Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

अनेककल्पस्थायी च मार्कंडेयो महातपाः । सोऽपि देवं विरूपाक्षं प्रभासे तु सदाऽर्चति

anekakalpasthāyī ca mārkaṃḍeyo mahātapāḥ | so'pi devaṃ virūpākṣaṃ prabhāse tu sadā'rcati

Mārkaṇḍeya, der große Asket, der durch viele Kalpas fortbesteht—selbst er verehrt in Prabhāsa unablässig den Gott Virūpākṣa.

अनेक-कल्प-स्थायीenduring for many aeons
अनेक-कल्प-स्थायी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनेक (प्रातिपदिक) + कल्प (प्रातिपदिक) + स्थायी (कृदन्त, √स्था)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; कृदन्त-विशेषण; समासः—तत्पुरुष (अनेकान् कल्पान् स्थायी)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
मार्कण्डेयःMārkaṇḍeya
मार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
महातपाःof great austerity
महातपाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहातपस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् तपाः यस्य) / बहुव्रीह्यर्थे प्रचलित; विशेषण (मार्कण्डेयः)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थ (also/even)
देवम्the god
देवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
विरूपाक्षम्Virūpākṣa (the odd-eyed one; Śiva)
विरूपाक्षम्:
Karma (Object apposition/कर्म)
TypeNoun
Rootविरूपाक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः—बहुव्रीहि (विरूपे अक्षिणी यस्य)
प्रभासेin Prabhāsa
प्रभासे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
अर्चतिworships
अर्चति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Devī (addressed as ‘devi’) and/or assembled sages (frame-dependent)

Scene: The ageless sage Mārkaṇḍeya, matted locks and deer-skin, performs uninterrupted liṅga-arcana to Virūpākṣa at luminous Prabhāsa; coastal light, sacred precinct, attendants of Śiva in the background.

M
Mārkaṇḍeya
V
Virūpākṣa (Śiva)
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Even the greatest sages uphold tīrtha-worship; sacred places remain central to dharma alongside austerity and longevity.

Prabhāsa-kṣetra, as the place where Virūpākṣa is worshiped.

Arcana (regular worship) of Śiva as Virūpākṣa at Prabhāsa.