Adhyaya 46

Verse 1

श्रीशुक उवाच वृष्णीनां प्रवरो मन्त्री कृष्णस्य दयित: सखा । शिष्यो बृहस्पते: साक्षादुद्धवो बुद्धिसत्तम: ॥ १ ॥

Dijo Śukadeva Gosvāmī: Uddhava, de inteligencia suprema, era el mejor consejero de la dinastía Vṛṣṇi, amigo amado del Señor Śrī Kṛṣṇa y discípulo directo de Bṛhaspati.

Verse 2

तमाह भगवान्प्रेष्ठं भक्तमेकान्तिनं क्व‍‍चित् । गृहीत्वा पाणिना पाणिं प्रपन्नार्तिहरो हरि: ॥ २ ॥

En cierta ocasión, el Señor Hari, que alivia la aflicción de quienes se rinden a Él, tomó la mano de Uddhava, su devoto de entrega exclusiva y el más querido, y le habló así.

Verse 3

गच्छोद्धव व्रजं सौम्य पित्रोर्नौ प्रीतिमावह । गोपीनां मद्वियोगाधिं मत्सन्देशैर्विमोचय ॥ ३ ॥

Oh Uddhava, de corazón apacible, ve a Vraja y da alegría a Nuestros padres. Y libera a las gopīs, afligidas por la separación de Mí, llevándoles Mi mensaje.

Verse 4

ता मन्मनस्का मत्प्राणा मतर्थे त्यक्तदैहिका: । मामेव दयितं प्रेष्ठमात्मानं मनसा गता: । ये त्यक्तलोकधर्माश्च मदर्थे तान्बिभर्म्यहम् ॥ ४ ॥

Esas gopīs tienen la mente fija en Mí y su vida entera está dedicada a Mí; por Mí han abandonado todo apego corporal. Yo solo soy su amado, el más querido, su propio Ser. A quienes por Mí renuncian incluso a los deberes mundanos, Yo mismo los sostengo.

Verse 5

मयि ता: प्रेयसां प्रेष्ठे दूरस्थे गोकुलस्‍त्रिय: । स्मरन्त्योऽङ्ग विमुह्यन्ति विरहौत्कण्ठ्यविह्वला: ॥ ५ ॥

Mi querido Uddhava, para las mujeres de Gokula Yo soy lo más amado. Por eso, al recordarme desde tan lejos, quedan sobrecogidas, trastornadas por la ansiedad de la separación.

Verse 6

धारयन्त्यतिकृच्छ्रेण प्राय: प्राणान् कथञ्चन । प्रत्यागमनसन्देशैर्बल्ल‍व्यो मे मदात्मिका: ॥ ६ ॥

Mis vaqueras, totalmente unidas a Mí, apenas logran sostener la vida, con grandísima dificultad, sólo por el mensaje de que volveré a ellas.

Verse 7

श्रीशुक उवाच इत्युक्त उद्धवो राजन्सन्देशं भर्तुराद‍ृत: । आदाय रथमारुह्य प्रययौ नन्दगोकुलम् ॥ ७ ॥

Śukadeva dijo: Oh Rey, así instruido, Uddhava aceptó con respeto el mensaje de su Señor; subió a su carro y partió hacia Nanda-gokula.

Verse 8

प्राप्तो नन्दव्रजं श्रीमान् निम्‍लोचति विभावसौ । छन्नयान: प्रविशतां पशूनां खुररेणुभि: ॥ ८ ॥

El afortunado Uddhava llegó a los pastizales de Nanda Mahārāja justo al ponerse el sol. El polvo levantado por las pezuñas de las vacas y demás animales que regresaban ocultó su carro, y así entró sin ser notado.

Verse 9

वासितार्थेऽभियुध्यद्भ‍िर्नादितं शुश्मिभिर्वृषै: । धावन्तीभिश्च वास्राभिरुधोभारै: स्ववत्सकान् ॥ ९ ॥ इतस्ततो विलङ्घद्भ‍िर्गोवत्सैर्मण्डितं सितै: । गोदोहशब्दाभिरवं वेणूनां नि:स्वनेन च ॥ १० ॥ गायन्तीभिश्च कर्माणि शुभानि बलकृष्णयो: । स्वलङ्कृताभिर्गोपीभिर्गोपैश्च सुविराजितम् ॥ ११ ॥ अग्‍न्यर्कातिथिगोविप्रपितृदेवार्चनान्वितै: । धूपदीपैश्च माल्यैश्च गोपावासैर्मनोरमम् ॥ १२ ॥ सर्वत: पुष्पितवनं द्विजालिकुलनादितम् । हंसकारण्डवाकीर्णै: पद्मषण्डैश्च मण्डितम् ॥ १३ ॥

Gokula resonaba por doquier: con el bramido de los toros en celo que luchaban entre sí por las vacas fecundas; con el mugido de las vacas, pesadas por sus ubres, corriendo tras sus terneros; con el sonido del ordeño y el brincar de los terneros blancos de un lado a otro; con la potente reverberación de las flautas; y con los cantos de los gopas y las gopīs, bellamente ataviados, que entonaban las obras auspiciosas de Balarāma y de Śrī Kṛṣṇa, haciendo resplandecer la aldea. Las casas de los pastores eran encantadoras, colmadas de enseres para adorar al fuego sacrificial, al sol, al huésped inesperado, a las vacas, a los brāhmaṇas, a los antepasados y a los devas, con incienso, lámparas y guirnaldas. Por todas partes se extendía el bosque en flor, sonoro por bandadas de aves y enjambres de abejas, y embellecido por lagos poblados de cisnes, patos kāraṇḍava y macizos de lotos.

Verse 10

वासितार्थेऽभियुध्यद्भ‍िर्नादितं शुश्मिभिर्वृषै: । धावन्तीभिश्च वास्राभिरुधोभारै: स्ववत्सकान् ॥ ९ ॥ इतस्ततो विलङ्घद्भ‍िर्गोवत्सैर्मण्डितं सितै: । गोदोहशब्दाभिरवं वेणूनां नि:स्वनेन च ॥ १० ॥ गायन्तीभिश्च कर्माणि शुभानि बलकृष्णयो: । स्वलङ्कृताभिर्गोपीभिर्गोपैश्च सुविराजितम् ॥ ११ ॥ अग्‍न्यर्कातिथिगोविप्रपितृदेवार्चनान्वितै: । धूपदीपैश्च माल्यैश्च गोपावासैर्मनोरमम् ॥ १२ ॥ सर्वत: पुष्पितवनं द्विजालिकुलनादितम् । हंसकारण्डवाकीर्णै: पद्मषण्डैश्च मण्डितम् ॥ १३ ॥

Gokula resonaba por doquier: con el bramido de los toros en celo que luchaban por las vacas fecundas; con el mugido de las vacas, pesadas por sus ubres, corriendo tras sus terneros; con el sonido del ordeño y el brincar de los terneros blancos; con la reverberación de las flautas; y con los cantos de gopas y gopīs, bellamente ataviados, que celebraban las obras auspiciosas de Balarāma y de Śrī Kṛṣṇa.

Verse 11

वासितार्थेऽभियुध्यद्भ‍िर्नादितं शुश्मिभिर्वृषै: । धावन्तीभिश्च वास्राभिरुधोभारै: स्ववत्सकान् ॥ ९ ॥ इतस्ततो विलङ्घद्भ‍िर्गोवत्सैर्मण्डितं सितै: । गोदोहशब्दाभिरवं वेणूनां नि:स्वनेन च ॥ १० ॥ गायन्तीभिश्च कर्माणि शुभानि बलकृष्णयो: । स्वलङ्कृताभिर्गोपीभिर्गोपैश्च सुविराजितम् ॥ ११ ॥ अग्‍न्यर्कातिथिगोविप्रपितृदेवार्चनान्वितै: । धूपदीपैश्च माल्यैश्च गोपावासैर्मनोरमम् ॥ १२ ॥ सर्वत: पुष्पितवनं द्विजालिकुलनादितम् । हंसकारण्डवाकीर्णै: पद्मषण्डैश्च मण्डितम् ॥ १३ ॥

Las gopīs y los gopas, bellamente adornados, cantaban las obras plenamente auspiciosas de Balarāma y de Śrī Kṛṣṇa; por esos cantos, Gokula resplandecía aún más y resonaba por doquier.

Verse 12

वासितार्थेऽभियुध्यद्भ‍िर्नादितं शुश्मिभिर्वृषै: । धावन्तीभिश्च वास्राभिरुधोभारै: स्ववत्सकान् ॥ ९ ॥ इतस्ततो विलङ्घद्भ‍िर्गोवत्सैर्मण्डितं सितै: । गोदोहशब्दाभिरवं वेणूनां नि:स्वनेन च ॥ १० ॥ गायन्तीभिश्च कर्माणि शुभानि बलकृष्णयो: । स्वलङ्कृताभिर्गोपीभिर्गोपैश्च सुविराजितम् ॥ ११ ॥ अग्‍न्यर्कातिथिगोविप्रपितृदेवार्चनान्वितै: । धूपदीपैश्च माल्यैश्च गोपावासैर्मनोरमम् ॥ १२ ॥ सर्वत: पुष्पितवनं द्विजालिकुलनादितम् । हंसकारण्डवाकीर्णै: पद्मषण्डैश्च मण्डितम् ॥ १३ ॥

Las casas de los pastores en Gokula eran sumamente encantadoras, colmadas de enseres para adorar al fuego sacrificial, al sol, al huésped inesperado, a las vacas, a los brāhmaṇas, a los antepasados y a los devas, y adornadas con incienso, lámparas y guirnaldas.

Verse 13

वासितार्थेऽभियुध्यद्भ‍िर्नादितं शुश्मिभिर्वृषै: । धावन्तीभिश्च वास्राभिरुधोभारै: स्ववत्सकान् ॥ ९ ॥ इतस्ततो विलङ्घद्भ‍िर्गोवत्सैर्मण्डितं सितै: । गोदोहशब्दाभिरवं वेणूनां नि:स्वनेन च ॥ १० ॥ गायन्तीभिश्च कर्माणि शुभानि बलकृष्णयो: । स्वलङ्कृताभिर्गोपीभिर्गोपैश्च सुविराजितम् ॥ ११ ॥ अग्‍न्यर्कातिथिगोविप्रपितृदेवार्चनान्वितै: । धूपदीपैश्च माल्यैश्च गोपावासैर्मनोरमम् ॥ १२ ॥ सर्वत: पुष्पितवनं द्विजालिकुलनादितम् । हंसकारण्डवाकीर्णै: पद्मषण्डैश्च मण्डितम् ॥ १३ ॥

Gokula resonaba por todas partes con los sonidos de toros peleando, vacas mugiendo tras sus terneros, el ruido del ordeño y la reverberación de las flautas. Los pastores y pastoras cantaban las auspiciosas hazañas de Kṛṣṇa y Balarāma. Los hogares de los pastores eran encantadores, llenos de parafernalia para adorar al fuego sagrado, al sol, a los invitados, a las vacas, a los brāhmaṇas y a los semidioses. Por todos lados se extendía el bosque florecido, embellecido por lagos llenos de cisnes y lotos.

Verse 14

तमागतं समागम्य कृष्णस्यानुचरं प्रियम् । नन्द: प्रीत: परिष्वज्य वासुदेवधियार्चयत् ॥ १४ ॥

Tan pronto como Uddhava llegó a la casa de Nanda Mahārāja, Nanda salió a su encuentro. El rey de los pastores lo abrazó con gran felicidad y lo adoró como si no fuera diferente del Señor Vāsudeva.

Verse 15

भोजितं परमान्नेन संविष्टं कशिपौ सुखम् । गतश्रमं पर्यपृच्छत् पादसंवाहनादिभि: ॥ १५ ॥

Después de que Uddhava hubo comido alimentos de primera clase, se hubo sentado cómodamente en una cama y se hubo aliviado de su fatiga mediante un masaje en los pies y otros medios, Nanda le preguntó lo siguiente.

Verse 16

कच्चिदङ्ग महाभाग सखा न: शूरनन्दन: । आस्ते कुशल्यपत्याद्यैर्युक्तो मुक्त: सुहृद्‍व्रत: ॥ १६ ॥

[Nanda Mahārāja dijo:] Mi querido afortunado, ¿se encuentra bien el hijo de Śūra, ahora que es libre y se ha reunido con sus hijos y otros parientes?

Verse 17

दिष्‍ट्या कंसो हत: पाप: सानुग: स्वेन पाप्मना । साधूनां धर्मशीलानां यदूनां द्वेष्टि य: सदा ॥ १७ ॥

Afortunadamente, debido a sus propios pecados, el pecaminoso Kaṁsa ha sido asesinado, junto con todos sus hermanos. Él siempre odió a los santos y justos Yadus.

Verse 18

अपि स्मरति न: कृष्णो मातरं सुहृद: सखीन् । गोपान् व्रजं चात्मनाथं गावो वृन्दावनं गिरिम् ॥ १८ ॥

¿Acaso Kṛṣṇa se acuerda de nosotros? ¿Recuerda a Su madre, a Sus amigos y bienhechores? ¿Recuerda a los pastores y a Vraja, de la cual Él es el Señor, y también a las vacas, al bosque de Vṛndāvana y al monte Govardhana?

Verse 19

अप्यायास्यति गोविन्द: स्वजनान्सकृदीक्षितुम् । तर्हि द्रक्ष्याम तद्वक्त्रं सुनसं सुस्मितेक्षणम् ॥ १९ ॥

¿Volverá Govinda хотя sea una vez para ver a los Suyos? Si Él viene, entonces podremos contemplar Su hermoso rostro, con su bella nariz, sus ojos y su dulce sonrisa.

Verse 20

दावाग्नेर्वातवर्षाच्च वृषसर्पाच्च रक्षिता: । दुरत्ययेभ्यो मृत्युभ्य: कृष्णेन सुमहात्मना ॥ २० ॥

Fuimos salvados del incendio del bosque, del viento y la lluvia, y de los demonios toro y serpiente—de peligros mortales e insuperables—por Kṛṣṇa, esa gran alma.

Verse 21

स्मरतां कृष्णवीर्याणि लीलापाङ्गनिरीक्षितम् । हसितं भाषितं चाङ्ग सर्वा न: शिथिला: क्रिया: ॥ २१ ॥

Oh Uddhava, al recordar las hazañas de Kṛṣṇa—sus miradas de soslayo llenas de juego, su sonrisa y sus palabras—todas nuestras ocupaciones materiales se aflojan y se olvidan.

Verse 22

सरिच्छैलवनोद्देशान् मुकुन्दपदभूषितान् । आक्रीडानीक्ष्यमाणानां मनो याति तदात्मताम् ॥ २२ ॥

Al ver los lugares donde Mukunda se recreó—ríos, colinas y bosques adornados por Sus huellas—nuestra mente se absorbe por completo en Él.

Verse 23

मन्ये कृष्णं च रामं च प्राप्ताविह सुरोत्तमौ । सुराणां महदर्थाय गर्गस्य वचनं यथा ॥ २३ ॥

A mi parecer, Kṛṣṇa y Rāma son dos excelsos semidioses que han venido a este mundo para cumplir una gran misión de los devas, tal como lo anunció el sabio Garga.

Verse 24

कंसं नागायुतप्राणं मल्लौ गजपतिं यथा । अवधिष्टां लीलयैव पशूनिव मृगाधिप: ॥ २४ ॥

Kṛṣṇa y Balarāma dieron muerte a Kaṁsa, fuerte como diez mil elefantes, y también a los luchadores Cāṇūra y Muṣṭika y al elefante Kuvalayāpīḍa; los abatieron juguetonamente, como un león despacha a animales pequeños.

Verse 25

तालत्रयं महासारं धनुर्यष्टिमिवेभराट् । बभञ्जैकेन हस्तेन सप्ताहमदधाद् गिरिम् ॥ २५ ॥

Con la facilidad con que un elefante real quiebra una vara, Kṛṣṇa rompió con una sola mano el poderoso arco gigante de tres tālas; y con una sola mano sostuvo una montaña durante siete días.

Verse 26

प्रलम्बो धेनुकोऽरिष्टस्तृणावर्तो बकादय: । दैत्या: सुरासुरजितो हता येनेह लीलया ॥ २६ ॥

Aquí en Vṛndāvana, Kṛṣṇa y Balarāma destruyeron con facilidad a demonios como Pralamba, Dhenuka, Ariṣṭa, Tṛṇāvarta y Baka, quienes habían vencido incluso a devas y asuras; los abatieron como simple līlā.

Verse 27

श्रीशुक उवाच इति संस्मृत्य संस्मृत्य नन्द: कृष्णानुरक्तधी: । अत्युत्कण्ठोऽभवत्तूष्णीं प्रेमप्रसरविह्वल: ॥ २७ ॥

Dijo Śukadeva: Así, recordando a Kṛṣṇa una y otra vez, Nanda Mahārāja, cuya mente estaba totalmente apegada al Señor, se llenó de intensa añoranza y quedó en silencio, sobrecogido por el torrente de su amor.

Verse 28

यशोदा वर्ण्यमानानि पुत्रस्य चरितानि च । श‍ृण्वन्त्यश्रूण्यवास्राक्षीत् स्‍नेहस्‍नुतपयोधरा ॥ २८ ॥

Al oír las descripciones de las actividades de su hijo, la madre Yaśodā derramó lágrimas, y por amor la leche fluyó de sus pechos.

Verse 29

तयोरित्थं भगवति कृष्णे नन्दयशोदयो: । वीक्ष्यानुरागं परमं नन्दमाहोद्धवो मुदा ॥ २९ ॥

Al ver claramente el amor supremo que Nanda y Yaśodā sentían por Bhagavān Kṛṣṇa, Uddhava se dirigió con alegría a Nanda Mahārāja.

Verse 30

श्रीउद्धव उवाच युवां श्लाघ्यतमौ नूनं देहिनामिह मानद । नारायणेऽखिलगुरौ यत्कृता मतिरीद‍ृशी ॥ ३० ॥

Śrī Uddhava dijo: Oh respetable Nanda, ciertamente ustedes dos son los más dignos de alabanza entre todos los seres, pues han desarrollado tal actitud amorosa hacia el Señor Nārāyaṇa, el maestro espiritual de toda vida.

Verse 31

एतौ हि विश्वस्य च बीजयोनी रामो मुकुन्द: पुरुष: प्रधानम् । अन्वीय भूतेषु विलक्षणस्य ज्ञानस्य चेशात इमौ पुराणौ ॥ ३१ ॥

Estos dos Señores, Mukunda y Balarāma, son la semilla y el seno del universo: el Puruṣa y la Pradhāna, el creador y su potencia creadora. Entran en el corazón de los seres y gobiernan su conciencia condicionada. Son el Supremo primordial.

Verse 32

यस्मिन् जन: प्राणवियोगकाले क्षणं समावेश्य मनोऽविशुद्धम् । निर्हृत्य कर्माशयमाशु याति परां गतिं ब्रह्ममयोऽर्कवर्ण: ॥ ३२ ॥ तस्मिन् भवन्तावखिलात्महेतौ नारायणे कारणमर्त्यमूर्तौ । भावं विधत्तां नितरां महात्मन् किं वावशिष्टं युवयो: सुकृत्यम् ॥ ३३ ॥

En el momento de la muerte, cualquiera, aun en estado impuro, si por un instante fija su mente en Él, quema todo residuo de karma y alcanza de inmediato la meta suprema en una forma espiritual pura, resplandeciente como el sol. Ustedes dos han rendido un servicio amoroso excepcional a Nārāyaṇa, el Paramātmā y causa de todas las causas, el gran Ser que, siendo el origen de todo, aparece con forma humana; ¿qué obra piadosa podría faltarles todavía?

Verse 33

यस्मिन् जन: प्राणवियोगकाले क्षणं समावेश्य मनोऽविशुद्धम् । निर्हृत्य कर्माशयमाशु याति परां गतिं ब्रह्ममयोऽर्कवर्ण: ॥ ३२ ॥ तस्मिन् भवन्तावखिलात्महेतौ नारायणे कारणमर्त्यमूर्तौ । भावं विधत्तां नितरां महात्मन् किं वावशिष्टं युवयो: सुकृत्यम् ॥ ३३ ॥

Quien, en el instante de la muerte, aunque sea por un momento, fija su mente en Él—Brahman hecho Persona, resplandeciente como el sol—consume toda huella de reacciones kármicas y alcanza de inmediato la meta suprema en una forma espiritual pura. Vosotros dos habéis rendido un servicio amoroso excepcional a Nārāyaṇa, el Alma de todos y causa de toda existencia, que aun siendo el origen de todo asume forma humana; ¿qué mérito piadoso podría faltaros todavía?

Verse 34

आगमिष्यत्यदीर्घेण कालेन व्रजमच्युत: । प्रियं विधास्यते पित्रोर्भगवान् सात्वतां पति: ॥ ३४ ॥

Acyuta Kṛṣṇa, Señor de los devotos, volverá pronto a Vraja para colmar de alegría a Sus padres.

Verse 35

हत्वा कंसं रङ्गमध्ये प्रतीपं सर्वसात्वताम् । यदाह व: समागत्य कृष्ण: सत्यं करोति तत् ॥ ३५ ॥

Tras matar a Kaṁsa, enemigo de todos los Yadus, en medio de la arena, Kṛṣṇa vendrá de regreso y cumplirá sin duda la promesa que os hizo.

Verse 36

मा खिद्यतं महाभागौ द्रक्ष्यथ: कृष्णमन्तिके । अन्तर्हृदि स भूतानामास्ते ज्योतिरिवैधसि ॥ ३६ ॥

Oh afortunados, no os aflijáis; muy pronto veréis a Kṛṣṇa de cerca. Él mora en el corazón de todos los seres, como el fuego yace oculto en la leña.

Verse 37

न ह्यस्यास्ति प्रिय: कश्चिन्नाप्रियो वास्त्यमानिन: । नोत्तमो नाधमो वापि समानस्यासमोऽपि वा ॥ ३७ ॥

Para Él nadie es especialmente querido ni despreciable; nadie es superior ni inferior, y nadie es igual a Él. Y, sin embargo, no es indiferente a nadie: libre del deseo de ser honrado, honra a todos los demás.

Verse 38

न माता न पिता तस्य न भार्या न सुतादय: । नात्मीयो न परश्चापि न देहो जन्म एव च ॥ ३८ ॥

Él no tiene madre ni padre, ni esposa, ni hijos u otros parientes. Nadie es suyo y, sin embargo, nadie le es extraño. No posee cuerpo material ni nacimiento.

Verse 39

न चास्य कर्म वा लोके सदसन्मिश्रयोनिषु । क्रीडार्थं सोऽपि साधूनां परित्राणाय कल्पते ॥ ३९ ॥

En este mundo Él no tiene obra kármica que lo obligue a nacer en especies puras, impuras o mixtas. Sin embargo, para gozar de Sus līlās y liberar a Sus santos devotos, Él se manifiesta.

Verse 40

सत्त्वं रजस्तम इति भजते निर्गुणो गुणान् । क्रीडन्नतीतोऽपि गुणै: सृजत्यवति हन्त्यज: ॥ ४० ॥

Aunque está más allá de las tres modalidades —bondad, pasión e ignorancia— el Señor trascendental, nirguṇa, acepta asociarse con ellas como juego. Así, el Supremo no nacido utiliza los guṇas para crear, sostener y destruir.

Verse 41

यथा भ्रमरिकाद‍ृष्‍ट्या भ्राम्यतीव महीयते । चित्ते कर्तरि तत्रात्मा कर्तेवाहंधिया स्मृत: ॥ ४१ ॥

Así como quien gira cree que la tierra está girando, del mismo modo, quien está afectado por el falso ego se considera el hacedor, cuando en realidad sólo su mente está actuando.

Verse 42

युवयोरेव नैवायमात्मजो भगवान् हरि: । सर्वेषामात्मजो ह्यात्मा पिता माता स ईश्वर: ॥ ४२ ॥

El Bhagavān Hari no es ciertamente sólo vuestro hijo. Siendo el Señor, Él es el hijo de todos, el Alma de todos, y también el padre y la madre de todos.

Verse 43

द‍ृष्टं श्रुतं भूतभवद् भविष्यत् स्थास्‍नुश्चरिष्णुर्महदल्पकं च । विनाच्युताद् वस्तु तरां न वाच्यं स एव सर्वं परमात्मभूत: ॥ ४३ ॥

Nada puede decirse que exista independientemente del Señor Acyuta: lo visto o lo oído, pasado‑presente‑futuro, lo móvil y lo inmóvil, lo grande y lo pequeño. Él es todo, pues es el Paramātmā, el Alma Suprema.

Verse 44

एवं निशा सा ब्रुवतोर्व्यतीता नन्दस्य कृष्णानुचरस्य राजन् । गोप्य: समुत्थाय निरूप्य दीपान् वास्तून् समभ्यर्च्य दधीन्यमन्थन् ॥ ४४ ॥

Oh Rey, mientras el mensajero de Kṛṣṇa hablaba con Nanda, la noche se consumó. Las gopīs se levantaron, encendieron lámparas, adoraron a las deidades del hogar y luego comenzaron a batir el yogur para hacer mantequilla.

Verse 45

ता दीपदीप्तैर्मणिभिर्विरेजू रज्जूर्विकर्षद्भ‍ुजकङ्कणस्रज: । चलन्नितम्बस्तनहारकुण्डल- त्विषत्कपोलारुणकुङ्कुमानना: ॥ ४५ ॥

Al tirar de las cuerdas del batido con brazos adornados de brazaletes, las mujeres de Vraja resplandecían: sus joyas reflejaban la luz de las lámparas. Se mecían caderas, pechos, collares y pendientes, y sus rostros, teñidos de kuṅkuma rojizo, brillaban con el fulgor de los pendientes reflejado en las mejillas.

Verse 46

उद्गायतीनामरविन्दलोचनं व्रजाङ्गनानां दिवमस्पृशद् ध्वनि: । दध्नश्च निर्मन्थनशब्दमिश्रितो निरस्यते येन दिशाममङ्गलम् ॥ ४६ ॥

Las mujeres de Vraja cantaban en voz alta las glorias de Kṛṣṇa, el de ojos de loto. Sus cantos, mezclados con el sonido del batido del yogur, ascendían al cielo y disipaban todo mal agüero en todas las direcciones.

Verse 47

भगवत्युदिते सूर्ये नन्दद्वारि व्रजौकस: । द‍ृष्ट्वा रथं शातकौम्भं कस्यायमिति चाब्रुवन् ॥ ४७ ॥

Cuando el divino sol hubo salido, los habitantes de Vraja vieron un carro dorado frente a la puerta de Nanda Mahārāja y preguntaron: «¿De quién es esto?»

Verse 48

अक्रूर आगत: किं वा य: कंसस्यार्थसाधक: । येन नीतो मधुपुरीं कृष्ण: कमललोचन: ॥ ४८ ॥

¿Acaso ha regresado Akrūra, aquel que cumplió el deseo de Kaṁsa llevando al Krishna de ojos de loto a Madhupurī (Mathurā)?

Verse 49

किं साधयिष्यत्यस्माभिर्भर्तु: प्रीतस्य निष्कृतिम् । तत: स्‍त्रीणां वदन्तीनामुद्धवोऽगात् कृताह्निक: ॥ ४९ ॥

¿Qué pretende hacer con nosotras? ¿Acaso, satisfecho por servir a su señor, ofrecerá con nuestra carne las ofrendas funerarias de piṇḍa y agua? Mientras las mujeres hablaban así, apareció Uddhava, tras cumplir sus deberes matutinos.