The Characteristics of Devotion to Hari

Verse 1

नारद उवाच । समाख्यातानि सर्वाणि योगाङ्गानि महामुने । इदानीमपि सर्वज्ञ यत्पृच्छामि तदुच्यताम् 1. ॥ १ ॥

Nārada dijo: «Oh gran sabio, ya han sido expuestos todos los miembros del yoga. Ahora también, oh omnisciente, dígnate decirme lo que pregunto».

Verse 2

योगो भक्तिमतामेव सिध्यतीति त्वयोदितम् । यस्य तुष्यति सर्वेशस्तस्य भक्तिश्च शाश्वतम् ॥ २ ॥

Has declarado que el yoga sólo prospera en quienes poseen bhakti. Aquel a quien complace el Señor de todo, en él la devoción se vuelve eterna.

Verse 3

यथा तुष्यति सर्वेशो देवदेवो जनार्दनः । तन्ममाख्याहि सर्वज्ञ मुने कारुण्यवारिधे ॥ ३ ॥

Dime, oh sabio omnisciente, océano de compasión, por qué medio se complace Janārdana, Señor de todo y Dios de los dioses.

Verse 4

सनक उवाच । नारायणं परं देवं सच्चिदानन्दविग्रहम् । भज सर्वात्मना विप्र यदि मुक्तिमभीप्ससि ॥ ४ ॥

Sanaka dijo: «Oh brāhmaṇa, si anhelas la liberación, adora a Nārāyaṇa, el Dios supremo, cuya forma es Ser-Conciencia-Dicha (Sat-Cit-Ānanda), con todo tu ser.»

Verse 5

रिपवस्तं न हिंसन्ति न बाधन्ते ग्रहाश्च तम् । राक्षसाश्च न चेक्षन्ते नरं विष्णुपरायणम् ॥ ५ ॥

Los enemigos no lo hieren, ni los planetas lo afligen; y aun los rākṣasas ni siquiera se atreven a mirar al hombre entregado por completo a Viṣṇu.

Verse 6

भक्तिर्दृढा भवेद्यस्य देवदेवे जनार्दने । श्रैयांसि तस्य सिध्यन्ति भक्तिमन्तोऽधिकास्ततः ॥ ६ ॥

Aquel cuya bhakti se vuelve firme hacia Janārdana, el Dios de los dioses, ve cumplirse todas las bendiciones más elevadas y los logros auspiciosos; pues los devotos, en verdad, son superiores a los demás.

Verse 7

पादौ तौ सफलौ पुंसां यौ विष्णुगृहगामिनौ । तौ करौ सफलौ ज्ञेयौ विष्णुपूजापरौ तु यौ ॥ ७ ॥

Verdaderamente fructíferos son los dos pies del hombre que se encaminan a la casa (templo) de Viṣṇu; y fructíferas, sábelo, son también las dos manos que se consagran al culto de Viṣṇu.

Verse 8

ते नेत्रे सुफले पुंसां पश्यतो ये जनार्दनम् । सा जिह्वा प्रोच्यते सद्भिर्हरिनामपरा तु या ॥ ८ ॥

Verdaderamente fructíferos son los ojos del hombre que contemplan a Janārdana. Y esa lengua, dicen los justos, es la lengua verdadera: la que se entrega al Nombre de Hari.

Verse 9

सत्यं सत्यं पुनः सत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते । तत्त्वं गुरुसमं नास्ति न देवः केशवात्परः ॥ ९ ॥

Verdad, verdad, una vez más verdad: alzando mi brazo lo proclamo en voz alta. No hay principio más alto que el Guru, ni hay Dios más alto que Keśava (Viṣṇu).

Verse 10

सत्यं वच्मि हितं वच्मि सारं वच्मि पुनःपुनः । असारेऽस्मिस्तु संसारे सत्यं हरिसमर्चनम् ॥ १० ॥

Digo la verdad; digo lo que es benéfico; proclamo una y otra vez lo esencial: en este mundo de saṃsāra, tan inconsistente, la realidad verdadera es la adoración de Hari.

Verse 11

संसारपाशं सुदृढं महामोहप्रदायकम् । हरिभक्तिकुठारेण च्छित्त्वात्यन्तसुखी भव ॥ ११ ॥

Corta el lazo firmemente atado del samsāra—que engendra gran ilusión—con el hacha de la bhakti a Hari; y entonces sé supremamente dichoso.

Verse 12

तन्मनः संयुतं विष्णौ सा वाणी यत्परायणा । ते श्रोत्रे तत्कथासारपूरिते लोकवन्दिते ॥ १२ ॥

Bendita es la mente uncida a Viṣṇu; bendita es la palabra enteramente entregada a Él. Benditos son esos oídos—alabados por el mundo—colmados con la esencia de Sus relatos sagrados.

Verse 13

आनन्दमक्षरं शून्यमवस्थात्रितयैरपि । आकाशमध्यगं देवं भज नारद सन्ततम् ॥ १३ ॥

Adora sin cesar, oh Nārada, a esa Deidad que es dicha misma: imperecedera, “vacía” de atributos limitantes, intocada incluso por los tres estados (vigilia, sueño y sueño profundo), y que mora en medio del espacio como Realidad omnipenetrante.

Verse 14

स्थानं न शक्यते यस्य स्वरूपं वा कदाचन । निर्देष्टुं मुनिशार्दूल द्र ष्टुं वाप्यकृतात्मभिः ॥ १४ ॥

Oh tigre entre los sabios, Su morada—o incluso Su verdadera forma—no puede jamás señalarse con precisión; ni puede ser visto por quienes aún no han purificado y perfeccionado su ser interior.

Verse 15

समस्तैः करणैर्युक्तो वर्त्ततेऽसौ यदा तदा । जाग्रदित्युच्यते सद्भिरन्तर्यामी सनातनः ॥ १५ ॥

Cuando el Eterno Morador Interior (antaryāmin) actúa dotado de todas las facultades (de percepción y acción), los sabios llaman a esa condición el estado de vigilia (jāgrat).

Verse 16

यदान्तःकरणैर्युक्तः स्वेच्छया विचरत्यसौ । स्वपन्नित्युच्यते ह्यात्मा यदा स्वापविवर्जितः ॥ १६ ॥

Cuando el Ser, unido a los instrumentos internos (mente, intelecto, ego y memoria), se mueve según su propia voluntad, se le llama en verdad “el que sueña siempre”; mas cuando está libre del sueño, es el Ser más allá del dormir.

Verse 17

न बाह्यकरणैर्युक्तो न चान्तः करणैस्तथा । अस्वरूपो यदात्मासौ पुण्यापुण्यविवर्जितः ॥ १७ ॥

Ese Ser no está unido a los órganos externos, ni tampoco al instrumento interno (la mente). Cuando el Ser no queda encerrado en forma alguna, permanece libre tanto del mérito como del demérito.

Verse 18

सर्वोपाधिविनिर्मुक्तो ह्यानन्दो निर्गुणो विभुः । परब्रह्ममयो देवः सुषुप्त इति गीयते ॥ १८ ॥

Libre de todos los upādhis (limitaciones), Él es la dicha misma: sin atributos y omnipenetrante. Esa Realidad divina, hecha del Supremo Brahman, es cantada como el estado de “suṣupti”, el sueño profundo.

Verse 19

भावनामयमेतद्वै जगत्स्थावरजङ्गमम् । विद्युद्विलोलं विप्रेन्द्र भज तस्माज्जनार्दनम् ॥ १९ ॥

Este mundo entero—de seres móviles e inmóviles—está en verdad tejido por las formaciones de la mente. Inestable como un relámpago, oh el mejor de los brāhmaṇas; por eso, adora a Janārdana.

Verse 20

अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ । वर्तन्ते यस्य तस्यैव तुष्यते जगतां पतिः ॥ २० ॥

En aquel en quien están firmemente establecidos la no violencia, la veracidad, el no robar, la castidad y el desapego de la posesión, sólo en ese se complace el Señor de los mundos.

Verse 21

सर्वभूतदयायुक्तो विप्रपूजा परायणः । तस्य तुष्टो जगन्नाथो मधुकैटभमर्दनः ॥ २१ ॥

Quien está colmado de compasión hacia todos los seres y se entrega a la veneración y honra de los bráhmanas, complace a Jagannātha, Señor del universo, el que abatió a Madhu y Kaiṭabha.

Verse 22

सत्कथायां च रमते सत्कथां च करोति यः । सत्सङ्गो निरहङ्कारस्तस्य प्रीतो रमापतिः ॥ २२ ॥

Quien se deleita en la santa narración y también hace que se proclame la santa narración—quien guarda compañía de los santos (satsaṅga) y está libre de ego—sobre él se complace Ramāpati (Viṣṇu, Señor de Lakṣmī).

Verse 23

नामसङ्कीर्त्तनं विष्णोः क्षुत्तृट्प्रस्खलितादिषु । करोति सततं यस्तु तस्य प्रीतो ह्यधोक्षजः ॥ २३ ॥

Aun en medio del hambre, la sed, el tropiezo y momentos semejantes, quien canta sin cesar los nombres de Viṣṇu—sobre él se complace Adhokṣaja, el Señor más allá de los sentidos.

Verse 24

या तु नारी पतिप्राणा पतिपूजापरायणा । तस्यास्तुष्टो जगन्नाथो ददाति स्वपदं मुने ॥ २४ ॥

Pero la mujer cuya vida misma es su esposo y que se entrega por completo a venerarlo y servirlo—cuando Jagannātha, Señor del universo, se complace en ella—le concede Su propio supremo morada, oh sabio.

Verse 25

असूयारहिता ये तु ह्यहङ्कारविवर्जिताः । देवपूजापराश्चैव तेषां तुष्यति केशवः ॥ २५ ॥

Pero aquellos que están libres de envidia y desprovistos de ego, y que se dedican al culto de los Devas—con ellos se complace Keśava.

Verse 26

तस्माच्छृणुष्व देवर्षे भजस्व सततं हरिम् । मा कुरुष्व ह्यहङ्कारं विद्युल्लोलश्रिया वृथा ॥ २६ ॥

Por eso, oh sabio divino, escucha bien y adora a Hari sin cesar. No te entregues al ego, pues la prosperidad mundana es inconstante, vacila como el relámpago, y esforzarse por ella con vanidad es inútil.

Verse 27

शरीरं मृत्युसंयुक्तं जीवनं चाति चञ्चलम् । राजादिभिर्धनं बाध्यं सम्पदः क्षणभङ्गुराः ॥ २७ ॥

El cuerpo está unido a la muerte, y la vida es sumamente inestable. La riqueza puede ser confiscada por reyes y otros poderosos, y toda prosperidad se quiebra en un instante.

Verse 28

किं न पश्यसि देवर्षे ह्यायुषार्द्धं तु निद्र या । हतं च भोजनाद्यैश्च कियदायुः समाहृतम् ॥ २८ ॥

¿No ves, oh vidente divino, que la mitad de la vida se consume en el sueño? Y también en la comida y otros deleites: ¡qué poca vida queda entonces reunida para el fin supremo!

Verse 29

कियदायुर्बालभावाद् वृद्धभावात्कियद् बृथा । कियद्विषयभोगैश्च कदा धर्मान्करिष्यति ॥ २९ ॥

¿Cuánta vida se pierde en la niñez, cuánta en la vejez y cuánta se desperdicia en vano? ¿Y cuánta se consume en el goce de los objetos de los sentidos? Entonces, ¿cuándo se practicará el dharma?

Verse 30

बालभावे च वार्द्धक्ये न घटेताच्युतार्चनम् । वयस्येव ततो धर्मान्कुरु त्वमनहङ्कृतः ॥ ३० ॥

En la niñez y en la vejez, la adoración de Acyuta (Vishnu) no se realiza debidamente con plena capacidad. Por eso, mientras estás en la juventud, cumple tus deberes de dharma, libre de ego.

Verse 31

मा विनाशं व्रज मुने मग्नः संसारगह्वरे । वपुर्विनाशनिलयमापदां परमं पदम् ॥ ३१ ॥

Oh sabio, no vayas a la ruina, aunque estés hundido en el hondo barranco del saṃsāra. Este cuerpo es morada de la descomposición y el supremo asiento de las calamidades.

Verse 32

शरीरं भोगनिलयं मलाद्यैः परिदूषितम् । किमर्थं शाश्वतधिया कुर्यात्पापं नरो वृथा ॥ ३२ ॥

Este cuerpo es morada de los placeres y está por completo manchado por la inmundicia y lo semejante. ¿Por qué, entonces, habría de cometer pecado en vano el hombre que posee entendimiento de lo Eterno?

Verse 33

असारभूते संसारे नानादुःखसमन्विते । विश्वासो नात्र कर्त्तव्यो निश्चितं मृत्युसङ्कुले ॥ ३३ ॥

En este saṃsāra sin sustancia, colmado de múltiples dolores, no debe ponerse confianza alguna; pues, con certeza, está atestado de muerte.

Verse 34

तस्माच्छृणुष्व विप्रेन्द्र सत्यमेतद् ब्रवीम्यहम् । देहयोगनिवृत्यर्थं सद्य एव जनार्दनम् ॥ ३४ ॥

Por tanto, oh el mejor de los brāhmaṇas, escucha: digo esta verdad—si buscas el cese inmediato del apego al cuerpo, refúgiate en Janārdana ahora mismo.

Verse 35

मानं त्यक्त्वा तथा लोभं कामक्रोधविवर्जितः । भजस्व सततं विष्णुं मानुष्यमतिदुर्लभम् ॥ ३५ ॥

Abandona el orgullo y también la codicia; libre de lujuria y de ira. Adora a Viṣṇu sin cesar, pues el nacimiento humano es sumamente difícil de obtener.

Verse 36

कोटिजन्मसहस्रेषु स्थावरादिषु सत्तम । सम्भ्रान्तस्य तु मानुष्यं कथञ्चित्परिलभ्यते ॥ ३६ ॥

Oh el más virtuoso, tras miles de nacimientos—sí, a través de millones—entre seres inmóviles y otras formas de vida, el nacimiento humano se alcanza sólo de algún modo, y únicamente por quien ha sido interiormente despertado en el dharma.

Verse 37

तत्रापि देवताबुद्धिर्दानबुद्धिश्च सत्तम । भोगबुद्धिस्तथा नॄणां जन्मान्तरतपः फलम् ॥ ३७ ॥

Aun allí, oh el más virtuoso, la disposición a honrar a las deidades, el impulso de dar limosna y, asimismo, la inclinación de los hombres a buscar disfrute: todo ello es fruto de las austeridades (tapas) realizadas en nacimientos anteriores.

Verse 38

मानुष्यं दुर्लभं प्राप्य यो हरिं नार्चयेत्सकृत् । मूर्खः कोऽस्ति परस्तस्माज्जडबुद्धिरचेतनः ॥ ३८ ॥

Habiendo alcanzado el raro estado humano, quien no adora a Hari ni siquiera una vez—¿quién podría ser más necio que esa persona, de mente torpe y sin discernimiento?

Verse 39

दुर्लभं प्राप्य मानुष्यं नार्चयन्ति च ये हरिम् । तेषामतीव मूर्खाणां विवेकः कुत्र तिष्ठति ॥ ३९ ॥

Habiendo obtenido el raro nacimiento humano, quienes aun así no adoran a Hari—¿dónde, en verdad, puede morar el discernimiento en esos necios en extremo?

Verse 40

आराधितो जगन्नाथो ददात्यभिमतं फलम् । कस्तं न पूजयेद्विप्र संसाराग्निप्रदीपितः ॥ ४० ॥

Cuando es adorado, Jagannātha, el Señor del universo, concede el fruto deseado. Oh brāhmaṇa, ¿quién, abrasado por el fuego del saṃsāra, no lo veneraría?

Verse 41

चण्डालोऽपि मुनिश्रेष्ठ विष्णुभक्तो द्विजाधिकः । विष्णुभक्तिविहीनश्च द्विजोऽपि श्वपचाधमः ॥ ४१ ॥

Oh, el mejor de los sabios: incluso un caṇḍāla, si es devoto de Viṣṇu, es superior a un dos veces nacido; pero un dos veces nacido sin devoción a Viṣṇu es, en verdad, el más vil, como un cocedor de perros.

Verse 42

तस्मात्कामादिकं त्यक्त्वा भजेत हरिमव्ययम् । यस्मिंस्तुष्टेऽखिलं तुष्येद्यतः सर्वगतो हरिः ॥ ४२ ॥

Por eso, abandonando el deseo y las faltas que lo acompañan, adórase a Hari, el Imperecedero; pues cuando Él se complace, todo queda complacido, ya que Hari lo penetra todo.

Verse 43

यथा हस्तिपदे सर्वं पदमात्रं प्रलीयते । तथा चराचरं विश्वं विष्णावेव प्रलीयते ॥ ४३ ॥

Así como todas las huellas quedan contenidas en la huella del elefante, así también el universo entero—lo móvil y lo inmóvil—al final se disuelve sólo en Viṣṇu.

Verse 44

आकाशेन यथा व्याप्तं जगत्स्थावरजङ्गमम् । तथैव हरिणा व्याप्तं विश्वमेतच्चराचरम् ॥ ४४ ॥

Así como el espacio lo impregna todo en el mundo—lo inmóvil y lo móvil—, así también este universo entero, móvil e inmóvil, está penetrado por Hari.

Verse 45

जन्मनो मरणं नॄणां जन्म वै मृत्युसाधनम् । उभे ते निकटे विद्धि तन्नाशो हरिसेवया ॥ ४५ ॥

Para los seres humanos, la muerte sigue al nacimiento, y el nacimiento mismo es la causa que conduce a la muerte. Sabe que ambos están muy cerca; su destrucción se logra mediante el servicio a Hari (Viṣṇu).

Verse 46

ध्यातः स्मृतः पूजितो वा प्रणतो वा जनार्दनः । संसारपाशविच्छेदी कस्तं न प्रतिपूजयेत् ॥ ४६ ॥

Sea contemplado, recordado, adorado o ante Él postrado—Janārdana corta las ataduras del saṃsāra; ¿quién, entonces, no habría de rendirle culto en retorno?

Verse 47

यन्नामोच्चारणादेव महापातकनाशनम् । यं समभ्यर्च्य विप्रर्षे मोक्षभागी भवेन्नरः ॥ ४७ ॥

¡Oh, el mejor de los sabios brāhmaṇas! Con sólo pronunciar Su Nombre se destruyen los más graves pecados; y al adorarlo, el hombre llega a participar de la liberación (mokṣa).

Verse 48

अहो चित्रमहो चित्रमहो चित्रमिदं द्विज । हरिनाम्नि स्थिते लोकः संसारे परिवर्त्तते ॥ ४८ ॥

¡Oh, qué asombro—qué asombro verdadero, oh dos veces nacido! Cuando el Nombre de Hari está presente, el mundo se transforma aun dentro del torbellino del saṃsāra.

Verse 49

भूयो भूयोऽपि वक्ष्यामि सत्यमेतत्तपोधन । नीयमानो यमभटैरशक्तो धर्मसाधनैः ॥ ४९ ॥

Una y otra vez lo proclamaré—esto es verdad, oh tesoro de austeridad: cuando un hombre es arrastrado por los servidores de Yama, queda impotente para emprender los medios del dharma.

Verse 50

यावन्नेन्द्रि यवैकल्यं यावद्व्याधिर्न बाधते । तावदेवार्चयेद्विष्णुं यदि मुक्तिमभीप्सति ॥ ५० ॥

Mientras los sentidos no se hayan debilitado y mientras la enfermedad no aflija, adórese a Viṣṇu sin demora—si de veras se anhela la liberación.

Verse 51

मातुर्गर्भाद्विनिष्क्रान्तो यदा जन्तुस्तदैव हि । मृत्युः संनिहितो भूयात्तस्माद्धर्मपरो भवेत् ॥ ५१ ॥

Desde el instante en que un ser sale del vientre materno, la muerte está ya muy cerca; por eso, uno debe entregarse al Dharma.

Verse 52

अहो कष्टमहो कष्टमहोकष्टमिदं वपुः । विनश्वरं समाज्ञाय धर्मं नैवाचरत्ययम् ॥ ५२ ॥

¡Ay, qué penoso—qué penoso es este cuerpo! Aun sabiendo con claridad que es perecedero, el hombre no practica el Dharma.

Verse 53

सत्यं सत्यं पुनःसत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते । दम्भाचारं परित्यज्य वासुदेवं समर्चयेत् ॥ ५३ ॥

Verdad—verdad—una vez más, verdad: alzando el brazo, así se proclama. Abandonando la conducta hipócrita, adórese a Vāsudeva con plena reverencia.

Verse 54

भूयो भूयो हितं वच्मि भुजमुद्धृत्य नारद । विष्णुः सर्वात्मना पूज्यस्त्याज्यासूया तथानृतम् ॥ ५४ ॥

Una y otra vez digo lo que es verdaderamente benéfico—alzando el brazo para enfatizar, oh Nārada: a Viṣṇu hay que adorarlo con todo el ser; y deben abandonarse la envidia y la falsedad.

Verse 55

क्रोधमूलो मनस्तापः क्रोधः संसारबन्धनम् । धर्मक्षयकरः क्रोधस्तस्मात्तं परिवर्जयेत् ॥ ५५ ॥

El tormento mental tiene su raíz en la ira; la ira misma es una atadura al saṃsāra. La ira destruye el Dharma; por eso debe abandonarse por completo.

Verse 56

काममूलमिदं जन्म कामः पापस्य कारणम् । यशःक्षयकरः कामस्तस्मात्तं परिवर्जयेत् ॥ ५६ ॥

Este nacimiento encarnado tiene su raíz en el deseo. El deseo es causa del pecado y también consume la buena fama. Por ello, debe abandonarse.

Verse 57

समस्तदुःखजालानां मात्सर्यं कारणं स्मृतम् । नरकाणां साधनं च तस्मात्तदपि सन्त्यजेत् ॥ ५७ ॥

La envidia (mātsarya) se recuerda como la causa de toda la red de sufrimientos; y también como medio que conduce a los infiernos. Por eso, debe abandonarse por completo.

Verse 58

मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः । तस्मात्तदभिसंयोज्य परात्मनि सुखी भवेत् ॥ ५८ ॥

La mente sola es la causa, en los seres humanos, de la esclavitud y de la liberación. Por ello, uniendo esa mente al Supremo Sí mismo (Paramātman), uno alcanza la dicha.

Verse 59

अहो धैर्यमहो धैर्यमहो धैर्यमहो नृणाम् । विष्णौ स्थिते जगन्नाथे न भजन्ति मदोद्धताः ॥ ५९ ॥

¡Oh, qué audacia—qué audacia—qué audacia la de los hombres! Aun estando presente Viṣṇu, Jagannātha, Señor del universo, los embriagados de orgullo no Lo adoran.

Verse 60

अनाराध्य जगन्नाथं सर्वधातारमच्युतम् । संसारसागरे मग्नाः कथं पारं प्रयान्ति हि ॥ ६० ॥

Sin adorar a Jagannātha—Acyuta, el infalible, sustentador de todo—¿cómo podrán quienes están hundidos en el océano del saṁsāra alcanzar la otra orilla?

Verse 61

अच्युतानन्तगोविन्दनामोच्चारणभेषजात् । नश्यन्ति सकला रोगाः सत्यं सत्यं वदाम्यहम् ॥ ६१ ॥

Por el remedio de pronunciar los Nombres Acyuta, Ananta y Govinda, se destruyen todas las enfermedades. Esto es verdad—verdad en verdad—yo lo declaro.

Verse 62

नारायण जगन्नाथ वासुदेव जनार्दन । इतीरयन्ति ये नित्यं ते वै सर्वत्र वन्दिताः ॥ ६२ ॥

Quienes, día tras día, pronuncian sin cesar los nombres “Nārāyaṇa, Jagannātha, Vāsudeva, Janārdana”, son en verdad venerados en todas partes.

Verse 63

अद्यापि च मुनिश्रेष्ठ ब्रह्माद्या अपि देवताः । यत्प्रभावं न जानन्ति तं याहि शरणं मुने ॥ ६३ ॥

Aun hoy, oh el mejor de los sabios, incluso los dioses comenzando por Brahmā no conocen plenamente Su poder. Por ello, oh muni, ve y toma refugio en Él.

Verse 64

अहो मौर्ख्यमहो मौर्ख्यमहो मौर्ख्यं दुरात्मनाम् । हृत्पद्मसंस्थितं विष्णुं न विजानन्ति नारद ॥ ६४ ॥

¡Ay—qué necedad, qué necedad, qué total necedad de los de mente perversa! Aunque Viṣṇu mora en el loto del corazón, no lo reconocen, oh Nārada.

Verse 65

शृणुष्व मुनिशार्दूल भूयो भूयो वदाम्यहम् । हरिः श्रद्धावतां तुष्येन्न धनैर्न च बान्धवैः ॥ ६५ ॥

Escucha, oh tigre entre los sabios; lo digo una y otra vez: Hari se complace en quienes tienen fe, no por las riquezas ni por (meros) parientes y vínculos.

Verse 66

बन्धुमत्वं धनाढ्यत्वं पुत्रवत्त्वं च सत्तम । विष्णुभक्तिमतां नॄणां भवेज्जन्मनि जन्मनि ॥ ६६ ॥

Oh, el mejor de los virtuosos: para los hombres devotos de Vishnu surgen—nacimiento tras nacimiento—abundancia de parientes, gran riqueza y la bendición de los hijos.

Verse 67

पापमूलमयं देहः पापकर्मरतस्तथा । एतद्विदित्वा सततं पूजनीयो जनार्दनः ॥ ६७ ॥

El cuerpo está enraizado en el pecado, y el hombre también se inclina a las obras pecaminosas. Sabiendo esto, debe adorarse continuamente a Janārdana.

Verse 68

पुत्रमित्रकलत्राद्या बहवः स्युश्च संपदः । हरिपूजारतानां तु भवन्त्येव न संशयः ॥ ६८ ॥

Hijos, amigos, cónyuges y muchas clases de prosperidad pueden surgir. Pero para quienes se deleitan en la adoración de Hari, todo ello llega sin duda.

Verse 69

इहामुत्र सुखप्रेप्सुः पूजयेत्सततं हरिम् । इहामुत्रासुखप्रेप्सुः परनिन्दापरो भवेत् ॥ ६९ ॥

Quien anhela dicha aquí y en el más allá debe adorar a Hari constantemente. Mas quien anhela sufrimiento aquí y después se entrega a censurar a los demás.

Verse 70

धिग्जन्म भक्तिहीनानां देवदेवे जनार्दने । सत्पात्रदानशून्यं यत्तद्धनं धिक्पुनः पुनः ॥ ७० ॥

Maldita es la vida de quienes carecen de devoción a Janārdana, el Dios de los dioses. Y maldita, una y otra vez, es la riqueza que no se emplea en dar a los dignos.

Verse 71

न नमेद्विष्णवे यस्य शरीरं कर्मभेदिने । पापानामाकरं तद्वै विज्ञेयं मुनिसत्तम ॥ ७१ ॥

Quien no se inclina ante Viṣṇu—Aquel que distingue a los seres según sus karmas—debe ser tenido, oh el más excelso de los sabios, por una verdadera mina, fuente de pecados.

Verse 72

सत्पात्रदानरहितं यद्द्र व्यं येन रक्षितम् । चौर्येण रक्षितमिव विद्धि लोकेषु निश्चितम् ॥ ७२ ॥

Sabe con certeza en los mundos: la riqueza que alguien guarda pero no entrega en dádiva a un digno recipiente (satpātra) es como si estuviera guardada por medio del robo.

Verse 73

तडिल्लोलश्रिया मत्ताः क्षणभङ्गुरशालिनः । नाराधयन्ति विश्वेशं पशुपाशविमोचकम् ॥ ७३ ॥

Embriagados por una prosperidad que centellea como el rayo, y poseyendo riquezas frágiles que se quiebran en un instante, no adoran al Señor del universo, el Liberador que desata a los seres de las ataduras del apego mundano.

Verse 74

सृष्टिस्तु विविधा प्रोक्ता देवासुरविभेदतः । हरिभक्तियुता दैवी तद्धीना ह्यासुरी महा ॥ ७४ ॥

Se dice que la creación es de diversas clases, distinguiéndose entre lo divino y lo demoníaco. Lo que está unido a la devoción a Hari es divino; lo que carece de ella es grandemente asúrico.

Verse 75

तस्माच्छृणुष्व विप्रेन्द्र हरिभक्तिपरायणाः । श्रेष्ठाः सर्वत्र विख्याता यतो भक्तिः सुदुर्लभा ॥ ७५ ॥

Por ello, oh el mejor de los brahmanes, escucha: quienes se consagran por entero a la devoción a Hari son los más excelsos y son célebres en todas partes, pues la verdadera bhakti es sumamente difícil de alcanzar.

Verse 76

असूयारहिता ये च विप्रत्राणपरायणाः । कामादिरहिता ये च तेषां तुष्यति केशवः ॥ ७६ ॥

Quienes están libres de envidia, consagrados a proteger a los brāhmaṇas y libres del deseo y de otras pasiones: en ellos se complace Keśava.

Verse 77

सम्मार्जनादिना ये तु विष्णुशुश्रूषणे रताः । सत्पात्रदाननिरताः प्रयान्ति परमं पदम् ॥ ७७ ॥

Pero quienes se deleitan en servir al Señor Viṣṇu con actos como barrer y limpiar, y se aplican a dar dones a recipientes dignos, alcanzan la morada suprema.

Verse 78

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे हरिभक्ति लक्षणं नामचतुस्त्रिंशोऽध्यायः ॥ ३४ ॥

Así concluye el capítulo trigésimo cuarto, titulado «Las características de la devoción (bhakti) a Hari», en el Primer Pāda del Pūrva-bhāga del Śrī Bṛhan-Nāradīya Purāṇa.