Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 67

Devanagari script

अद्यप्रभृति विप्रेंद्र तीर्थमेतन्महीतले । गमिष्यति परां ख्यातिं देविकातटमाश्रितम्

Transliteration

adyaprabhṛti vipreṃdra tīrthametanmahītale | gamiṣyati parāṃ khyātiṃ devikātaṭamāśritam

Translation

Von diesem Tag an, o Bester der Brāhmaṇas, wird dieses Tīrtha auf Erden, am Ufer der Devikā gelegen, höchste Berühmtheit erlangen.

Word by Word

• अद्यप्रभृति: from today onward
• अद्यप्रभृति: Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय) + प्रभृति (अव्यय)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; कालवाचक अव्ययम्

• विप्रेन्द्र: O best of brāhmaṇas
• विप्रेन्द्र: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः; पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचनम्

• तीर्थम्: pilgrimage-place
• तीर्थम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Apposition/कर्ता-समाना)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; सर्वनाम

• महीतले: on the earth’s surface
• महीतले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (महेः तलम्); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्

• गमिष्यति: will attain/go to
• गमिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• पराम्: supreme/great
• पराम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; ‘ख्याति’ इत्यस्य विशेषणम्

• ख्यातिम्: fame
• ख्यातिम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ख्याति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

• देविकातटम्: the bank of (river) Devikā
• देविकातटम्: Karman (Object within participial qualifier)
• Type: Noun
• Root: देविका (प्रातिपदिक) + तट (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (देविकायाः तटम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

• आश्रितम्: situated at/resorting to
• आश्रितम्: Karta-anvaya (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: आ-श्रि (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; ‘तीर्थम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Unspecified (narrative voice within Prabhāsakṣetramāhātmya; likely a sage or deity addressing a brāhmaṇa interlocutor)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Devikā-taṭa tīrtha (within Prabhāsa)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: viprendra

Visual Art Cues

Scene: A wide riverbank vista labeled Devikā-taṭa, with pilgrims arriving; a narrator-figure gestures as if proclaiming the site’s future fame; banners/waymarkers suggest a growing pilgrimage hub.

Characters & Entities

• Devikā
• Tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha gains enduring sanctity and renown when its divine presence is recognized and upheld in dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A tīrtha situated on the Devikā riverbank (Devikā-taṭa) within the Prabhāsa Kṣetra tradition.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed here; the verse announces the tīrtha’s future eminence.