Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तृतीयां चत्वरप्रियाम् । ललितापूर्वदिग्भागे दशधन्वंतरे स्थिताम्

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi tṛtīyāṃ catvarapriyām | lalitāpūrvadigbhāge daśadhanvaṃtare sthitām

Īśvara sprach: „Dann, o Mahādevī, soll man zur Dritten Göttin gehen, der an den Kreuzwegen (catvara) Geliebten. Sie befindet sich östlich von Lalitā, in einer Entfernung von zehn Dhanus.“

ईश्वरःĪśvara
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपदम्
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: 'then/from there')
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपदम्
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + devī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; कर्मधारय (great goddess)
तृतीयाम्to the Tṛtīyā (shrine/spot named ‘Third’)
तृतीयाम्:
Karma (Goal/object of going/कर्म)
TypeNoun
Roottṛtīyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
चत्वर-प्रियाम्beloved of the crossroads/square
चत्वर-प्रियाम्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootcatvara (प्रातिपदिक) + priya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; तत्पुरुष (catvarasya priyā = dear to the crossroads/square)
ललिता-पूर्व-दिक्-भागेin Lalitā’s eastern quarter
ललिता-पूर्व-दिक्-भागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootlalitā (प्रातिपदिक) + pūrva (प्रातिपदिक) + diś (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (in the eastern directional region of Lalitā)
दश-धन्वन्तरेat (a distance of) ten dhanus
दश-धन्वन्तरे:
Adhikarana (Measure-location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdaśa (संख्या-प्रातिपदिक) + dhanvantara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; द्विगु (at a distance of ten dhanus)
स्थिताम्situated
स्थिताम्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthita (कृदन्त; √sthā धातोः क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; क्तान्त विशेषण, तृतीयाम् इति विशेष्य

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Tṛtīyā (catvara-priyā devī-sthāna) east of Lalitā

Type: ghat

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Īśvara instructs Mahādevī, pointing eastward from Lalitā’s shrine; a crossroads with four paths; a small devī-sanctum ahead; pilgrims moving in orderly procession.

Ī
Īśvara (Śiva)
M
Mahādevī (Pārvatī)
T
Tṛtīyā (Third Devī/shrine)
C
Catvara (crossroads/square)
L
Lalitā

FAQs

Pilgrimage is presented as a guided, intentional movement through sacred space, where each shrine has a precise place and purpose.

The “Third” Devī shrine associated with the catvara (crossroads) in Prabhāsa-kṣetra, located east of the Lalitā shrine.

A prescription to visit (gacchet) the shrine; no specific rite is detailed in this verse.