Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 121

एकभक्तं तथा नक्तमयाच्यमुषितं तथा । एवमादीनि चान्यानि कृत्वा दामोदराग्रतः । कृतकृत्या भवंतीह यावदाभूतसंप्लवम्

ekabhaktaṃ tathā naktamayācyamuṣitaṃ tathā | evamādīni cānyāni kṛtvā dāmodarāgrataḥ | kṛtakṛtyā bhavaṃtīha yāvadābhūtasaṃplavam

Wer Gelübde hält wie nur einmal am Tag zu essen, nur nachts zu essen und zu wohnen, ohne zu betteln—sowie andere derartige Übungen—und sie vor Dāmodara vollzieht, wird schon in diesem Leben vollendet und bleibt es bis zur kosmischen Auflösung.

एकभक्तम्single meal (observance)
एकभक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएक + भक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘एकं भक्तं (एकवारं भोजनम्)’ इति द्विगु-भावार्थे
तथाlikewise
तथा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक (likewise)
नक्तम्night-only eating (observance)
नक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘रात्रौ भोजनम्/व्रतम्’ अर्थे
अयाच्यम्not to be begged for / without asking
अयाच्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअ + याच्य (प्रातिपदिक; √याच् (धातु) यत्/ण्यत्-प्रत्ययजन्य)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; निषेध-पूर्वक विशेषणम्
उषितम्staying / dwelling (observance)
उषितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Root√वस् (धातु) क्त-प्रत्यय (कृदन्त; उषित)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘उषितम्’ = वासः/निवासः (staying)
तथाlikewise
तथा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक
एवम्thus
एवम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus)
आदीनिand the like
आदीनि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; ‘आदि’ = and so on (etc.)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
अन्यानिother
अन्यानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; ‘आदीनि’ इत्यस्य विशेषणम्
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Adverbial (पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Root√कृ (धातु) त्वा-प्रत्यय (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund); पूर्वकालिक-क्रिया (having done)
दामोदराग्रतःbefore Dāmodara / in Dāmodara’s presence
दामोदराग्रतः:
Adverbial (देश/सन्निधि)
TypeIndeclinable
Rootदामोदर + अग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय; उपपद-सम्बन्धे षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (in the presence of Dāmodara)
कृतकृत्याःhaving accomplished what should be done
कृतकृत्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत + कृत्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘कृतं कृत्यं यैः’ इति (fulfilled)
भवन्तिbecome / are
भवन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
इहhere
इह:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
यावत्until / as long as
यावत्:
Adverbial (अवधि)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; अवधिवाचक (until/as long as)
आभूतसंप्लवम्up to the dissolution of beings / cosmic deluge
आभूतसंप्लवम्:
Adverbial (अवधि)
TypeNoun
Rootआ + भूत + संप्लव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘आ’ उपसर्गार्थे अव्ययीभावः = ‘आभूतसंप्लवम्’ (up to the cosmic dissolution)

Narrative voice (contextual Purāṇic narrator; exact speaker not explicit in the snippet)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (Dāmodara-sannidhi)

Type: kshetra

Scene: A devotee observes ekabhakta and nakta disciplines, living simply without asking, then stands before a shrine of child-form Dāmodara with a rope-belt motif, offering a lamp and water; the scene suggests inner fulfillment radiating outward.

D
Dāmodara

FAQs

Simple, disciplined vows performed with devotion before the deity are portrayed as completing one’s spiritual purpose and yielding enduring merit.

Vastrāpatha Kṣetra within the Prabhāsa region, presented as a place where vows gain exceptional potency.

Vratas such as ekabhakta (one meal daily), nakta (night-only meal), and living without begging (ayācya-muṣita).