Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

देव्या सह महादेवि प्रहृष्टेनांतरात्मना । अद्यापि अयने प्राप्ते उत्तरे दक्षिणेऽपि वा

devyā saha mahādevi prahṛṣṭenāṃtarātmanā | adyāpi ayane prāpte uttare dakṣiṇe'pi vā

„O große Göttin, noch heute—wenn die Ayana eintritt, sei es Uttarāyana oder Dakṣiṇāyana—komme ich mit der Göttin, im Innersten freudig bewegt.“

देव्याwith the goddess
देव्या:
Sahakaraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह/साकं-योगे), एकवचन; Instrumental singular
सहtogether with
सह:
Sahakaraka (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय (सहकारक-प्रयोग); preposition-like indeclinable
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महा + देवी), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; Vocative singular
प्रहृष्टेनdelighted
प्रहृष्टेन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-√हृष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; agrees with अन्तरात्मना
अन्तरात्मनाwith (my) inner self/heart
अन्तरात्मना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअन्तरात्मन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अन्तर् + आत्मन्), पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Instrumental singular
अद्यापिeven today, still
अद्यापि:
Kriyavisheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य + अपि (अव्यय-द्वय)
Formअव्यय (कालवाचक + अव्यय-निपात); 'even today/still'
अयनेin the solstice/course (of the sun)
अयने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; Locative singular
प्राप्तेwhen (it is) arrived
प्राप्ते:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootप्र-√आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative absolute with अयने
उत्तरेnorthern
उत्तरे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; (अयने) विशेषणम्
दक्षिणेsouthern
दक्षिणे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; (अयने) विशेषणम्
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/अप्यर्थ); particle 'also/even'
वाor
वा:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय (विकल्पार्थक); disjunctive particle

Unclear from snippet (context suggests Śiva speaking within the Gaurīśvara narrative)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī/Gaurī)

Scene: Śiva speaks to Devī, describing his continued arrival at Prabhāsa at the solstices; the landscape suggests a coastal sacred field with temple silhouettes and pilgrims gathering at a calendrical turning-point.

D
Devī (Gaurī)
M
Mahādevī
U
Uttarāyaṇa
D
Dakṣiṇāyaṇa
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

Sacred time (ayana/solstice) is portrayed as a recurring doorway when divine presence and kṣetra-merit become especially accessible.

Prabhāsakṣetra, in the continuing account of Gaurī’s sacred place and Gaurīśvara.

Observance aligned with uttarāyaṇa and dakṣiṇāyaṇa is implied, suggesting special visitation or worship at solstices.