Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21
Devanagari script
लब्ध्वा तु च्यवनो भार्यां वयोरूपमवस्थितः । हृष्टोऽब्रवीन्महातेजास्तौ नासत्याविदं वचः
Transliteration
labdhvā tu cyavano bhāryāṃ vayorūpamavasthitaḥ | hṛṣṭo'bravīnmahātejāstau nāsatyāvidaṃ vacaḥ
Translation
Nachdem Cyavana eine Gattin erlangt hatte und nun in jugendlicher Gestalt gefestigt war, freute er sich. Da sprach der strahlkräftige große ṛṣi diese Worte zu den beiden Nāsatyas (Aśvins).
Word by Word
लब्ध्वाhaving obtained
लब्ध्वा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial modifier of action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपदी; ‘having obtained’
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/अन्वयार्थे ‘but/indeed’
च्यवनःCyavana
च्यवनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootच्यवन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
भार्याम्wife
भार्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
वयोरूपम्form/appearance of youth
वयोरूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वयसः रूपम्)
अवस्थितःhaving become/being (so)
अवस्थितः:
Karta (Predicative to subject/कर्तृसम्बन्धी विशेषण)
TypeVerb
Rootअव + स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having become/being established’
हृष्टःdelighted
हृष्टः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootहृष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
महातेजाःof great splendor
महातेजाः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘महत्तेजो यस्य सः’
तौto those two (them)
तौ:
Sampradana (Addressee/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), द्विवचन
नासत्यौO Nāsatyas (Aśvins)
नासत्यौ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनासत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा (Vocative/Nominative), द्विवचन; (Aśvins)
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
वचःspeech/words
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
Speaker
Narrator (introducing Cyavana’s speech)
Characters & Entities
C
CyavanaN
NāsatyaA
AśvinsFAQs
Divine assistance bears fruit when aligned with dharma, leading to gratitude and rightful reciprocation.
Prabhāsa Kṣetra, through the Cyavaneśvara-centered legend.
None directly; it sets up a request and a dharmic exchange.