Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 53

स्थित्वा पूर्वमुखा देवी हा गंगेति विना त्वया । एकाकिनी मंदभाग्या क्व गमिष्याम्यबांधवा

sthitvā pūrvamukhā devī hā gaṃgeti vinā tvayā | ekākinī maṃdabhāgyā kva gamiṣyāmyabāṃdhavā

Die Göttin, nach Osten gewandt, rief: „Weh, o Gaṅgā! Ohne dich, einsam und vom Schicksal geschlagen—wohin soll ich gehen, ohne Verwandte?“

स्थित्वाhaving stood
स्थित्वा:
Purvakala-kriya (prior action)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), अर्थः: ‘having stood/remained’
पूर्वमुखाeast-facing
पूर्वमुखा:
Visheshana (of devī)
TypeAdjective
Rootपूर्व-मुख (प्रातिपदिक; समासः)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (पूर्वं मुखं यस्याः)
देवीthe goddess
देवी:
Karta (subject)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हाalas!
हा:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formअव्यय; विस्मय/शोक-उद्गार (interjection)
गङ्गेO Gaṅgā
गङ्गे:
Sambodhana (address)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
इतिthus
इति:
Quotative marker
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-चिह्न (quotative particle)
विनाwithout
विना:
Adverbial (exclusion)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गार्थक-निपातः (preposition) पञ्चमी-संबन्धी
त्वयाby/with you
त्वया:
Sahakarana (accompaniment/instrumental)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्री/पुं (व्यक्त्यनुसार), तृतीया, एकवचन; सर्वनाम
एकाकिनीalone
एकाकिनी:
Visheshana (of implied ‘aham’)
TypeAdjective
Rootएकाकिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
मन्दभाग्याunfortunate
मन्दभाग्या:
Visheshana (of implied ‘aham’)
TypeAdjective
Rootमन्द-भाग्य (प्रातिपदिक; समासः)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (मन्दं भाग्यं यस्याः)
क्वwhere
क्व:
Adverbial (question)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
गमिष्यामिshall I go
गमिष्यामि:
Kriya (main verb)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अबान्धवाwithout relatives
अबान्धवा:
Visheshana (of implied ‘aham’)
TypeAdjective
Rootअ-बान्धव (प्रातिपदिक; नञ्-समासः)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः (बान्धवः न यस्याः)

Sarasvatī (devī) (deduced from immediate narrative context)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (invocation point)

Type: kshetra

Scene: Sarasvatī halts, turns east, hands raised in lament, calling ‘Hā Gaṅge’; the sky brightens in the east as if responding, while the western sea remains her destination.

S
Sarasvatī (Devī)
G
Gaṅgā

FAQs

Even divine forces are portrayed as relational: dharmic journeys are sustained by companionship, remembrance, and grace.

The verse is part of the Prabhāsa tīrtha narrative centered around Sarasvatī’s movement and her connection to Gaṅgā, rather than naming a new tīrtha.

None explicitly; it is a devotional utterance within the māhātmya narrative.