Previous Verse
Next Verse

Varaha Purana 178.7 — Adhyaya 178, Shloka 7

Ritual Observance for Reciting the Deeds of Śatrughna

Remembrance of the Slaying of Lavaṇa

तस्मिन्मुक्त्वा यथाकामं ब्राह्मणान्वै प्रतर्प्य च ॥ तस्मिन्नहनि तत्रैव यः कुर्यात्स महोत्सवम् ॥

tasmin muktvā yathākāmaṃ brāhmaṇān vai pratarpya ca || tasminn ahani tatraiva yaḥ kuryāt sa mahotsavam ||

Nachdem man dort, an jenem Ort, nach Wunsch Gaben dargebracht und die Brāhmaṇas gebührend gesättigt hat, wer an eben diesem Tage dort ein großes Fest vollzieht—der erfüllt die vorgeschriebene Observanz.

तस्मिन्in that (time/place)
तस्मिन्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (7th/Locative), एकवचन (Singular)
मुक्त्वाhaving released/let go
मुक्त्वा:
पूर्वकालक्रिया (Pūrvakāla-kriyā/absolutive)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (Gerund/Absolutive), ‘having released/left’
यथा-कामम्as desired; at will
यथा-कामम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + काम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययत्वेन प्रयोगः (indeclinable adverbial)
ब्राह्मणान्Brahmins
ब्राह्मणान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural)
वैindeed
वै:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
प्रतर्प्यhaving satisfied (fed/propitiated)
प्रतर्प्य:
पूर्वकालक्रिया (Pūrvakāla-kriyā)
TypeVerb
Rootतृप् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund), उपसर्ग ‘प्र’ सहित; ‘having satisfied/propitiated’
and
:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तस्मिन्on that
तस्मिन्:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन
अहनिday
अहनि:
अधिकरण (Time-locative)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
देशाधिकरण (Locative adverb)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
एवonly/indeed
एव:
निपात (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphatic particle)
यःwho
यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
कुर्यात्should do/perform
कुर्यात्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
सःhe
सः:
कर्ता (Karta; correlative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन
महा-उत्सवम्a great festival
महा-उत्सवम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + उत्सव (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचन

Varāha (default dialogue frame; speaker not explicit in this verse)

Varaha Avatara Context: {"is_varaha_focus":false,"aspect_highlighted":"None","boar_form_detail":"None","earth_interaction":"None"}

Bhu Devi Dialogue: {"is_dialogue":false,"speaker_role":"instructor","bhu_devi_state":"None","key_question":"None"}

Mathura Mandala: {"is_mathura_related":true,"specific_site":"Viśrānti-तीर्थ (पूर्वोक्त ‘तत्र’)","parikrama_context":"तीर्थदिने (एकादशी-स्नानानन्तरं) दान-प्रतर्पण-उत्सवः—परिक्रमा/तीर्थसेवा-क्रमस्य अनुष्ठानाङ्गम्।","krishna_connection":"मथुरातीर्थ-सेवा वैष्णव-परम्परायां कृष्णक्षेत्र-भक्तेः आधारः; प्रत्यक्ष-कृष्णकथा न, किन्तु वैष्णव-तीर्थाचारः।"}

Dharma Shastra: {"has_dharma_rule":true,"topic":"dana","instruction_summary":"तीर्थे ‘यथाकामं’ दानं कृत्वा ब्राह्मणान् प्रतर्प्य, तस्मिन्नेव दिने महोत्सवं कुर्यात्—इति तीर्थ-आचारविधिः।","karmic_consequence":"दान-प्रतर्पण-उत्सवात् तीर्थफल-सम्पूर्णता, पुण्यवृद्धिः, कुल-यशः; ब्राह्मण-अतृप्तौ/अदानात् फलक्षयः।"}

Vrata Mahatmya: {"has_vrata":true,"vrata_name":"Viśrānti-तीर्थे एकादशी-स्नान-दान-महोत्सव-सम्बद्ध आचारः","tithi_month":"Ekādaśī (मास-निर्देशो न)","promised_fruit":"तीर्थमाहात्म्य-फल (पापक्षय/पुण्यवृद्धि) दान-प्रतर्पणेन विशेषितम्।"}

Cosmic Boar Symbolism: {"has_symbolism":false,"symbolic_interpretation":"None","yajna_varaha_imagery":"None","vedantic_connection":"None"}

Philosophical Teaching: {"has_teaching":true,"teaching_type":"कर्म-भक्ति-संयोग","core_concept":"तीर्थसेवा केवलं स्नानं न—दान (त्याग) + प्रतर्पण (सेवा) + उत्सव (समुदाय-भक्ति) इति समन्वयः।","practical_application":"तीर्थदिने दान-व्यवस्था, ब्राह्मण/अतिथि-भोजन-सेवा, सामूहिक-कीर्तन/उत्सव-आयोजनं।"}

Subject Matter: ["Ethics","Heritage Sites"]

Primary Rasa: शान्त

Secondary Rasa: भक्ति

Type: तीर्थ/घाट

Related Themes: Varaha Purana 178.6 (एकादशी-स्नान-पूर्वकः); Varaha Purana 178.3 (द्विजप्रीणन-प्रशंसा)

Visual Art Cues: {"scene_description":"तीर्थस्थले दान-वितरणं, ब्राह्मण-प्रतर्पणं (भोजन/दक्षिणा), ततः महोत्सवः—मण्डप, तोरण, वाद्य, जनसमूहः।","item_prompts":["दानपात्र/दक्षिणा","ब्राह्मण-पङ्क्तिः","भोजन-परिवेशन","उत्सव-मण्डप","ध्वज-तोरण","दीप/वाद्य"],"kerala_mural_prompt":"दान-प्रतर्पण-क्रिया अग्रे, पृष्ठे उत्सव-मण्डपः; समृद्ध-वर्ण, वैष्णव-आचार-भावः।","tanjore_prompt":"महोत्सव-मण्डपे स्वर्ण-तोरण-दीप-प्रभा; दाता-यजमानः स्वर्णाभरणयुक्तः; ब्राह्मण-पङ्क्तौ सुवर्ण-उज्ज्वलता।","mysore_prompt":"सूक्ष्म-रेखाङ्कन, दान-हस्तमुद्रा स्पष्टा, उत्सव-समूहः संतुलितः।","pahari_prompt":"सरल-तीर्थ-परिदृश्यं, लघु-समूह-दान-क्रिया, उज्ज्वल-ध्वज-तोरण, कोमल-रङ्ग।"}

Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"विधिवत्-उपदेशात्मक","suggested_raga":"Bilawal","pace":"मध्यम","voice_tone":"स्पष्ट, नियम-घोष-शैली"}

C
Classical Literature
P
Purāṇic Ritual Culture
V
Vaiṣṇavism
S
Sanskrit Philology

FAQs

It reflects Purāṇic norms of public ritual economy—gift-giving and communal feeding—used to structure merit-making and social patronage in premodern South Asia.

The verse refers to “that place” (tasmin/tatra) without naming it in the excerpt; identification depends on the immediately preceding narrative context of Adhyāya 178.

To perform generosity and hospitality—particularly feeding and satisfying learned recipients—alongside public celebration as a culturally valued form of conduct.

AI

Ask anything about this verse

Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Varaha Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App