Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

तृतीयं सर्वपापानां नाशनं पुण्यवर्द्धनम् । अग्नितीर्थे नरः स्नात्वा पूज्य गंधर्वपूजितम्

Transliteration

tṛtīyaṃ sarvapāpānāṃ nāśanaṃ puṇyavarddhanam | agnitīrthe naraḥ snātvā pūjya gaṃdharvapūjitam

Translation

Das dritte vernichtet alle Sünden und mehrt das Verdienst. Nachdem ein Mensch in Agnitīrtha gebadet hat, soll er Den verehren, den auch die Gandharvas verehren.

Word by Word

• तृतीयम्: the third
• तृतीयम्: Sambandha (Ordinal descriptor/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्रमवाचक विशेषणम् (the third)

• सर्वपापानाम्: of all sins
• सर्वपापानाम्: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्वपाप (प्रातिपदिक; सर्व + पाप)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/genitive), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (सर्वाणि पापानि)

• नाशनम्: destruction, remover
• नाशनम्: Kriya (Result/फल)
• Type: Noun
• Root: नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• पुण्यवर्द्धनम्: increase of merit
• पुण्यवर्द्धनम्: Kriya (Result/फल)
• Type: Noun
• Root: पुण्यवर्द्धन (प्रातिपदिक; पुण्य + वर्द्धन)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (पुण्यस्य वर्द्धनम्)

• अग्नितीर्थे: at Agni-tīrtha
• अग्नितीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अग्नितीर्थ (प्रातिपदिक; अग्नि + तीर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/locative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (अग्नेः तीर्थम्)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Sambandha (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund); ‘having bathed’

• पूज्य: (that which is) to be worshipped / worshipping
• पूज्य: Sambandha (Obligation/qualifier)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: कृदन्त; यत्/ण्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘to be worshipped/after worshipping’ (contextually: worshipping)

• गन्धर्वपूजितम्: worshipped by Gandharvas
• गन्धर्वपूजितम्: Karma (Qualifier of object/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गन्धर्वपूजित (प्रातिपदिक; गन्धर्व + पूजित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (गन्धर्वैः पूजितम्)

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Agnitīrtha

Type: tirtha

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim, freshly bathed at Agnitīrtha, approaches a radiant liṅga shrine while celestial Gandharvas hover above, offering garlands and singing; the sea-coast ambience of Prabhāsa frames the scene.

Characters & Entities

• Agnitīrtha
• Gandharvas
• Śiva-liṅga
• Prabhāsakṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-snāna followed by Śiva-pūjā is upheld as a complete purificatory path—removing pāpa and increasing puṇya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Agnitīrtha within Prabhāsakṣetra, connected with worship of a Gandharva-venerated liṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bath) at Agnitīrtha and pūjā (worship) of the Gandharva-pūjita liṅga.