Adhyaya 274

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे सोमवंशवर्णनं नम त्रिसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ चतुःसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः यदुवंशवर्णनं अग्निर् उवाच यदोरासन्पञ्च पुत्रा ज्येष्ठस्तेषु सहस्रजित्

Así, en el Agni Mahāpurāṇa concluye el capítulo titulado “Descripción de la Dinastía Lunar (Somavaṃśa)”, el capítulo doscientos setenta y cuatro. Ahora comienza el capítulo doscientos setenta y cinco, titulado “Descripción de la Dinastía de Yadu (Yaduvaṃśa)”. Agni dijo: Yadu tuvo cinco hijos; el mayor de ellos fue Sahasrajit.

Verse 2

धर्मनेत्रो हैहयस्य धर्मनेत्रस्य संहनः

De Haihaya fue Dharmanetra; y de Dharmanetra nació Saṃhana.

Verse 3

महिमा संहनस्यासीन्महिम्नओ भद्रसेनकः भद्रसेनाद् दुर्गमो ऽभूद्दुर्गमात्कनको ऽभवत्

Mahimā fue hijo de Saṃhana; de Mahimā nació Bhadrasenaka. De Bhadrasenaka surgió Durgama, y de Durgama nació Kanaka.

Verse 4

कनकात् कृतवीर्यस्तु कृताग्निः करवीरकः कृतौजाश् च चतुर्थो ऽभूत् कृतवीर्यात्तु सो ऽर्जुनः

De Kanaka nació Kṛtavīrya; (sus hijos fueron) Kṛtāgni, Karavīraka y Kṛtaujā; el cuarto fue Arjuna, nacido de Kṛtavīrya.

Verse 5

दत्तो ऽर्जुनाय तपते सप्तद्वीपमहीशताम् ददौ बाहुसहस्रञ्च अजेयत्वं रणे ऽरिणा

Al asceta Arjuna le concedió la soberanía sobre la tierra con sus siete continentes; también le otorgó mil brazos y la invencibilidad en batalla frente a los enemigos.

Verse 6

अधर्मे वर्तमानस्य विष्णुहस्तान्मृतिर्ध्रुवा दश यज्ञसहस्राणि सो ऽर्जुनः कृतवान्नृपाः

Para quien persevera en la falta de dharma, la muerte a manos de Viṣṇu es segura. Aquel Arjuna, oh reyes, realizó diez mil sacrificios.

Verse 7

अनष्टद्रव्यता राष्ट्रे तस्य संस्मरणादभूत् न नूनं कार्त्तवीर्यस्य गतिं यास्यन्ति वै नृपः

En el reino, por recordarlo surgió la condición de “no pérdida de riqueza”. En verdad, esos reyes no alcanzarán el destino de Kārttavīrya.

Verse 8

यज्ञैर् दानैस्तपोभिश् च विक्रमेण श्रुतेन च कर्तवीर्यस्य च शतं पुत्राणां पञ्च वै पराः

Por medio de sacrificios (yajñas), dádivas y austeridades, y también por el valor y el saber de la śruti, Kartavīrya tuvo cien hijos; entre ellos, cinco fueron en verdad los más eminentes.

Verse 9

सूरसेनश् च सूरश् च धृष्टोक्तः कृष्ण एव च जयध्वजश् च नामासीदावन्त्यो नृपतिर्महान्

Hubo reyes llamados Sūrasena y Sūra, Dhṛṣṭokta, y también Kṛṣṇa; y uno de nombre Jayadhvaja: así, el gran soberano de Avanti perteneció a esa estirpe.

Verse 10

जयध्वजात्तालजङ्घस्तालजङ्घात्ततः सुताः हैहयानां कुलाः पञ्च भोजाश्चावन्तयस् तथा

De Jayadhvaja nació Tālajaṅgha; y de Tālajaṅgha, con el tiempo, nacieron hijos que formaron los cinco linajes de los Haihayas; y asimismo surgieron los Bhojas y los Avantis.

Verse 11

वीतिहोत्राः स्वयं जाताः शौण्डिकेयास्तथैव च वीतिहोत्रादनन्तो ऽभुदनन्ताद्दुर्जयो नृपः

De Vītihotra nacieron los propios Vītihotras, y asimismo los Śauṇḍikeyas. De Vītihotra surgió Ananta; y de Ananta vino el rey Durjaya.

Verse 12

क्रोष्टोर्वंशं प्रवक्ष्यामि यत्र जातो हरिः स्वयम् क्रोष्टोस्तु वृजिनीवांश् च स्वाहाभूद्वृजिनीवतः

Ahora proclamaré el linaje de Kroṣṭu, en el cual nació el propio Hari (Viṣṇu). De Kroṣṭu nació Vṛjinīvān; y de Vṛjinīvān nació Svāhā.

Verse 13

स्वाहापुत्रओ रुषद्गुश् च तस्य चित्ररथः सुतः शशविन्दुश्चित्ररथाच्चक्रवर्ती हरौ रतः

Ruṣadgu fue hijo de Svāhā. Su hijo fue Citraratha. De Citraratha nació Śaśavindu, un cakravartin (emperador de soberanía universal), devoto de Hari (Viṣṇu).

Verse 14

शशविन्दोश् च पुत्त्राणां शतानामभवच्छतम् धीमतां चारुरूपाणां भूरिद्रविणतेजसाम्

Y de los hijos de Śaśavindu—aunque se contaban por centenares—se menciona un centenar completo: todos eran inteligentes, de hermosa figura y dotados de abundante riqueza y esplendor.

Verse 15

पृथुश्रवाः प्रधानो ऽभूत्तस्य पुत्रः सुयज्ञकः सुयज्ञस्योशनाः पुत्रस्तितिक्षुरुशनःसुतः

Pṛthuśravā llegó a ser el principal (jefe). Su hijo fue Suyajñaka. El hijo de Suyajña fue Uśanā; y Titikṣu fue hijo de Uśanā.

Verse 16

तितिक्षोस्तु मरुत्तो ऽभूत्तस्मात्कम्बलवर्हिषः पञ्चाशद्रुक्मकवचाद्रुक्मेषुः पृथुरुक्मकः

De Titikṣu nació Marutta; de él nació Kambalavarhiṣ. De Pañcāśad nació Rukmakavaca; de Rukmakavaca nació Rukmeṣu; y de éste, Pṛthurukmaka.

Verse 17

विषांशुश्चेति ज हविर्ज्यामघः पापघ्नो ज्यामघः स्त्रीजितो ऽभवत् सेव्यायां ज्यामघादासीद्विदर्भस्तस्य कौशिकः

Hubo (un rey) llamado Viṣāṁśu; y luego vinieron Ja, Havir y Jyāmagha, destructor del pecado. Aquel Jyāmagha llegó a ser dominado por su esposa. De Jyāmagha, por medio de Sevyā, nació Vidarbha; y su descendiente fue Kauśika.

Verse 18

लोमपादः क्रथः श्रेष्ठात् कृतिः स्याल्लोमपदतः कौशिकस्य चिदिः पुत्रस्तस्माच्चैद्या नृपाः स्मृताः

De Śreṣṭha nació Kratha; de Kratha, Lomapāda; de Lomapāda, Kṛti. Y Cidi fue hijo de Kauśika; de él se recuerda que descendieron los reyes conocidos como los Caidyas.

Verse 19

क्रथाद्विदर्भपुत्राश् च कुन्तिः कुन्तेस्तु धृष्टकः धृष्टस्य निधृतिस्तस्य उदर्काख्यो विदूरथः

De Kratha nacieron los hijos de Vidarbha, y (entre ellos) Kuntī. De Kuntī nació Dhṛṣṭaka; de Dhṛṣṭaka, Nidhṛti; y su hijo fue Vidūratha, llamado también Udarka.

Verse 20

दशार्हपुत्रो व्योमस्तु व्योमाज्जीमूत उच्यते जीमूतपुत्रो विकलस्तस्य भीमरथः सुतः

Vyoma fue hijo de Daśārha; de Vyoma nació uno llamado Jīmūta. El hijo de Jīmūta fue Vikala, y su hijo fue Bhīmaratha.

Verse 21

भीमरथान्नवरथस्ततो दृढरथो ऽभवत् शकुन्तिश् च दृढरथात् शकुन्तेश् च करम्भकः

De Bhīmaratha nació Navaratha; después surgió Dṛḍharatha. Y de Dṛḍharatha nació Śakunti; y de Śakunti nació Karambhaka.

Verse 22

करम्भाद्देवलातो ऽभूत् देवक्षेत्रश् च तत्सुतः देवक्षेत्रान्मधुर्नाम मधोर्द्रवरसो ऽभवत्

De Karambha nació Devalāta; y su hijo fue Devakṣetra. De Devakṣetra nació uno llamado Madhu; y de Madhu nació Dravarasa.

Verse 23

द्रवरसात् पुरुहूतो ऽभूज्जन्तुरासीत्तु तत्सुतः गुणी तु यादवो राजा जन्तुपुत्रस्तु सात्त्वतः

De Dravarasa nació Puruhūta. Su hijo fue Jantu. De Jantu surgió el virtuoso rey Yādava, Sāttvata.

Verse 24

सात्त्वताद्भजमानस्तु वृष्णिरन्धक एव च देवावृधश् च चत्वारस्तेषां वंशास्तु विश्रुताः

De Sāttvata surgió Bhajamāna; asimismo surgieron Vṛṣṇi, Andhaka y Devāvṛdha: estos cuatro fundadores, y sus linajes son ampliamente célebres.

Verse 25

भजमानस्य वाह्यो ऽभूद्वृष्टिः कृमिर्निमिस् तथा देवावृधाद्वभ्रुरासीत्तस्य श्लोको ऽत्र गीयते

Para quien rendía culto con devoción, la aflicción se volvió externa; luego vino una lluvia como alivio; asimismo fueron expulsados el gusano y el «nimis» (parásito diminuto). Por el rito de Devāvṛdha surgió una marca parduzca; acerca de ello se canta aquí este śloka.

Verse 26

यथैव शृणुमो दूरात् गुणांस्तद्वत्समन्तिकात् वभ्रुः श्रेष्ठो मनुष्याणां देवैर् देवावृधःसमः

Así como oímos sus virtudes desde lejos, así también (las oímos) de cerca. Vabhru es el primero entre los hombres, igual a Devāvṛdha según el juicio de los dioses.

Verse 27

चत्वारश् च सुता वभ्रोर्वासुदेवपरा नृपाः धृतिरिति ञ देवरातो ऽभुदिति ख , ग , घ , ज , ञ , ट , च विस्तृता इति क , छ , च कुहुरो भजमानस्तु शिनिः कम्बलवर्हिषः

Y Vabhru tuvo cuatro hijos—reyes consagrados a Vāsudeva. (En algunas recensiones el nombre se lee como) Dhṛti; en otras, Devarāta; y en otras más, Vistṛtā. (Después se mencionan) Kuhura, Bhajamāna, Śini y Kambalavarhiṣ.

Verse 28

कुहुरस्य सुतो धृष्णुधृष्णोस्तु तनयो धृतिः धृतेः कपोतरोमाभूत्तस्य पुत्रस्तु तित्तिरिः

El hijo de Kuhura fue Dhṛṣṇu. El hijo de Dhṛṣṇu fue Dhṛti. De Dhṛti nació Kapotaromā, y su hijo, a su vez, fue Tittiri.

Verse 29

तित्तिरेस्तु नरः पुत्रस्तस्य चन्दनदुन्दुभिः पुनर्वसुस्तस्य पुत्र आहुकश्चाहुकीसुतः

Tittiri tuvo un hijo llamado Nara. El hijo de Nara fue Candana-dundubhi. El hijo de Candana-dundubhi fue Punarvasu, y el hijo de Punarvasu fue Āhuka, nacido de Āhukī.

Verse 30

आहुकाद्देवको जज्ञे उग्रसेनस्ततो ऽभवत् देववानुपदेवश् च देवकस्य सुताः स्मृताः

De Āhuka nació Devaka; y de él surgió Ugrasena. Devavān y Upadeva son recordados como los hijos de Devaka.

Verse 31

तेषां स्वसारः सप्तासन् वसुदेवाय ता ददौ देवकी श्रुतदेवी च मित्रदेवी यथोधरा

Entre ellos hubo siete hermanas; aquellas fueron dadas en matrimonio a Vasudeva: Devakī, Śrutadevī, Mitradevī y asimismo Yathodharā.

Verse 32

श्रीदेवी सत्यदेवी च सुरापी चेति सप्तमी नवोग्रसेनस्य सुताः कंसस्तेषाञ्च पूर्वजः

Śrīdevī, Satyadevī y Surāpī: estos son nombrados como (parte de) la séptima (serie). Son hijas de Navograsena, y Kaṃsa es su mayor, nacido antes que ellas.

Verse 33

न्यग्रोधश् च सुनामा च कङ्कः शङ्कुश् च भूमिपः सुतनूराष्ट्रपालश् च युद्धमुष्टिः सुमुष्टिकः

Y (hubo) Nyagrodha, Sunāmā, Kaṅka y Śaṅku; asimismo el rey Bhūmipa; y Sutanū, Rāṣṭrapāla; y Yuddhamuṣṭi y Sumuṣṭika.

Verse 34

भजमानस्य पुत्रो ऽथ रथमुख्यो विदूरथः राजाधिदेवः शूरश् च विदूरथसुतो ऽभवत्

Entonces, el hijo de Bhajamāna fue Vidūratha, el más eminente entre los guerreros de carro. Y el hijo de Vidūratha fue Śūra, también llamado Rājādhideva.

Verse 35

राजाधिदेवपुत्रौ द्वौ शोणाश् चः श्वेतवाहनः शोणाश्वस्य सुताः पञ्च शमी शत्रुजिदादयः

Rājādhideva tuvo dos hijos: Śoṇāśca y Śvetavāhana. De Śoṇāśva hubo cinco hijos, comenzando por Śamī y Śatrujit.

Verse 36

शमीपुत्रः प्रतिक्षेत्रः प्रतिक्षेत्रस्य भोजकः भोजस्य हृदिकः पुत्रो ह्य् अदिकस्य दशात्मजाः

De Śamī nació Pratikṣetra; de Pratikṣetra, Bhojaka; de Bhojaka, Hṛdika; y el hijo de Hṛdika fue Adika, quien tuvo diez hijos.

Verse 37

कृतवर्मा शतधन्वा देवार्हो भीषणादयः कुकुरो भजमानस्त्विति क सुन्दरो भजमानस्त्विति ज कुकुरस्येति क शक्रजिदादय इति ख देवार्हात् कम्बलवर्हिरसमौजास्ततो ऽभवत्

Kṛtavarmā, Śatadhanvā, Devārha y Bhīṣaṇa, y otros más (nacieron en esa estirpe). De Kukura procedió Bhajamāna (según una lectura); otra lectura afirma que Sundara era Bhajamāna. (Algunas recensiones leen) «de Kukura»; (otras leen) «Śakrajit y los demás». De Devārha, entonces, nacieron Kambala, Varhi y Asamaujas.

Verse 38

सुदंष्ट्रश् च सुवासश् च धृष्टो ऽभूदसमौजसः गान्धारी चैव माद्री च धृष्टभार्ये बभूवतुः

Y hubo Sudaṃṣṭra y Suvāsa; Dhṛṣṭa nació de Asamaujasa. Y Gāndhārī y Mādrī llegaron a ser las dos esposas de Dhṛṣṭa.

Verse 39

सुमित्रो ऽभूच्च गान्धार्यां माद्री जज्ञे युधाजितम् अनमित्रः शिनिर्धृष्टात्ततो वै देवमीढुषः

De Gāndhārī nació Sumitra; de Mādrī nació Yudhājit. De Anamitra surgió Śini; y de Dhṛṣṭa, en verdad, nació Devamīḍhuṣa.

Verse 40

अनमित्रसुतो निघ्नो निघ्नस्यापि प्रसेनकः सत्राजितः प्रसेनो ऽथ मणिं सूर्यात्स्यमन्तकम्

Nighna fue hijo de Anamitra; y Prasenaka fue hijo de Nighna. Luego surgieron Satrājit y Prasena; y (Prasena) obtuvo del dios Sol la joya llamada Syamantaka.

Verse 41

प्राप्यारण्ये चरन्तन्तु सिंहो हत्वाग्रहीन्मणिं हतो जाम्बवता सिंहो जाम्बवान् हरिणा जितः

Al llegar al bosque y vagar allí, un león mató (al portador) y se apoderó de la joya. El león fue luego abatido por Jāmbavān; y Jāmbavān, a su vez, fue vencido por Hari (Viṣṇu/Śrī Rāma).

Verse 42

तस्मान्मणिं जाम्बवतीं प्राप्यागाद्दारकां पुरीम् सत्राजिताय प्रददौ शतधन्वा जघान तम्

Por ello, tras obtener la joya junto con Jāmbavatī, fue a la ciudad de Dvārakā; la entregó a Satrājit, y más tarde Śatadhanvā lo mató.

Verse 43

हत्वा शतधनुं कृष्णो मणिमादाय कीर्तिभाक् बलयादवमुख्याग्रे अक्रूरान्मणिमर्पयेत्

Tras dar muerte a Śatadhanvā, Kṛṣṇa—colmado de fama—tomó la joya y, en presencia de Balarāma y de los principales entre los Yādavas, entregó la joya a Akrūra.

Verse 44

मिथ्याभिशस्तिं कृष्णस्य त्यक्त्वा स्वर्गी च सम्पठन् सत्राजितो भङ्गकारः सत्यभामा हरेः प्रिया

Abandonando la falsa acusación contra Kṛṣṇa, quien recita esto queda destinado al cielo. Satrājit fue el artífice de los fragmentos (de oro), y Satyabhāmā fue la amada de Hari.

Verse 45

अनमित्राच्छिनिर्जज्ञे सत्यकस्तु शिनेः सुतः सत्यकात्सात्यकिर्जज्ञे युयुधानाद्धुनिर्ह्यभूत्

De Anamitra nació Śini; y Satyaka fue hijo de Śini. De Satyaka nació Sātyaki; y de Yuyudhāna, en verdad, nació Dhuni.

Verse 46

धुनेर्युगन्धरः पुत्रः स्वाह्यो ऽभुत् स युधाजितः ऋषभक्षेत्रकौ तस्य ह्य् ऋषभाच्च स्वफल्ककः

Yugandhara fue hijo de Dhuni. Su hijo fue Svāhya, conocido como Yudhājit. De él nacieron Ṛṣabha y Kṣetraka; y de Ṛṣabha nació Svaphalkaka.

Verse 47

स्वफल्कपुत्रो ह्य् अक्रूरो अकूराच्च सुधन्वकः शूरात्तु वसुदेवाद्याः पृथा पाण्डोः प्रियाभवत्

Akrūra fue, en verdad, hijo de Svaphalka; y de Akūra nació Sudhanvaka. De Śūra nacieron Vasudeva y otros; y Pṛthā llegó a ser la amada esposa de Pāṇḍu.

Verse 48

सुधाजितमिति ख , छ च स्वान्धोभूदिति ख , छ च साक्षो ऽभूदिति ज धर्माद्युधिष्ठिरः पाण्डोर्वायोः कुन्त्यां वृकोदरः इन्द्राद्धनञ्जयो माद्र्यां नकुलः सहदेवकः

«Sudhājita»—así leen los manuscritos Kha y Cha; «Svāndhobhū»—así leen Kha y Cha; «Sākṣaḥ»—así lee el manuscrito Ja. De Dharma nació Yudhiṣṭhira; de Vāyu, en Kuntī, nació Vṛkodara (Bhīma); de Indra nació Dhanañjaya (Arjuna); y en Mādrī nacieron Nakula y Sahadeva.

Verse 49

वसुदेवाच्च रोहिण्यां रामः सारणदुर्गमौ वसुदेवाच्च देवक्यामादौ जातः सुसेनकः

De Vasudeva y Rohiṇī nació Rāma; y (también) Sāraṇa y Durgama. Y de Vasudeva y Devakī, ante todo, nació Susenaka.

Verse 50

कीर्तिमान् भद्रसेनश् च जारुख्यो विष्णुदासकः भद्रदेहः कंश एतान् षड्गर्भान्निजघान ह

Kīrtimān, Bhadrasena, Jārukhya, Viṣṇudāsaka y Bhadradeha: Kamsa, en verdad, dio muerte a éstos, los seis embriones.

Verse 51

ततो बलस्ततः कृष्णः सुभद्रा भद्रभाषिणी चारुदेष्णश् च शाम्बाद्याः कृष्णाज्जाम्बवतीसुताः

Después vino Bala (Balarāma); después, Kṛṣṇa. (Luego) Subhadrā, la de habla auspiciosa, y Cārudeṣṇa; y Śāmba y los demás: hijos de Jāmbavatī nacidos de Kṛṣṇa.