Mantra 75

Sukta 8

Sanskrit (Devanagari)

२२। १९ जितमस्माकमुद्भिन्नमस्माकमृतमस्माकं तेजोऽस्माकं ब्रह्मास्माकं स्वऽरस्माकं यज्ञो३ऽस्माकं पशवोऽस्माकं प्रजा अस्माकं वीरा अस्माकम्

IAST Transliteration

jitám asmā́kam údbhinnam asmā́kam r̥tám asmā́kaṁ téjo ’smā́kaṁ bráhma asmā́kaṁ svàr asmā́kaṁ yajñó ’smā́kaṁ paśávo ’smā́kaṁ prajā́ asmā́kaṁ vīrā́ asmā́kam

English Translation (Griffith/Whitney)

Won is it for us; for us it hath burst forth: for us is Order; ours the splendour; ours the sacred spell; ours the heavenly light; ours the sacrifice; ours are the cattle; ours the offspring; ours the heroes.

Word by Word

• जितम्: victory; what is won
• जितम्: Karma (as ‘that which is won/achieved’)
• Type: Adjective (past passive participle used substantively)
• Root: जि (धातु) → जित (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us; our
• अस्माकम्: सम्बन्ध (genitive: possession)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उद्भिन्नम्: (what is) burst forth; sprung up
• उद्भिन्नम्: Karma (as ‘that which has burst forth/been opened’)
• Type: Adjective (PPP used substantively)
• Root: उद्-√भिद् (भिदिर् छेदने) → उद्भिन्न (कृदन्त)

• अस्माकम्: of us
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• ऋतम्: ṛta; truth/cosmic order
• ऋतम्: Karma/Viṣaya (as the possessed ‘order/truth’)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• तेजः: splendour; energy
• तेजः: Karma/Viṣaya
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• ब्रह्म: sacred power; brahman
• ब्रह्म: Karma/Viṣaya
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• स्वः: heaven; the celestial world
• स्वः: Adhikaraṇa/Viṣaya (as ‘heaven’ possessed)
• Type: Noun (indeclinable-like Vedic form)
• Root: स्वर्/स्वः (प्रातिपदिक; अव्ययवत् प्रयोगः)

• अस्माकम्: of us
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• यज्ञः: sacrifice; ritual
• यज्ञः: Kartā/Viṣaya (as the possessed ‘sacrifice’)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• पशवः: cattle; livestock
• पशवः: Kartā/Viṣaya
• Type: Noun
• Root: पशु (प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• प्रजाः: offspring; people
• प्रजाः: Kartā/Viṣaya
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• वीराः: heroes; brave men
• वीराः: Kartā/Viṣaya
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)

• अस्माकम्: of us
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angiras attribution (as per AV 16.8 complex; varies by anukramaṇī)

Devata: Abstract powers: Jaya (victory), R̥ta, Brahman, Svàr; collectively the prosperity-field

Chandas: Litany-style (enumerative), not strictly metrical

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From declared victory to expanding radiance and abundance; ends in strong communal empowerment.","listener_experience":"Uplift, confidence, solidarity; a sense of rightful triumph.","intensity":6}