Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 143

कृच्छ्रेणैव तदा तासामित्येवमनुशुश्रुम । वैन्यात्प्रभृतिलोकेऽस्मिन्सर्वस्यैतस्य संभवः

kṛcchreṇaiva tadā tāsāmityevamanuśuśruma | vainyātprabhṛtiloke'sminsarvasyaitasya saṃbhavaḥ

So haben wir vernommen, dass schon damals ihr Lebensunterhalt nur unter Mühsal zu gewinnen war. Seit Vainya (König Pṛthu) nahm in dieser Welt der Ursprung all dieser geordneten Mittel des Unterhalts seinen Anfang.

कृच्छ्रेणwith difficulty; by hardship
कृच्छ्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकृच्छ्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे); तृतीया-विभक्ति (Instrumental); एकवचन
एवonly; indeed
एव:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (emphatic/only)
तदाthen
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण
तासाम्of those (women/people)
तासाम्:
Shashthi-Sambandha (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; बहुवचन; सर्वनाम
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-समाप्त्यर्थक (quotative)
एवम्in this way
एवम्:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषण
अनुशुश्रुमwe have heard
अनुशुश्रुम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु√श्रु (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); उत्तम-पुरुष; बहुवचन; परस्मैपद
वैन्यात्from Vainya (Pṛthu, son of Vena)
वैन्यात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootवैन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति (Ablative); एकवचन
प्रभृतिstarting from; onwards
प्रभृति:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootप्रभृति (अव्यय/उपपद)
Formअव्यय; आरम्भवाचक (from...onwards)
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative); एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन; सर्वनाम
सर्वस्यof all
सर्वस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन; विशेषण
एतस्यof this
एतस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन; सर्वनाम
संभवःorigin; coming into being
संभवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

Īśvara (Śiva) as narrator

Tirtha: Prabhāsa (contextual)

Type: kshetra

Scene: People struggling to subsist; then the archetypal righteous ruler (Pr̥thu as Vainya) appears, symbolically 'milking' the earth to yield grains and order—transition from scarcity to abundance.

V
Vainya (Pṛthu)
P
Prajā (implied)

FAQs

Dharmic leadership can transform scarcity into stability; welfare-systems are sacred when rooted in righteousness.

The narration remains within Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, enhancing Prabhāsa’s glory by associating it with civilizational turning points.

None.