Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

सर्वेश्वरैकत्रिबलैकबन्धुं योगाधिगम्यं जगतोऽधिवासम् । तं विस्मयाधारमनंतशक्तिं ज्ञानोद्भवं धैर्यगुणाधिकं च

sarveśvaraikatribalaikabandhuṃ yogādhigamyaṃ jagato'dhivāsam | taṃ vismayādhāramanaṃtaśaktiṃ jñānodbhavaṃ dhairyaguṇādhikaṃ ca

Ich verneige mich vor Ihm, dem einen Herrn über alles, dem einzigen Zufluchtsort und Verwandten der drei Welten; durch Yoga zu verwirklichen; der inneren Wohnstatt des Universums. Er ist der Grund des Staunens, von unendlicher Macht, aus reinem Wissen hervorgegangen und überreich an der Tugend der Standhaftigkeit.

सर्वेश्वरैकत्रिबलैकबन्धुम्the sole lord, threefold-powerful, sole kinsman
सर्वेश्वरैकत्रिबलैकबन्धुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्वेश्वर + एक + त्रि + बल + एक + बन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः (सर्वेषाम् ईश्वरः; एकः; त्रिबलः; एकबन्धुः)
योगाधिगम्यम्attainable through yoga
योगाधिगम्यम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootयोग + अधिगम्य (अधि-गम् धातु + यत्/ण्यत् कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (योगेन अधिगम्यः); साध्य/योग्य-भाववाचक कृदन्त
जगतःof the world
जगतः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
अधिवासम्abode/dwelling-place
अधिवासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअधिवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
विस्मयाधारम्support/source of wonder
विस्मयाधारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविस्मय + आधार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (विस्मयस्य आधारः)
अनन्तशक्तिम्of infinite power
अनन्तशक्तिम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootअनन्त + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (अनन्ता शक्तिḥ यस्य)
ज्ञानोद्भवम्born of knowledge / source of knowledge
ज्ञानोद्भवम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootज्ञान + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (ज्ञानात् उद्भवः/ज्ञानस्य उद्भवः)
धैर्यगुणाधिकम्abounding in the quality of steadfastness
धैर्यगुणाधिकम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootधैर्य + गुण + अधिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (धैर्यगुणैः अधिकः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)

A devotee/narrator within Prabhāsakṣetra-māhātmya (hymnic praise to Śiva; exact speaker not stated in the snippet)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra / Somnātha

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage-inquirer audience (frame ṛṣis)

Scene: Śiva as the cosmic indweller: the universe shown as residing within His form; a yogin-pilgrim meditates at Prabhāsa shore, experiencing wonder and calm; subtle radiance emanates from the heart region of the deity.

FAQs

The Supreme Lord is inwardly present as the universe’s support and is best realized through disciplined yoga and knowledge.

Prabhāsakṣetra (Prabhāsa), in the Prabhāsa Khaṇḍa of the Skanda Purāṇa.

No explicit rite is prescribed here; it is a contemplative hymn praising Śiva’s nature and yogic attainability.