Adhyaya 92: Devi’s Assurance of Protection and the Fruits of Reciting the Devi Mahatmyam

Verse 1

देव्युवाच एभिः स्तवैश्च मां नित्यं स्तोष्यते यः समाहितः । तस्याहं सकलां बाधां नाशयिष्याम्यसंशयम् ॥

La Diosa dijo: Quien, con la mente recogida, me alaba continuamente con estos himnos, a ese devoto le destruiré ciertamente toda aflicción, sin duda alguna.

Verse 2

मधुकैटभनाशं च महिषासुरघातनम् । कीर्तयिष्यन्ति ये तद्वद्वधं शुम्भनिशुम्भयोः ॥

Quienes relatan la destrucción de Madhu y Kaiṭabha, la muerte de Mahiṣāsura y asimismo la aniquilación de Śumbha y Niśumbha—(obtienen el favor y la protección de la Devī, como prosigue la phalaśruti).

Verse 3

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां नवम्यां चैकचेतसः । स्तोष्यन्ति चैव ये भक्त्या मम माहात्म्यमुत्तमम् ॥

Quienes, con mente unificada, alaban devotamente mi supremo Māhātmya en el octavo, el decimocuarto y el noveno (días lunares)—(reciben las bendiciones prometidas).

Verse 4

न तेषां दुष्कृतं किञ्चिद् दुष्कृतोत्था न चापदः । भविष्यति न दारिद्र्यं न चैवेष्टवियोजनम् ॥

Para ellos no habrá maldad que dé fruto, ni calamidad nacida de la maldad; no habrá pobreza, ni separación de lo que es querido.

Verse 5

शत्रुतो न भयं तस्य दस्युतो वा न राजतः । न शस्त्रानलतोयौघात् कदाचित् सम्भविष्यति ॥

Para ese devoto no surgirá temor de enemigos, de ladrones o del rey; ni habrá jamás peligro por armas, fuego o inundaciones de agua.

Verse 6

तस्मान्ममैन्माहात्म्यं पठितव्यं सहाहितैः । श्रोतव्यं च सदा भक्त्या परं स्वस्त्ययनं महत् ॥

Por ello, este Māhātmya mío debe ser recitado por quienes están atentos; y debe ser escuchado siempre con devoción, pues es el rito supremo y grandioso de svastyayana, para el bienestar auspicioso.

Verse 7

उपसर्गानशेषांस्तु महामारीसमुद्भवान् । तथा त्रिविधमुत्पातं माहात्म्यं शमयेन्रमम् ॥

Pero mi Māhātmya apaciguará todas las aflicciones nacidas de grandes epidemias, y del mismo modo los tres tipos de presagios funestos (utpāta).

Verse 8

यत्रैतत् पठ्यते सम्यङ्नित्यमायतने मम । सदा न तद्विमोक्ष्यामि सान्निध्यं तत्र मे स्थितम् ॥

Dondequiera que esto sea recitado correctamente cada día en mi santuario, jamás abandonaré ese lugar; mi presencia permanece allí.

Verse 9

बलिप्रदाने पूजायामग्निकार्ये महोत्सवे । सर्वं ममैत्तच्चरितमुच्चार्यं श्राव्यमेव च ॥

En la ofrenda de bali, en la adoración (pūjā), en los ritos de fuego y en las grandes festividades—todo este relato de mis hazañas debe recitarse en voz alta y, en verdad, hacerse también escuchar.

Verse 10

जानताजानता वापि बलिपूजां तथा कृताम् । प्रतीच्छिष्याम्यहं प्रीत्या वह्निहोमं तथा कृतम् ॥

Sea hecho con conocimiento o sin él, acepto con deleite tal adoración con ofrendas (bali y pūjā), y asimismo la ofrenda al fuego (homa) realizada de ese modo.

Verse 11

शरत्काले महापूजा क्रियते या च वार्षिकी । तस्यां ममैतन्माहात्म्यं श्रुत्वा भक्तिसमन्वितः ॥

En la estación de otoño se realiza el gran culto anual. En esa ocasión, quien escucha con devoción este Mi Māhātmya obtiene los frutos prometidos.

Verse 12

सर्वबाधाविनिर्मुक्तो धनधान्यसमन्वितः । मनुष्यो मत्प्रसादेन भविष्यति न संशयः ॥

Por Mi gracia, una persona quedará libre de toda aflicción y será colmada de riqueza y de grano; de ello no hay duda.

Verse 13

श्रुत्वा ममैतन्माहात्म्यं तथोत्पत्तीः पृथक् शुभाः । पराक्रमं च युद्धेषु जायते निर्भयः पुमान् ॥

Quien ha escuchado este Mi Māhātmya, y también los relatos auspiciosos de las manifestaciones de la Devī por separado, obtiene valor en las batallas y se vuelve intrépido.

Verse 14

रिपवः संक्षयं यान्ति कल्याणं चोपपद्यते । नन्दते च कुलं पुंसां माहात्म्यं मम शृण्वताम् ॥

Los enemigos perecen; surge el bienestar; y la familia de quienes escuchan Mi Māhātmya se regocija y prospera.

Verse 15

शान्तिकर्मणि सर्वत्र तथा दुःस्वप्नदर्शने । ग्रहपीडासु चोग्रासु माहात्म्यं शृणुयान्मम ॥

En todos los ritos apaciguadores, asimismo cuando se ven malos sueños, y también en las graves aflicciones causadas por los planetas, debe escucharse Mi Māhātmya.

Verse 16

उपसर्गाः शमं यान्ति ग्रहपीडाश्च दारुणाः । दुःस्वप्नं च नृभिर्दृष्टं सुस्वप्नमुपजायते ॥

Las calamidades se apaciguan, y también se pacifican las terribles aflicciones causadas por los planetas. Y el mal sueño visto por las gentes se transforma en un sueño auspicioso.

Verse 17

बालग्रहाभिभूतानां बालानां शान्तिकारकम् । संघातभेदे च नृणां मैत्रीकरणमुत्तमम् ॥

Es un apaciguador para los niños afligidos por los bāla-grahas; y cuando los grupos de personas se dividen por el conflicto, es el mejor medio para restablecer la amistad.

Verse 18

दुर्वृत्तानामशेषाणां बलहानिकरं परम् । रक्षोभूतपिशाचानां पठनादेव नाशनम् ॥

Es sumamente eficaz para disminuir la fuerza de todos los malvados; y para los rākṣasas, bhūtas y piśācas, trae la destrucción con la sola recitación (de ello).

Verse 19

सर्वं ममैतन्माहात्म्यं मम सन्निधिकारकम् ॥

Todo este Mi Māhātmya hace presente Mi presencia viviente.

Verse 20

पशुपुष्पार्घ्यधूपैश्च गन्धदीपैस्तथोत्तमैः । विप्राणां भोजनैर्हेमैः प्रॊक्षणीयैरहर्निशम् ॥

Con ofrendas de animales (sacrificiales), flores, arghya e incienso; con exquisitas fragancias y lámparas; con la alimentación de los brahmanes, con oro y con aspersiones (de agua consagrada): de día y de noche debe adorarse/propiciarse así.

Verse 21

अन्यैश्च विविधैर्भोगैः प्रदानैर्वत्सरेण या । प्रीतिर्मे क्रियते सास्मिन् सकृत्सुचरिते श्रुते ॥

La satisfacción (gozo devocional) que se produce para Mí mediante diversos deleites y dones ofrecidos a lo largo de un año—esa misma satisfacción surge cuando este excelente relato se escucha siquiera una sola vez.

Verse 22

श्रुतं हरति पापानि तथाऽरोग्यं प्रयच्छति । रक्षां करोति भूतेभ्यो जन्मनां कीर्तनं मम ॥

Al ser escuchado, elimina los pecados y también otorga salud. La recitación de Mis nacimientos (manifestaciones) brinda protección contra espíritus y seres dañinos.

Verse 23

युद्धेषु चरितं यन्मे दुष्टदैत्यनिबर्हणम् । तस्मिन् श्रुते वैरिकृतं भयं पुंसां न जायते ॥

Cuando se escuchan Mis hazañas en las batallas—en las que son destruidos los demonios malvados—no surge en las personas el temor producido por los enemigos.

Verse 24

युष्माभिः स्तुतयो याश्च याश्च ब्रह्मर्षिभिः कृताः । ब्रह्मणा च कृतास्तास्तु प्रयच्छन्ति शुभां गतिम् ॥

Los himnos que habéis compuesto vosotros (los dioses), y los compuestos por los Brahmarṣis, y los compuestos por Brahmā—éstos, en verdad, otorgan un destino auspicioso (un fin bendito).

Verse 25

अरण्ये प्रान्तरे वापि दावाग्निपरिवारितः । दस्युभिर्वा वृतः शून्ये गृहीतो वापि शत्रुभिः ॥

Ya sea en un bosque o en una región desolada, rodeado por un incendio forestal; o cercado por bandidos en un lugar solitario; o incluso apresado por enemigos—

Verse 26

सिंहव्याघ्रानुयातो वा वने वा वनहस्तिभिः । राज्ञा क्रुद्धेन चाज्ञप्तो वध्यो बन्धगतोऽपि वा ॥

O si uno es perseguido por leones y tigres, o por elefantes salvajes en el bosque; o si un rey airado ordena su ejecución; o aun si ha sido atado y encarcelado—

Verse 27

आघूर्णितो वा वातेन स्थितः पोते महार्णवे । पतत्सु चापि शस्त्रेषु संग्रामे भृशदारुणे ॥

O si, estando en una barca en el gran océano, los vientos lo zarandean; y aun en una batalla sumamente terrible, cuando las armas caen por doquier—

Verse 28

सर्वाबाधासु घोरासु वेदनाभ्यर्दितोऽपि वा । स्मरन्ममैत्तच्छरितं नरो मुच्येत सङ्कटात् ॥

En todas las aflicciones espantosas, aun cuando se sufra tormento de dolor, quien recuerda este relato acerca de Mí queda liberado de la angustia.

Verse 29

मम प्रभावात्सिंहाद्या दस्यवो वैरिणस्तथा । दूरादेव पलायन्ते स्मरतश्चरितं मम ॥

Por Mi poder, los leones y otros semejantes, los bandidos y también los enemigos huyen desde lejos cuando se recuerdan Mis hazañas.

Verse 30

ऋषिरुवाच इत्युक्त्वा सा भगवती चण्डिका चण्डविक्रमā । पश्यतामेव देवानां तत्रैवान्तरधीयत ॥

Dijo el Ṛṣi: Habiendo hablado así, aquella Diosa Bienaventurada—Caṇḍikā, de fiero valor—desapareció allí mismo, mientras los dioses contemplaban.

Verse 31

तेऽपि देव्याः निरातङ्काः स्वाधिकारान् यथा पुरा । यज्ञभागभुजः सर्वे चक्रुर्विनिहतारयः ॥

Entonces también aquellos dioses, liberados del temor por la Diosa, reasumieron como antes sus oficios legítimos; y, muertos sus enemigos, todos ellos volvieron a participar de sus porciones en los sacrificios.

Verse 32

दैत्याश्च देव्याः निहते शुम्भे देवरिपौ युधि । जगद्विध्वंसके तस्मिन् महोग्रेऽतुलविक्रमॆ । निशुम्भे च महावीर्ये शेषाः पातालमाययुः ॥

Y cuando la Diosa dio muerte en batalla a Śumbha—enemigo de los dioses—, aquel destructor del mundo, terriblemente feroz y de poder incomparable, y cuando también fue abatido Niśumbha, de gran valor, los daityas restantes descendieron a Pātāla.

Verse 33

एवं भगवती देवी सा नित्यापि पुनः पुनः । सम्भूय कुरुते भूूप जगतः परिपालनम् ॥

Así, la Bienaventurada Diosa—aunque eterna—toma forma una y otra vez, oh rey, y realiza la protección del mundo.

Verse 34

तयैतन्मोह्यते विश्वं सैव विश्वं प्रसूयते । सा याचिता च विज्ञानं तुष्टा ऋद्धिं प्रयच्छति ॥

Por ella es engañado todo este universo, y ella misma da a luz al universo. Cuando es implorada, concede conocimiento; cuando está complacida, otorga prosperidad.

Verse 35

व्याप्तं तयैतत्सकलं ब्रह्माण्डं मनुजेश्वर । महाकाल्या महाकाले महाकारिस्वरूपया ॥

Oh señor de los hombres, este entero huevo cósmico está penetrado por ella—por Mahākālī—en el gran tiempo, en su forma de poderosa ejecutora (de los actos cósmicos).

Verse 36

सैव काले महामारी सैव सृष्टिर्भवत्यजा । स्थितिं करोति भूतानां सैव काले सनातनी ॥

Ella sola, en cierto tiempo, se vuelve la gran pestilencia; ella sola se vuelve la creación—no nacida. Ella sostiene la existencia de los seres; y en otro tiempo, ella sola, la eterna, obra de ese modo.

Verse 37

भवकाले नृणां सैव लक्ष्मीर्वृद्धिप्रदा गृहे । सैवाभावे तथालक्ष्मीर्विनाशायोपजायते ॥

En tiempos de bienestar para la gente, ella misma se vuelve Lakṣmī en el hogar, otorgando incremento; y en tiempos de decadencia, se vuelve Alakṣmī, surgiendo para la destrucción.

Verse 38

स्तुता सम्पूजिता पुष्पैर्धूपगन्धादिभिस्तथा । ददाति वित्तं पुत्रांश्च मतिं धर्मे गतिं शुभाम् ॥

Cuando es alabada y debidamente adorada con flores, incienso, fragancias y cosas semejantes, ella concede riqueza e hijos, entendimiento conforme al dharma y un curso auspicioso (destino/vida futura).