Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 38

अमृतादुत्थिता पूर्वं यस्य सा तस्य तद्ध्रुवम् । त्रैलोक्यं वशगं तस्य यस्य सा चारुलोचना

amṛtādutthitā pūrvaṃ yasya sā tasya taddhruvam | trailokyaṃ vaśagaṃ tasya yasya sā cārulocanā

Zu wem sie zuerst aus dem Amṛta emporstieg, dem gehörte sie gewiss. Und die drei Welten geraten unter die Herrschaft dessen, dem diese schönäugige Göttin gehört.

अमृतात्from nectar
अमृतात्:
Apadana (Ablative/Source)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; अपादान (source)
उत्थिताarisen
उत्थिता:
Kriya (Predicative)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कृदन्त (क्त) ‘उत्थित’ = ‘arisen’ (उद्-√स्था)
पूर्वम्formerly/first
पूर्वम्:
Kriya-visheshana (Adverb)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
यस्यof whom/whose
यस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
साshe
सा:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध
तत्that (fact)
तत्:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; वाक्ये ‘एतत्’ इत्यर्थे
ध्रुवम्certain/indeed
ध्रुवम्:
Visheshana (Predicate qualifier)
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेयविशेषण (predicative adjective)
त्रै-लोक्यम्the three worlds
त्रै-लोक्यम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootत्रि (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः द्विगु/तत्पुरुष-प्रायः (त्रयाणां लोकानां समाहारः)
वशगम्submissive/under control
वशगम्:
Karma (Object complement)
TypeAdjective
Rootवशग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेयविशेषण
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
यस्यof whom
यस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
साshe
सा:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चारु-लोचनाhaving beautiful eyes
चारु-लोचना:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (चारुणि लोचने यस्याः)

Narrator

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (within Prabhāsa)

Type: kshetra

Scene: From the milk-ocean’s foam, the lovely-eyed goddess rises; all beings gaze in stunned reverence as her first movement indicates her destined lord, implying cosmic dominion through her presence.

M
Mohinī/Devī (implied)
A
Amṛta
T
Trailokya (three worlds)

FAQs

Influence follows where divine grace aligns; mastery is portrayed as arising from auspicious association, not mere force.

The overarching glorification is of Vastrāpatha-kṣetra in the Prabhāsa-khaṇḍa; this verse continues the mythic exemplum.

None.