HomeRig VedaMandala 7Sukta 21Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 7.21

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (likely)

अभि क्रत्वेन्द्र भूरध ज्मन्न ते विव्यङ्महिमानं रजांसि । स्वेना हि वृत्रं शवसा जघन्थ न शत्रुरन्तं विविदद्युधा ते ॥

अ॒भि क्रत्वे॑न्द्र भू॒रध॒ ज्मन्न ते॑ विव्यङ्महि॒मानं॒ रजां॑सि । स्वेना॒ हि वृ॒त्रं शव॑सा ज॒घन्थ॒ न शत्रु॒रन्तं॑ विविदद्यु॒धा ते॑ ॥

abhí krátvendra bhū́r ádha jmánn á te vivyag mahimā́naṃ rájāṃsi | svénā hí vṛtráṃ śávasā jaghántha ná śátrur ántaṃ vividád yudhā́ te ||

By your will, O Indra, you became vast; then your greatness spread through the worlds. For by your own force you slew Vṛtra; no enemy has found the limit of your battle.

अ॒भि । क्रत्वा॑ । इ॒न्द्र॒ । भूः॒ । अध॑ । ज्मन् । न । ते॒ । वि॒व्य॒क् । म॒हि॒मान॑म् । रजां॑सि । स्वेन॑ । हि । वृ॒त्रम् । शव॑सा । ज॒घन्थ॑ । न । शत्रुः॑ । अन्त॑म् । वि॒वि॒द॒त् । यु॒धा । ते॒ ॥अभि । क्रत्वा । इन्द्र । भूः । अध । ज्मन् । न । ते । विव्यक् । महिमानम् । रजांसि । स्वेन । हि । वृत्रम् । शवसा । जघन्थ । न । शत्रुः । अन्तम् । विविदत् । युधा । ते ॥abhi | kratvā | indra | bhūḥ | adha | jman | na | te | vivyak | mahimānam | rajāṃsi | svena | hi | vṛtram | śavasā | jaghantha | na | śatruḥ | antam | vividat | yudhā | te

अभिtowards, unto
अभि:
Adhikaraṇa (क्रियाविशेषण/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
क्रत्वेin/with (your) resolve, power of will
क्रत्वे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootक्रतु-
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana
TypeNoun
Rootइन्द्र-
भूर्be!, become!
भूर्:
(मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
अधthen, now, moreover
अध:
Adhikaraṇa (सम्बन्ध/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय)
ज्मन्on earth; among men (in the world)
ज्मन्:
Adhikaraṇa (स्थल/क्षेत्र: ‘on earth/among men’)
TypeNoun
Rootज्मन्-
तेof you, your
ते:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootत्वद्- (युष्मद्)
विव्यङ्महिwe have spread forth / made manifest
विव्यङ्महि:
Kartā (वयं) / (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootव्यच्/विच् (धातु; ‘विस्तार/प्रकाश’), उपसर्ग: वि-
महिमानम्greatness, majesty
महिमानम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहिमन्-
रजांसिthe spaces/regions (mid-air, realms)
रजांसि:
Karma (सह-उद्देश्य/विषय)
TypeNoun
Rootरजस्-
स्वेनby your own (power)
स्वेन:
Karaṇa
TypeAdjective (pronominal)
Rootस्व-
हिfor, indeed
हि:
(सम्बन्ध-बोधक)
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
वृत्रम्Vṛtra (the obstructor)
वृत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्र-
शवसाwith might, by strength
शवसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootशवस्-
जघन्थyou have slain
जघन्थ:
(मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
not
:
(निषेधक)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
शत्रुःthe enemy
शत्रुः:
Kartā
TypeNoun
Rootशत्रु-
अन्तम्end, limit
अन्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्त-
विविदत्found, discovered
विविदत्:
(मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु ‘जान’), उपसर्ग: वि-
युधाin battle, by fighting
युधा:
Adhikaraṇa (स्थितिः/प्रकारः)
TypeIndeclinable
Rootयुध्/युधा (अव्यय/इन्स्ट्र. प्रयोग)
तेyour
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootत्वद्- (युष्मद्)