Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 94

मध्ये तु प्रावृतं सर्वमस्मिन्मन्वंतरे प्रिये । चक्रमैनाकयोर्मध्ये दिशि दक्षिणमुच्यते

madhye tu prāvṛtaṃ sarvamasminmanvaṃtare priye | cakramainākayormadhye diśi dakṣiṇamucyate

Geliebte, in diesem Manvantara heißt es, dass alles in der Mitte bedeckt und umschlossen sei. Zwischen Cakra und Maināka wird jene Richtung als das südliche Viertel bezeichnet.

मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात/समुच्चय-व्यतिरेकसूचक (particle: but/indeed)
प्रावृतम्covered/enclosed
प्रावृतम्:
Karma (Object complement/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + √वृ (वृञ् आवरणे धातु) → प्रावृत (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'सर्वम्' इत्यस्य विशेषण
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृपद (वाक्ये विषयः)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअयम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण
मन्वन्तरेin the Manvantara
मन्वन्तरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमनु + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (मनु-सम्बन्धि अन्तरम्), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण
प्रियेO beloved
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; संबोधन
चक्रम्the circle/disc
चक्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृपद
ऐनाकयोःof (the two) Ainākas/Mainākas
ऐनाकयोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootऐनाक (प्रातिपदिक; 'ऐनाक' = मैनाक-सम्बन्धिन्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन; सम्बन्ध (genitive)
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण
दिशिin the direction
दिशि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण
दक्षिणम्the south (southern side)
दक्षिणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'उच्यते' इत्यस्य कर्म/विधेय
उच्यतेis said/called
उच्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (वच् व्यक्तायां वाचि धातु)
Formलट् (Present), कर्मणि प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष, एकवचन

Śiva (Īśvara)

Listener: Priye/Devī (beloved)

Scene: A schematic sacred map: mythic landmarks labeled Cakra and Maināka with the southern direction indicated; the ‘middle’ region appears enclosed/covered, suggesting a bounded cosmic basin in this manvantara.

M
Manvantara
C
Cakra (place/marker)
M
Maināka (mountain/marker)
D
Dakṣiṇa-diś (south)

FAQs

Pilgrimage lore preserves sacred geography through cosmological and directional markers, guiding devotees within the tīrtha landscape.

The broader Prabhāsa-kṣetra region, described via landmarks (Cakra and Maināka).

No explicit ritual; it provides locational/directional information relevant to tīrtha navigation.