Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 90

कलौ च दुर्ल्लभं देवि प्रभासक्षेत्रमुत्तमम् । इदानीं तव स्नेहेन विशेषं कथयामि वै । सत्यंसत्यं पुनः सत्यं त्रिःसत्यं सुरसुन्दरि

kalau ca durllabhaṃ devi prabhāsakṣetramuttamam | idānīṃ tava snehena viśeṣaṃ kathayāmi vai | satyaṃsatyaṃ punaḥ satyaṃ triḥsatyaṃ surasundari

Im Kali-Zeitalter, o Devī, ist das höchste Prabhāsa-kṣetra schwer zu erlangen — schwer zu erreichen und recht zu verwirklichen. Nun will ich dir aus Zuneigung wahrlich einen besonderen Punkt verkünden. Wahrheit—Wahrheit—wieder Wahrheit; dreimal bekräftige ich es, o himmlische Schöne.

कलौin Kali (age)
कलौ:
Adhikaraṇa (Location/time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
दुर्लभम्rare, hard to obtain
दुर्लभम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर् (उपसर्ग) + लभ् (धातु) + खल्/अच् → दुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
प्रभासक्षेत्रम्the Prabhāsa sacred field
प्रभासक्षेत्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (प्रभासस्य क्षेत्रम्)
उत्तमम्supreme, excellent
उत्तमम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
इदानीम्now
इदानीम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
स्नेहेनby (your) affection
स्नेहेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्नेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
विशेषम्a special matter/detail
विशेषम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
कथयामिI tell, I explain
कथयामि:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु, णिजन्त causative of कथ्)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative)
वैindeed
वै:
Nipāta (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
सत्यम्truth
सत्यम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Emphatic/क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
सत्यम्truth
सत्यम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Emphatic/क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्ति
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (adverb: again)
सत्यम्truth
सत्यम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Emphatic/क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
त्रिःthrice
त्रिः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootत्रिः (अव्यय)
Formसंख्यावाचक-अव्यय (numeral adverb: thrice)
सत्यम्truth
सत्यम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Emphatic/क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; त्रिः इत्यनेन विशेषितम्
सुरसुन्दरिO beautiful one among the gods
सुरसुन्दरि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + सुन्दरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; कर्मधारय (सुरा इव सुन्दरी / सुराणां सुन्दरी)

Śiva (addressing Pārvatī)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Pārvatī

Scene: Śiva speaks tenderly to Pārvatī, emphasizing Kali-yuga difficulty; the world appears dim and turbulent, while Prabhāsa shines as a distant beacon; the word ‘satya’ is visually echoed thrice as radiant script.

Ś
Śiva
P
Pārvatī
K
Kali-yuga
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

In Kali-yuga, true access to great tīrthas is rare, so their teaching and merit should be valued with urgency.

Prabhāsa-kṣetra.

None directly; it introduces an emphasized, ‘special’ teaching with a solemn truth-affirmation.