Adhyaya 178: Ritual Observance for Reciting the Deeds of Śatrughna (Remembrance of the Slaying of Lavaṇa)
Śatrughnacarita-śravaṇa-vidhiḥ (Lavaṇāsura-vadha-smaraṇam)
Ritual-Manual (Vratavidhi) with Itihāsa-Allusion
Varāha, als Hauptlehrer, legt Pṛthivī eine Vorschrift dar, die das erinnernde Nacherzählen mit ritueller Wirksamkeit verbindet. Das Kapitel ruft in Erinnerung, wie Śatrughna einst den furchtbaren Lavaṇa vernichtete, beschrieben als „annam-ugra“, ein wilder Nahrungverschlinger, und erklärt ausdrücklich, dass dies zum Wohlgefallen der Brāhmaṇas (dvijānugraha) geschah. Danach wird ein vrata-ähnliches Verfahren festgesetzt: Am dvādaśī des Monats Mārgaśīrṣa soll man in Reinheit fasten und die Śatrughna-Erzählung rezitieren/rituell vollziehen; am vorausgehenden ekādaśī hält man upavāsa, badet, begeht mit der Familie ein mahotsava und speist anschließend die Brāhmaṇas mit bereiteten Speisen, bis sie zufrieden sind. Verheißen werden Sündenlösung, Freude mit den pitṛs und langes Verweilen im svarga.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 178
Verse 1
श्रीवराह उवाच ॥ शत्रुघ्नेन पुरा घोरो लवणः सूदितो यथा ॥ द्विजानुग्रहकामार्थमन्नमुग्रस्वरूपिणम् ॥
Śrī Varāha sprach: „Wie einst der schreckliche Lavaṇa von Śatrughna erschlagen wurde, und wie, um den Dvija (den Zweimalgeborenen) Gnade zu erweisen, Speise in furchterregender Gestalt erschien—das will ich berichten.“
Verse 2
द्वादश्यां मार्गशीर्षस्य उपोष्य नियतः शुचिः ॥ यः करोति वरारोहे शत्रुघ्नचरितं यथा ॥
Am zwölften Tag des Monats Mārgaśīrṣa, nachdem er gefastet hat, beherrscht und rein—wer auch immer, o du mit schönen Hüften, die Erzählung von Śatrughna nach der vorgeschriebenen Weise vollzieht oder rezitiert—
Verse 3
द्विजानां प्रीणनं कृत्वा स्वधान्नपटुभोजनैः ॥ लवणस्य वधादेव शत्रुघ्नस्य शरीरिके ॥
Nachdem er die Dvijas (die »Zweimalgeborenen«) mit nahrhaften Speisen aus eigenen Vorräten erfreut hat—dies steht unmittelbar im Zusammenhang mit der Tötung Lavaṇas im leibhaft erzählten Bericht über Śatrughna.
Verse 4
हर्षस्तु सुमहान्जातो रामस्याक्लिष्टकर्मणः ॥ अयोध्यायाः समायातो रामः सबलवाहनः ॥
Sehr große Freude entstand für Rāma, dessen Taten unermüdlich sind. Rāma kam aus Ayodhyā, zusammen mit seinen Truppen und Fahrzeugen.
Verse 5
महोत्सवं च कर्तुं स शत्रुघ्नस्य महात्मनः ॥ सीतामाग्रहणीं प्राप्य मथुरां लवणान्तकः ॥
Und er machte sich daran, für den großherzigen Śatrughna ein großes Fest zu begehen. Nachdem der Lavaṇa-Bezwinger Sītāmāgrahaṇī erreicht hatte, zog er weiter nach Mathurā.
Verse 6
एकादश्यां सोपवासः स्नात्वा विश्रान्तिसंज्ञके ॥ कृत्वा महोत्सवं तत्र कुटुम्बसहितः पुरा ॥
Am Ekādaśī-Tag, unter Fasten, und nachdem er an dem Ort namens Viśrānti gebadet hatte, veranstaltete er einst dort ein großes Fest zusammen mit seinem Hausstand.
Verse 7
तस्मिन्मुक्त्वा यथाकामं ब्राह्मणान्वै प्रतर्प्य च ॥ तस्मिन्नहनि तत्रैव यः कुर्यात्स महोत्सवम् ॥
Nachdem man dort, an jenem Ort, nach Wunsch Gaben dargebracht und die Brāhmaṇas gebührend gesättigt hat, wer an eben diesem Tage dort ein großes Fest vollzieht—der erfüllt die vorgeschriebene Observanz.
Verse 8
सर्वपापविनिर्मुक्तः पितृभिः सह मोदते ॥ स्वर्गलोके चिरं कालं यावत्स्थित्यन्तजन्मनः ॥
Von allen Sünden befreit, freut er sich zusammen mit den Ahnen und verweilt lange in der Himmelswelt—bis die Frist vollendet ist, die jene Geburt (dort) bedingt.
Frequently Asked Questions
The text frames ethical order through dvijānugraha: merit is generated by disciplined fasting, narrative remembrance, and materially sustaining learned communities via brāhmaṇa-feeding. Social reciprocity (supporting custodians of learning), ancestral continuity (pitṛ association), and self-regulation (niyama, śauca) are presented as the core moral-ritual logic.
The observance is anchored in Mārgaśīrṣa: fasting/recitation is prescribed on dvādaśī, with a preparatory ekādaśī upavāsa, bathing (snāna), and a mahotsava conducted in that temporal window.
While not explicitly ecological, the chapter implicitly ties terrestrial well-being to regulated consumption and redistribution of food (anna): the narrative contrasts a destructive, food-devouring force with a social practice of feeding and ritual restraint. Read through Pṛthivī-centered ethics, it models governance of appetite and communal provisioning as stabilizing forces for life on Earth.
Śatrughna is central, with Rāma referenced as returning to Ayodhyā and participating in celebratory framing. Lavaṇa appears as the antagonist whose death is commemorated. Mathurā and the epithet Lavaṇāntaka locate Śatrughna within a recognizable North Indian epic-cultural geography.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.