Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 116

ईश्वर उवाच । शृणुष्वावहिता भूत्वा पृष्टोऽहं यस्त्वयाऽधुना । निष्फलं तत्प्रवक्ष्यामि वस्तुतत्त्वं यथास्थितम्

īśvara uvāca | śṛṇuṣvāvahitā bhūtvā pṛṣṭo'haṃ yastvayā'dhunā | niṣphalaṃ tatpravakṣyāmi vastutattvaṃ yathāsthitam

Īśvara sprach: Höre mit voller Aufmerksamkeit. Da du mich nun befragt hast, werde ich die wahre Wirklichkeit darlegen, wie sie ist—und wie sie fruchtlos wird (wenn man sie falsch angeht).

ईश्वरःĪśvara
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद
अवहिताattentive
अवहिता:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootअवहित (कृदन्त; अव-धा धातु + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; संबोधनार्थे स्त्रीलिङ्गप्रयोग (addressing the goddess)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
पृष्टःhaving been asked
पृष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपृष्ट (कृदन्त; प्रच्छ् धातु + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग/पुंलिङ्ग (सर्वनाम), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
अधुनाnow
अधुना:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
निष्फलम्fruitless (matter)
निष्फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootनिः-फल (प्रातिपदिक; निः + फल)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; नञ्/निः-तत्पुरुष (fruitless)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्रवक्ष्यामिI will explain
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
वस्तुतत्त्वम्the real truth
वस्तुतत्त्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवस्तु-तत्त्व (प्रातिपदिक; वस्तु + तत्त्व)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (truth of the reality)
यथास्थितम्as it truly is
यथास्थितम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा-स्थित (प्रातिपदिक/कृदन्त; यथा + स्थित(स्था धातु + क्त))
Formअव्ययीभावसमास; अव्ययवत् प्रयोग (as it stands/in its true state)

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Prabhāsa (contextual)

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: Śiva in teacher mode instructs Devī to listen attentively; the atmosphere is contemplative, emphasizing ‘tattva as it is’ and the caution about fruitlessness of misdirected practice.

Ī
Īśvara (Śiva)
D
Devī

FAQs

Sacred acts must be grounded in right understanding and attention; otherwise their intended spiritual fruit is lost.

The discourse is within Prabhāsa Kṣetra Māhātmya, preparing to explain Prabhāsa’s unique status.

An inward prescription is given: attentive listening and seeking the truth of the practice.