

Verse 19

प्रलपत्यतिमोहेन जृंभते च पुनः पुनः । स्वेदः कंपोथ संतापस्तस्याजायत तत्क्षणात्

Vencido por la extrema ilusión, balbuceaba sin sentido y bostezaba una y otra vez; en aquel mismo instante le sobrevinieron sudor, temblor y ardor febril.

Verse 20

मुह्यन्निव महामोहैर्ग्लानश्चलितमानसः । वेपमानस्ततस्त्वंगो दूयमानः समागतः

Como si estuviera extraviado por grandes ilusiones, su mente, abatida e inestable, y su cuerpo tembloroso y ardiendo por dentro, entonces se acercó.

Verse 21

तामालोक्य विशालाक्षीं मृत्युकन्यां यशस्विनीम् । अथोवाच महात्मा स सुनीथां चारुहासिनीम्

Al verla—a la de grandes ojos, la ilustre hija de la Muerte—el magnánimo entonces habló a Sunīthā, la de dulce sonrisa.

Verse 22

का त्वं कस्य वरारोहे सखीभिः परिवारिता । केन कार्येण संप्राप्ता केन त्वं प्रेषिता वनम्

¿Quién eres tú, oh de hermosas caderas, y de quién eres, rodeada de compañeras? ¿Con qué propósito has venido, y quién te ha enviado al bosque?

Verse 23

तवांगं सुंदरं सर्वमत्र भाति महावने । समाचक्ष्व ममाद्यैव प्रसादसुमुखी भव

Todo tu cuerpo es hermoso y resplandece aquí, en este gran bosque. Dímelo hoy mismo; sé benévola y muéstrame un rostro amable.

Verse 24

मायामोहेन संमुग्धस्तस्याः कर्म न विंदति । मार्गणैर्मन्मथस्यापि परिविद्धो महामुनिः

Aturdido por el engaño de māyā, el gran sabio no pudo discernir su verdadera intención; pues había sido herido incluso por las flechas de Manmatha.

Verse 25

एवंविधं महद्वाक्यं समाकर्ण्य महामतेः । नोवाच किंचित्सा विप्रं समालोक्य सखीमुखम्

Al oír tan graves palabras del magnánimo, ella no dijo nada; más bien miró al brāhmana y luego el rostro de su amiga.

Verse 26

रंभां च प्रेरयामास सुनीथा संज्ञया सखीम् । समुवाच ततो रंभा सादरं तं द्विजं प्रति

Entonces Sunīthā instó a su amiga Rambhā, llamándola por su nombre; y luego Rambhā, con reverencia, se dirigió a aquel dos veces nacido, el brāhmana.

Verse 27

इयं कन्या महाभागा मृत्योश्चापि महात्मनः । सुनीथाख्या प्रसिद्धेयं सर्वलक्षणसंपदा

Esta doncella es muy afortunada; y también es hija del magnánimo Mṛtyu (la Muerte). Es célebre con el nombre de Sunīthā, dotada de todos los signos auspiciosos.

Verse 28

पतिमन्विच्छती बाला धर्मवंतं तपोनिधिम् । शांतं दांतं महाप्राज्ञं वेदविद्याविशारदम्

La joven doncella busca por esposo a un hombre justo, tesoro de austeridad: sereno, dueño de sí, de gran sabiduría, y versado en los Vedas y en el saber sagrado.

Verse 29

एवंविधं महद्वाक्यं समाकर्ण्य महामुनिः । तामुवाच ततस्त्वंगो रंभामप्सरसां वराम्

Al oír tan grave declaración, el gran sabio se dirigió entonces a Rambhā, la más excelsa entre las apsaras.

Verse 30

मया चाराधितो विष्णुः सर्वविश्वमयो हरिः । तेन दत्तो वरो मह्यं पुत्राख्यः सर्वसिद्धिदः

He adorado debidamente a Viṣṇu—Hari, que lo impregna todo el universo. Por Él me fue concedida una gracia: un hijo, dador de toda realización.

Verse 31

तन्निमित्तमहं भद्रे सुतार्थं नित्यमेव च । कस्यचित्पुण्यवीर्यस्य कन्यामेकां प्रचिंतये

Por esa misma causa, oh señora auspiciosa, y siempre con el propósito de obtener un hijo, contemplo sin cesar a cierta doncella nacida de un varón de gran mérito y poder espiritual.

Verse 32

सदैवाहं न पश्यामि सुभार्यां सत्यमीदृशीम् । इयं धर्मस्य वै कन्या धर्माचारा वरानना

Jamás he visto una esposa verdaderamente buena como ésta. Ella es, en verdad, hija de Dharma: vive conforme a la rectitud, de noble semblante.

Verse 33

मामेवं हि भजत्वेषा यदि कान्तमिहेच्छति । यं यमिच्छेदियं बाला तं ददामि न संशयः

Si esta joven me adora de este mismo modo, deseando aquí a un amado, entonces al esposo que ella quiera se lo concederé; de ello no hay duda.

Verse 34

अदेयं देयमित्याह अस्याः संगमकारणात् । एकमेवं त्वया देयं श्रूयतां द्विजसत्तम

«Lo que no debe darse, debe darse», dijo, pues ello sería causa de unirse con ella. «Así, sólo esto has de conceder. Escucha, oh el mejor de los dos veces nacidos».

Verse 35

रंभोवाच । विप्रेंद्र त्वं शृणुष्वेह प्रतिज्ञां वच्मि सांप्रतम् । एषा नैव त्वया त्याज्या धर्मपत्नी तवैव हि

Rambhā dijo: «Oh el mejor de los brāhmaṇas, escucha aquí. Ahora proclamo un voto solemne: jamás debes abandonarla, pues ella es en verdad tu dharmapatnī, tu esposa legítima según el dharma».

Verse 36

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने षट्त्रिंशोऽध्यायः

Así concluye el trigésimo sexto capítulo, el «Episodio de Vena», en el Bhūmi-khaṇḍa del sagrado Padma Purāṇa.

Verse 37

स्वहस्तं देहि विप्रेंद्र सत्यप्रत्ययकारकम् । एवमस्तु मया दत्तो ह्यस्या हस्तो न संशयः

«Oh el mejor de los brāhmaṇas, da tu propia mano como prenda que confirma la verdad. Así sea: por mí, su mano ha sido en verdad entregada; de ello no hay duda».

Verse 38

सूत उवाच । एवं संबधिकं कृत्वा सत्यप्रत्ययकारकम् । गांधर्वेण विवाहेन सुनीथामुपयेमिवान्

Sūta dijo: Habiendo así establecido un vínculo vinculante como prenda de verdad, tomó a Sunīthā por esposa mediante el matrimonio de tipo Gāndharva.

Verse 39

तस्मै दत्वा सुनीथां तां रंभा हृष्टेन चेतसा । सा तां चामंत्रयित्वा वै गता गेहं स्वकं पुनः

Habiéndole entregado a aquella Sunīthā, Rambhā, con el corazón jubiloso, se despidió de ella y volvió de nuevo a su propia morada.

Verse 40

प्रहृष्टचेतसः सख्यः स्वस्थानं परिजग्मिरे । गतासु तासु सर्वासु सखीषु द्विजसत्तमः

Con el corazón jubiloso, los amigos regresaron cada uno a su propio lugar. Cuando todas aquellas compañeras se hubieron marchado, el excelso brāhmaṇa permaneció allí.

Verse 41

रेमे त्वंगस्तया सार्धं प्रियया भार्यया सह । तस्यामुत्पाद्य तनयं सर्वलक्षणसंयुतम्

El rey Aṅga se deleitó en compañía de su amada esposa; y por medio de ella engendró un hijo dotado de todos los signos auspiciosos.

Verse 42

चकार नाम तस्यैव वेनाख्यं तनयस्य हि । ववृधे स महातेजाः सुनीथातनयस्तदा

A aquel hijo le dio el nombre de «Vena». Entonces, aquel de gran resplandor —el hijo de Sunīthā— creció en aquel tiempo.

Verse 43

वेदशास्त्रमधीत्यैव धनुर्वेदं गुणान्वितम् । सर्वासामपि मेधावी विद्यानां पारमेयिवान्

Habiendo estudiado las Escrituras védicas y también el Dhanurveda, adornado de nobles cualidades, era sabio y había alcanzado la maestría en todas las ramas del saber.

Verse 44

अंगस्य तनयो वेनः शिष्टाचारेण वर्तते । स वेनो ब्राह्मणश्रेष्ठः क्षत्त्राचारपरोऽभवत्

Vena, hijo de Aṅga, se conducía conforme a la conducta de los cultos y disciplinados. Sin embargo, oh mejor de los brāhmaṇas, ese Vena se volvió entregado a las normas del gobierno kṣatriya.

Verse 45

दिवि चेंद्रो यथा भाति सर्वतेजःसमन्वितः । भात्येवं तु महाप्राज्ञः स्वबलेन पराक्रमैः

Así como la luna resplandece en los cielos, colmada de toda luminosidad, así también resplandece el muy sabio, por su propia fuerza y su heroico valor.

Verse 46

चाक्षुषस्यांतरे प्राप्ते वैवस्वतसमागते । प्रजापालं विना लोके प्रजाः सीदंति सर्वदा

Cuando hubo pasado el Manvantara de Cākṣuṣa y llegó el Manvantara de Vaivasvata, las criaturas del mundo, sin un protector del pueblo, caían siempre en aflicción.

Verse 47

ऋषयो धर्मतत्त्वज्ञाः प्रजाहेतोस्तपोधनाः । व्यचिंतयन्महीपालं धर्मज्ञं सत्यपंडितम्

Los ṛṣis, conocedores de la esencia del dharma, ricos en el tesoro de la austeridad (tapas) y atentos al bien del pueblo, reflexionaron sobre un rey: un gobernante que conociera el dharma y un sabio consagrado a la verdad.

Verse 48

तं वेनमेव ददृशुः संपन्नं लक्षणैर्युतम् । प्राजापत्ये पदे पुण्ये अभ्यषिंचन्द्विजोत्तमाः

Entonces vieron a Vena mismo, pleno y adornado con signos auspiciosos; y, en el sagrado cargo de Prajāpati, los más excelsos de los dvijas lo consagraron.

Verse 49

अभिषिक्ते महाभागे त्वंगपुत्रे तदा नृपे । ते प्रजापतयः सर्वे जग्मुश्चैव तपोवनम्

Oh rey, cuando entonces fue consagrado el ilustre hijo de Aṅga, todos aquellos Prajāpatis partieron y se dirigieron al bosque de austeridades.

Verse 50

गतेषु तेषु सर्वेषु वेनो राज्यमकारयत् । सूत उवाच । सा सुनीथा सुतं दृष्ट्वा सर्वराज्यप्रसाधकम्

Cuando todos se hubieron marchado, el rey Vena comenzó a gobernar el reino. Dijo Sūta: entonces Sunīthā, al ver a su hijo—capaz de ordenar todos los asuntos del reino—se regocijó.

Verse 51

विशंकते प्रभावेण शापात्तस्य महात्मनः । मम पुत्रो महाभागो धर्मत्राता भविष्यति

Temiendo el poder de la maldición de aquel magnánimo, (piensa:) «Mi hijo, tan afortunado, llegará a ser el protector del dharma».

Verse 52

इत्येवं चिंतयेन्नित्यं पूर्वपापाद्विशंकिता । धर्मांगानि सुपुण्यानि सुताग्रे परिदर्शयेत्

Pensando así cada día, y temiendo las consecuencias de pecados pasados, debe exponer ante su hijo los miembros del dharma, sumamente meritorios: la conducta recta.

Verse 53

सत्यभावादि कान्पुण्यान्गुणान्सा वै प्रकाशयेत् । इत्युवाच सुतं सा हि अहं धर्मसुता सुत

«Que ella manifieste las virtudes sagradas, como la veracidad y la recta disposición.» Así habló a su hijo: «Pues yo soy hija de Dharma, hijo mío».

Verse 54

पिता ते धर्मतत्त्वज्ञस्तस्माद्धर्मं समाचर । इत्येवं बोधयेन्नित्यं पुत्रं वेनं तदा सती

«Tu padre conoce la verdadera esencia del dharma; por eso, practica el dharma.» De este modo, aquella mujer virtuosa instruía continuamente a su hijo Vena.

Verse 55

मातापित्रोस्तयोर्वाक्यं प्रजायुक्तं प्रपालयेत् । एवं वेनः प्रजापालः संजातःक्षितिमंडले

Debe uno guardar fielmente la palabra de la madre y del padre, cuando está unida al bien del pueblo. Así nació Vena, protector de los súbditos, sobre el círculo de la tierra.

Verse 56

सुखेन जीवते लोकःप्रजाधर्मेणरंजिताः । एवं राज्यप्रभावं तु वेनस्यापि महात्मनः

El pueblo vivía feliz, complacido por el gobierno justo sobre los súbditos. Tal era, en verdad, el poder y el efecto del reino, aun en el magnánimo Vena.

Verse 57

धर्मभावाः प्रवर्तंते तस्मिञ्छासति पार्थिवे

Cuando aquel rey gobierna, las disposiciones y prácticas del dharma se ponen plenamente en marcha.