Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 102

निर्द्वन्द्वो निर्भयो भूत्वा निराहारो ह्यहर्निशम् । सव्येन पाणिना सव्यं निर्मथ्योरुमहं पुनः

nirdvandvo nirbhayo bhūtvā nirāhāro hyaharniśam | savyena pāṇinā savyaṃ nirmathyorumahaṃ punaḥ

Frei von Zögern und Furcht, fastend bei Tag und Nacht, begann er erneut, seinen linken Oberschenkel mit der linken Hand zu reiben.

निर्द्वन्द्वःfree from dualities
निर्द्वन्द्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर् (उपसर्ग) + द्वन्द्व (प्रातिपदिक) → निर्द्वन्द्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निर्भयःfearless
निर्भयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर् (उपसर्ग) + भय (प्रातिपदिक) → निर्भय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु) → भूत्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having become)
निराहारःwithout food; fasting
निराहारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर् (उपसर्ग) + आहार (प्रातिपदिक) → निराहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
अहर्निशम्day and night
अहर्निशम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअहर् (प्रातिपदिक) + निशा (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषणरूपेण; द्वन्द्व-समास (अहः + निशा) → ‘day and night’ (adverbially)
सव्येनwith the left
सव्येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
पाणिनाwith (the) hand
पाणिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सव्यम्the left (side/part)
सव्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
निर्मथ्यhaving churned/ground
निर्मथ्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर् (उपसर्ग) + √मथ् (धातु) → निर्मथ्य (ल्यप्/क्त्वा-समकक्ष)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having churned/ground’
ऊरुम्the thigh
ऊरुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऊरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

Narrator (describing Pippalāda’s sādhana)

Tirtha: Śivāyatana (at Tuhinācala)

Type: temple

Scene: Fasting day and night, fearless and unwavering, the protagonist rubs/churns his left thigh with his left hand in a severe rite, preparing to manifest a Kṛtyā.

P
Pippalāda

FAQs

Tapas is powerful, but its fruit depends on intention; austerity aimed at harm is portrayed as spiritually dangerous.

The action occurs within a sacred setting referenced earlier (Śiva’s precinct), embedded in the Prabhāsakṣetra Māhātmya narrative.

Fasting (nirāhāra) and continuous practice (aharniśam) are described as part of a Kṛtyā-sādhana (not a recommended rite).