Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 282›Shloka 24
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

Devanagari script

नेत्रे रविशशिप्रख्ये भ्रुवावंतकसन्निभे । लेलिहज्जिह्वया वक्त्रं विद्युच्चलितलोलया । व्यात्ताननो घोरदृष्टिर्ग्रसन्निव जगद्बलात्

Transliteration

netre raviśaśiprakhye bhruvāvaṃtakasannibhe | lelihajjihvayā vaktraṃ vidyuccalitalolayā | vyāttānano ghoradṛṣṭirgrasanniva jagadbalāt

Translation

Seine Augen loderten wie Sonne und Mond; seine Brauen glichen Berggipfeln. Sein Maul, mit einer leckenden Zunge, die ruhelos wie ein Blitz zuckte, stand weit offen—sein schrecklicher Blick, als wolle er die Welt mit bloßer Gewalt verschlingen.

Word by Word
नेत्रेtwo eyes
नेत्रे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), द्विवचन
रविशशिप्रख्येlike the sun and the moon
रविशशिप्रख्ये:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरवि + शशि + प्रख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन; ‘नेत्रे’ इत्यस्य विशेषणम्; रवि-शशि (dvandva) + प्रख्य (like)
भ्रुवौtwo eyebrows
भ्रुवौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन
अन्तकसन्निभेresembling Yama (Death)
अन्तकसन्निभे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्तक + सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन; ‘भ्रुवौ’ इत्यस्य विशेषणम्
लेलिहत्licking
लेलिहत्:
Kriya-visheshana (Participial qualifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√लिह् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (Present active participle), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; ‘जिह्वया’ इत्यनेन सह—‘लेलिहज्जिह्वया’ = with a licking tongue
जिह्वयाwith (his) tongue
जिह्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
वक्त्रम्mouth/face
वक्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन
विद्युच्चलितलोलयाwith a lightning-quivering, restless (tongue)
विद्युच्चलितलोलया:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविद्युत् + चलित + लोल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; ‘जिह्वा’ इत्यस्य विशेषणम्; ‘विद्युत्-चलित’ (moved like lightning) + ‘लोल’ (trembling)
व्यात्ताननःwith gaping mouth
व्यात्ताननः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्यात्त + आनन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; ‘व्यात्तम् आननम् यस्य’ इति कर्मधारय/बहुव्रीह्यर्थे विशेषणम्
घोरदृष्टिःof dreadful gaze
घोरदृष्टिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघोर + दृष्टि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘घोरा दृष्टिः यस्य’ इति विशेषणम्
ग्रसन्devouring
ग्रसन्:
Kriya-visheshana (Participial qualifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√ग्रस् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘(सः) ग्रसन्’
इवas if/like
इव:
Upamana-marker (Simile/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमान-अव्यय (particle of comparison)
जगत्the world
जगत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
बलात्by force/forcibly
बलात्:
Hetu/Apadana (Cause/source/अपादान)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; अव्ययीभाववत्—‘बलात्’ = forcibly
Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsakṣetra Māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Cyavaneśvara-mahātmya)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Close, cinematic description of Mada’s face: sun-and-moon eyes, mountain-peak brows, lightning-flickering tongue, gaping mouth, gaze that threatens to consume the cosmos.

FAQs

Adharma appears overwhelming, but such descriptions prepare the listener for divine/ṛṣi power that restores order.

Prabhāsa Kṣetra, the sacred landscape where Cyavana-related events are narrated.

None; the verse is a vivid portrayal of a fearsome being to heighten the māhātmya narrative.

←Previous Verse
Next Verse→