Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 107

Devanagari script

अस्मिन्मन्वंतरे देवि सागरेति प्रकीर्तितम् । क्षांरोदेति भविष्यं तु नाम देवि प्रकीर्ति तम्

Transliteration

asminmanvaṃtare devi sāgareti prakīrtitam | kṣāṃrodeti bhaviṣyaṃ tu nāma devi prakīrti tam

Translation

In diesem Manvantara, o Göttin, wird sie mit dem Namen „Sāgarā“ (die des Ozeans) gepriesen. In der Zukunft aber, o Göttin, wird der Name „Kṣāṃrodā“ verkündet werden.

Word by Word

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• मन्वन्तरे: Manvantara (epoch)
• मन्वन्तरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मन्वन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• सागरा: ‘Sāgarā’
• सागरा: Karta (Subject-complement/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सागर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नामरूपेण

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-समाप्त्यर्थक-अव्यय

• प्रकीर्तितम्: is proclaimed/called
• प्रकीर्तितम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + कीर्त् (धातु)
• Form: कृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (is proclaimed)

• क्षांरोदा: ‘Kṣāṃrodā’
• क्षांरोदा: Karta (Subject-complement/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्षाम्/क्षार + उद (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (क्षार-उदा/क्षारोदक-सम्बन्धः) नामरूपेण

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-समाप्त्यर्थक-अव्यय

• भविष्यम्: future
• भविष्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भविष्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘नाम’ इत्यस्य विशेषणम् (future)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक-अव्यय (but/indeed)

• नाम: name
• नाम: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• प्रकीर्तितम्: is proclaimed
• प्रकीर्तितम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + कीर्त् (धातु)
• Form: कृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगः

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशार्थक (that)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic voice within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa (ocean-adjacent tīrtha; Sarasvatī/sea interface implied)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (addressed as ‘devi’)

Visual Art Cues

Scene: A goddess-addressed revelation of cosmic time: the sea-tīrtha shown as a luminous expanse with inscriptions of changing names across Manvantaras, sages witnessing the shift like a celestial chronicle.

Characters & Entities

• Sāgarā
• Kṣāṃrodā
• Manvantara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma presents time as cyclical; sacred names evolve across ages while the underlying sanctity remains.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra’s māhātmya context, emphasizing a coastal/oceanic sacred identity.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is a time-based (manvantara) naming tradition rather than a ritual instruction.